Ngày 11 tháng 12 năm 2008, Bộ Công thương đã ban hành Thông tư số 16/2008/TT-BCT hướng dẫn việc nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục quản lý nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan năm 2009. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm điều tiết lượng hàng hóa nhập khẩu nhạy cảm, bảo hộ hợp lý sản xuất trong nước đồng thời thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định chi tiết về lượng hạn ngạch thuế quan, nguyên tắc phân bổ và thủ tục cấp phép nhập khẩu đối với các mặt hàng thuộc danh mục quản lý hạn ngạch thuế quan năm 2009. Đối tượng áp dụng bao gồm các thương nhân Việt Nam có nhu cầu và đủ điều kiện nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục này, cùng các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Danh mục và lượng hạn ngạch thuế quan năm 2009

Thông tư quy định cụ thể lượng hạn ngạch thuế quan đối với 4 nhóm mặt hàng chính trong năm 2009 bao gồm:

• Trứng gia cầm (mã HS 0407): Lượng hạn ngạch thuế quan áp dụng cho năm 2009 là 30.000 tá (bao gồm trứng thương phẩm không phôi và trứng đã thụ tinh).
• Muối (mã HS 2501): Lượng hạn ngạch thuế quan là 250.000 tấn, chủ yếu ưu tiên cho muối công nghiệp phục vụ sản xuất hóa chất và y tế.
• Nguyên liệu thuốc lá (mã HS 2401): Lượng hạn ngạch thuế quan được xác định là 38.500 tấn.
• Đường tinh luyện và đường thô (mã HS 1701): Lượng hạn ngạch thuế quan áp dụng là 50.000 tấn.

Nguyên tắc phân bổ hạn ngạch thuế quan

Việc phân bổ hạn ngạch thuế quan được thực hiện dựa trên các nguyên tắc chặt chẽ nhằm đảm bảo đúng đối tượng và hiệu quả sử dụng:

• Đối với nguyên liệu thuốc lá: Hạn ngạch chỉ được phân bổ cho các thương nhân có giấy phép sản xuất thuốc lá điếu do Bộ Công thương cấp và có nhu cầu sử dụng nguyên liệu thuốc lá nhập khẩu để phối trộn công thức sản xuất.
• Đối với mặt hàng muối: Hạn ngạch được phân bổ trực tiếp cho các thương nhân sử dụng muối làm nguyên liệu sản xuất hóa chất, sản xuất thuốc chữa bệnh và chế biến thực phẩm.
• Đối với mặt hàng đường: Phân bổ cho các thương nhân trực tiếp sử dụng đường làm nguyên liệu sản xuất công nghiệp (như sản xuất sữa, bánh kẹo, nước giải khát) và các thương nhân kinh doanh thương mại có năng lực phân phối.
• Đối với mặt hàng trứng gia cầm: Phân bổ cho các thương nhân có nhu cầu nhập khẩu thực tế để phục vụ sản xuất hoặc kinh doanh thương mại phù hợp với quy định pháp luật.

Thủ tục cấp Giấy phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan

Để được cấp phép nhập khẩu, thương nhân cần tuân thủ quy trình hành chính sau:

• Thương nhân gửi hồ sơ đăng ký hạn ngạch thuế quan nhập khẩu về Bộ Công thương (Vụ Xuất Nhập khẩu).
• Hồ sơ bao gồm: Đơn đăng ký hạn ngạch thuế quan nhập khẩu (theo mẫu quy định); Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đầu tư (bản sao có chứng thực); báo cáo tình hình thực hiện nhập khẩu năm trước (nếu có).
• Bộ Công thương tiến hành xem xét năng lực sản xuất, nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và tổng lượng hạn ngạch còn lại để ra quyết định phân bổ bằng văn bản (Giấy phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan).
• Khi làm thủ tục hải quan, thương nhân xuất trình Giấy phép nhập khẩu do Bộ Công thương cấp để được hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt trong hạn ngạch. Các trường hợp nhập khẩu vượt lượng hạn ngạch quy định sẽ phải chịu mức thuế suất ngoài hạn ngạch cao hơn rất nhiều.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 16/2008/TT-BCT có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo và có giá trị áp dụng cho việc nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục quản lý hạn ngạch thuế quan trong suốt năm tài chính 2009 (từ ngày 01 tháng 01 năm 2009 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2009).