Thông tư 13/2015/TT-BKHĐT được ban hành ngày 28 tháng 10 năm 2015 bởi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, quy định chi tiết về Danh mục lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ và các tiêu chí lựa chọn đối tượng ưu tiên hỗ trợ của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ tài chính, nâng cao năng lực cạnh tranh cho khối doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định về các lĩnh vực được ưu tiên nhận hỗ trợ tài chính và các tiêu chí cụ thể để đánh giá, lựa chọn DNNVV được nhận nguồn vốn vay ưu đãi từ Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (thành lập theo Quyết định số 601/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).

Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam và đáp ứng các tiêu chí phân loại quy định tại Thông tư này.
• Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Ngân hàng Phát triển Việt Nam và các ngân hàng thương mại đủ điều kiện nhận ủy thác cho vay từ Quỹ.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân khác có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động hỗ trợ của Quỹ.
• Lưu ý đặc biệt: Thông tư này không áp dụng đối với các doanh nghiệp nhà nước.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ

Để được xem xét hỗ trợ, doanh nghiệp phải được xác định là DNNVV theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP. Phương thức xác định cụ thể như sau:

• Xác định khu vực sản xuất, kinh doanh: Đối với doanh nghiệp hoạt động đa ngành, khu vực sản xuất kinh doanh được xác định theo ngành nghề có tổng nguồn vốn hoặc tổng số lao động lớn nhất. Đối với doanh nghiệp mới thành lập chưa có báo cáo tài chính, khu vực này được xác định theo ngành nghề kinh doanh chính đã đăng ký.
• Xác định tổng nguồn vốn: Là tổng nguồn vốn hoặc tổng tài sản ghi nhận trên Bảng cân đối kế toán của báo cáo tài chính năm gần nhất. Với doanh nghiệp mới thành lập, tổng nguồn vốn được tính theo vốn điều lệ ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Xác định số lượng lao động: Tính theo số lao động bình quân của năm tài chính gần nhất dựa trên bảng thanh toán tiền lương, tiền công hàng tháng. Tiêu chí này không áp dụng bắt buộc đối với doanh nghiệp mới thành lập.

Nguyên tắc hỗ trợ của Quỹ

Quỹ hoạt động dựa trên nguyên tắc ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp có dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh khả thi, hiệu quả, có khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Mọi doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện đều được tiếp cận nguồn vốn vay theo nguyên tắc bình đẳng, công khai và minh bạch.

Danh mục lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ của Quỹ

Quỹ tập trung ưu tiên cho vay đối với các doanh nghiệp có dự án, phương án sản xuất kinh doanh thuộc các ngành kinh tế sau (theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam):

• Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản.
• Công nghiệp chế biến, chế tạo.
• Cung cấp nước; hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải.

Điều kiện và Tiêu chí ưu tiên lựa chọn đối tượng hỗ trợ

Doanh nghiệp muốn vay vốn từ Quỹ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cơ bản về quy mô DNNVV, có dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên và đáp ứng các điều kiện vay vốn theo Quyết định số 601/QĐ-TTg. Bên cạnh đó, Quỹ sẽ tiến hành chấm điểm ưu tiên dựa trên thang điểm tối đa 100 điểm với các tiêu chí cụ thể sau:

• Sản phẩm đầu ra (Tối đa 20 điểm): Doanh nghiệp được cộng tối đa 20 điểm nếu có thuyết minh hoặc chứng nhận về việc sản xuất các sản phẩm chất lượng cao, vật liệu mới hoặc năng lượng mới trong dự án.
• Tính đổi mới công nghệ (Tối đa 20 điểm): Cộng tối đa 20 điểm cho các dự án có sự đổi mới trang thiết bị kỹ thuật giúp tăng năng suất lao động, hoặc chế tạo, ứng dụng công nghệ mới, công nghệ cao.
• Năng lực quản trị và uy tín tín dụng (Tối đa 20 điểm):
  • Năng lực điều hành (10 điểm): Có ít nhất một thành viên Ban giám đốc có từ 3 năm kinh nghiệm quản lý hoặc làm việc trong lĩnh vực liên quan đến dự án.
  • Uy tín tín dụng (10 điểm): Doanh nghiệp không có nợ từ nhóm 2 trở lên trong 12 tháng gần nhất và không có nợ từ nhóm 3 trở lên trong 36 tháng gần nhất.
• Tạo việc làm và yếu tố giới (Tối đa 20 điểm):
  • Tạo việc làm mới: Cộng 5 điểm nếu tạo từ 50 - 100 việc làm; 10 điểm nếu tạo từ 100 - 150 việc làm; 15 điểm nếu tạo trên 150 việc làm mới.
  • Yếu tố giới: Cộng 5 điểm nếu doanh nghiệp sử dụng tỷ lệ lao động nữ từ 50% trở lên.
• Bảo vệ môi trường (Tối đa 20 điểm):
  • Sản phẩm thân thiện môi trường (10 điểm): Dự án sản xuất sản phẩm tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường hoặc phục vụ bảo vệ môi trường.
  • Công nghệ sạch và phát thải thấp (10 điểm): Dự án ứng dụng công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, tiêu hao ít năng lượng và có giải pháp bảo vệ môi trường bền vững.

Trách nhiệm của các bên liên quan

1. Trách nhiệm của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa:

• Xây dựng và ban hành quy trình, thủ tục thẩm định, quyết định cho vay một cách rõ ràng.
• Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ các ngân hàng nhận ủy thác trong việc giải ngân và quản lý nguồn vốn vay.
• Phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình cho vay.

2. Trách nhiệm của Ngân hàng nhận ủy thác:

• Trực tiếp thẩm định dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trước khi quyết định cho vay.
• Theo dõi, kiểm tra và giám sát định kỳ, đột xuất tình hình sử dụng vốn vay của doanh nghiệp để đảm bảo an toàn vốn.

3. Trách nhiệm của Doanh nghiệp vay vốn:

• Tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện vay vốn của Quỹ và ngân hàng nhận ủy thác.
• Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết trong dự án, đảm bảo hiệu quả kinh tế.
• Cung cấp thông tin, tài liệu trung thực, kịp thời và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các hồ sơ này.
• Chịu sự kiểm tra, giám sát định kỳ từ phía Quỹ và ngân hàng nhận ủy thác.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 13/2015/TT-BKHĐT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 13 tháng 12 năm 2015. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm phản ánh kịp thời về Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xem xét, giải quyết.