Thông tư 19-BYT/TT được Bộ Y tế ban hành năm 1991 nhằm hướng dẫn cải tiến phương thức phân phối phương tiện tránh thai, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong công tác kế hoạch hóa gia đình từ cơ chế bao cấp hoàn toàn sang phương thức phân phối kết hợp xã hội hóa và trợ giá.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các cơ quan y tế các cấp, các tổ chức xã hội, cán bộ chuyên trách dân số - kế hoạch hóa gia đình và các đơn vị, cá nhân tham gia vào quá trình cung ứng, phân phối, sử dụng phương tiện tránh thai trên toàn quốc.

Mục tiêu cải tiến phương thức phân phối phương tiện tránh thai

• Khắc phục tình trạng phân phối bao cấp tràn lan, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước và các nguồn viện trợ quốc tế.
• Nâng cao ý thức trách nhiệm của người sử dụng đối với việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình thông qua việc đóng góp một phần chi phí.
• Từng bước xây dựng hệ thống phân phối bền vững, kết hợp giữa kênh y tế công lập và các kênh tiếp thị xã hội, xã hội hóa.

Nguyên tắc phân phối và phân loại đối tượng sử dụng

• Cấp phát miễn phí: Tập trung ưu tiên cho các đối tượng thuộc diện chính sách, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
• Phân phối có thu tiền (trợ giá): Áp dụng đối với các đối tượng có khả năng chi trả tại các khu vực đô thị, vùng đồng bằng. Mức giá được xác định trên cơ sở hỗ trợ của Nhà nước và khả năng đóng góp của người dân, không mang tính chất kinh doanh thu lợi nhuận.

Quản lý và sử dụng nguồn kinh phí thu được

• Toàn bộ nguồn thu từ việc phân phối phương tiện tránh thai có thu tiền phải được quản lý chặt chẽ, mở sổ sách theo dõi đúng quy định tài chính hiện hành.
• Nguồn kinh phí này được để lại một phần tại cơ sở để chi cho các hoạt động hỗ trợ công tác vận chuyển, bảo quản phương tiện tránh thai, bồi dưỡng cho cán bộ trực tiếp đi phân phối và hỗ trợ các hoạt động truyền thông tại cộng đồng.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phối hợp với các ban ngành liên quan tổ chức triển khai, hướng dẫn và kiểm tra giám sát việc thực hiện thông tư này tại địa phương. Thông tư 19-BYT/TT có hiệu lực kể từ ngày ban hành năm 1991, các quy định trước đây trái với thông tư này đều bãi bỏ.