Thông tư 18-TC/TCT được ban hành năm 1993 bởi Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết về việc xử lý tiền phạt chậm nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nhằm tăng cường kỷ cương trong việc chấp hành nghĩa vụ thuế của các tổ chức, cá nhân hoạt động xuất nhập khẩu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Thông tư

• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phát sinh nghĩa vụ thuế nhưng chậm trễ trong việc nộp thuế vào ngân sách nhà nước theo thời hạn quy định.
• Phạm vi điều chỉnh: Hướng dẫn về cách tính tiền phạt, thẩm quyền xử lý, các trường hợp được xét miễn giảm và trách nhiệm của cơ quan hải quan, cơ quan tài chính các cấp trong việc thu hồi tiền phạt chậm nộp thuế xuất nhập khẩu.

Nội dung cốt lõi của Thông tư 18-TC/TCT

- Nguyên tắc xác định và tính tiền phạt chậm nộp

• Tiền phạt chậm nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu được tính dựa trên số ngày thực tế chậm nộp, bắt đầu từ ngày tiếp theo của ngày hết hạn nộp thuế theo quy định cho đến ngày thực nộp tiền thuế vào Kho bạc Nhà nước.
• Mức phạt chậm nộp được áp dụng theo tỷ lệ phần trăm quy định trên số tiền thuế chậm nộp cho mỗi ngày chậm nộp. Việc tính toán phải đảm bảo tính chính xác, minh bạch và được thông báo rõ ràng cho đối tượng nộp thuế.

- Thẩm quyền và biện pháp xử lý nợ đọng tiền phạt

• Cơ quan Hải quan trực tiếp quản lý thu thuế có trách nhiệm tính toán, ra thông báo và đôn đốc đối tượng nộp thuế thực hiện nộp đầy đủ cả tiền thuế và tiền phạt chậm nộp.
• Đối với các trường hợp cố tình dây dưa, không chấp hành quyết định phạt, cơ quan Hải quan có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính theo quy định, bao gồm việc tạm dừng làm thủ tục xuất nhập khẩu cho các lô hàng tiếp theo hoặc yêu cầu ngân hàng trích tài khoản để nộp thuế và tiền phạt.

- Quy định về miễn, giảm tiền phạt chậm nộp

• Thông tư hướng dẫn cụ thể các trường hợp bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc các khó khăn khách quan đặc biệt được xem xét miễn hoặc giảm tiền phạt chậm nộp.
• Đối tượng nộp thuế phải lập hồ sơ chứng minh thiệt hại thực tế và gửi đến cơ quan có thẩm quyền để thẩm định. Thẩm quyền quyết định miễn, giảm tiền phạt chậm nộp thuộc về Bộ Tài chính hoặc cơ quan được ủy quyền theo quy định pháp luật tại thời điểm đó.

- Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước

• Cơ quan Hải quan và Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ trong việc đối chiếu số liệu, thu đúng, thu đủ và hạch toán kịp thời tiền phạt chậm nộp vào ngân sách nhà nước.
• Công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện xử lý tiền phạt chậm nộp phải được tiến hành thường xuyên nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, tiêu cực hoặc tự ý miễn giảm tiền phạt trái thẩm quyền.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 18-TC/TCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành năm 1993. Các quy định trước đây của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan về xử lý tiền phạt chậm nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu trái với hướng dẫn tại Thông tư này đều bãi bỏ.