Thông tư 184-TTg được ban hành năm 1958 bởi Phủ Thủ tướng, quy định về việc phân cấp quản lý tài chính đối với cấp xã nhằm thiết lập hệ thống quản lý ngân sách cơ sở thống nhất, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc quản lý thu, chi ngân sách.

Phạm vi áp dụng của Thông tư tập trung vào công tác quản lý tài chính, ngân sách tại các xã thuộc nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đối tượng áp dụng bao gồm Ủy ban hành chính cấp xã, các cơ quan tài chính cấp huyện, cấp tỉnh và các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động thu, chi ngân sách tại địa phương.

Mục đích và nguyên tắc phân cấp quản lý tài chính cấp xã

• Xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của Ủy ban hành chính cấp xã trong việc tự chủ quản lý nguồn lực tài chính địa phương dưới sự hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên.
• Đảm bảo việc quản lý tài chính cấp xã phải phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở.
• Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch trong việc lập, phê duyệt và quyết toán ngân sách xã.

Quy định về các nguồn thu của ngân sách xã

• Các khoản thu giữ lại 100% cho ngân sách xã bao gồm các loại phí, lệ phí địa phương, thu từ hoạt động sự nghiệp và các khoản thu hoa lợi công sản do xã quản lý.
• Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách xã và ngân sách cấp trên, đặc biệt là các khoản thuế nông nghiệp và các loại thuế, phí khác theo quy định của Chính phủ.
• Các khoản đóng góp tự nguyện, đóng góp bằng công ích của nhân dân địa phương để xây dựng các công trình phúc lợi công cộng như trường học, trạm y tế, đường giao thông nông thôn.

Quy định về các nội dung chi của ngân sách xã

• Chi cho hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương, bao gồm phụ cấp cho cán bộ xã, chi phí văn phòng phẩm, hội nghị và các hoạt động hành chính thường xuyên khác.
• Chi cho các hoạt động sự nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế tại cơ sở như hỗ trợ lớp học bình dân học vụ, hoạt động thông tin tuyên truyền, phòng chống dịch bệnh.
• Chi cho đầu tư phát triển và kiến thiết thị xã, bao gồm việc sửa chữa, xây dựng mới các công trình thủy lợi nhỏ, đường sá, cầu cống phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.

Quy trình lập, chấp hành và quyết toán ngân sách xã

• Lập dự toán: Hàng năm, Ủy ban hành chính xã có trách nhiệm xây dựng dự toán thu, chi ngân sách của năm tiếp theo, trình Hội đồng nhân dân xã thảo luận, thông qua trước khi gửi lên Ủy ban hành chính cấp huyện phê duyệt.
• Chấp hành ngân sách: Việc thực hiện thu, chi phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn, định mức và chế độ tài chính hiện hành của Nhà nước. Nghiêm cấm việc tự ý đặt ra các khoản thu hoặc chi sai mục đích.
• Quyết toán ngân sách: Kết thúc năm tài chính, Ủy ban hành chính xã phải lập báo cáo quyết toán ngân sách, trình Hội đồng nhân dân xã phê chuẩn và báo cáo cơ quan tài chính cấp trên để thẩm định, phê duyệt.

Thông tư 184-TTg năm 1958 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành, đặt nền móng pháp lý quan trọng cho việc hình thành và phát triển hệ thống ngân sách cấp xã tại Việt Nam, góp phần củng cố chính quyền dân chủ nhân dân ở cơ sở trong giai đoạn khôi phục và phát triển kinh tế.