Thông tư số 05/2012/TT-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành nhằm quy định chi tiết về việc phân loại các dịch vụ viễn thông, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho hoạt động quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ viễn thông tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định việc phân loại các dịch vụ viễn thông được cung cấp và sử dụng tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động cung cấp, sử dụng dịch vụ viễn thông, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến công tác quản lý, vận hành mạng lưới và dịch vụ viễn thông trên phạm vi cả nước.

Quy định chung về phân loại dịch vụ viễn thông

Dịch vụ viễn thông được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau nhằm đảm bảo tính khoa học và phù hợp với thực tiễn công nghệ:

• Theo đặc điểm công nghệ và phương thức truyền dẫn: Dịch vụ viễn thông được kết hợp từ các dịch vụ cơ bản và giá trị gia tăng để hình thành hai nhóm lớn là dịch vụ viễn thông cố định (gồm cố định mặt đất và cố định vệ tinh) và dịch vụ viễn thông di động (gồm di động mặt đất, di động vệ tinh, di động hàng hải và di động hàng không).
• Theo hình thức thanh toán giá cước:
  • Dịch vụ trả trước: Người sử dụng thực hiện thanh toán cước phí trước khi sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận giữa hai bên.
  • Dịch vụ trả sau: Người sử dụng thực hiện thanh toán cước phí sau khi đã sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận giữa hai bên.
• Theo phạm vi liên lạc:
  • Dịch vụ nội mạng: Quá trình gửi, truyền, nhận và xử lý thông tin diễn ra giữa những người sử dụng trong cùng một mạng viễn thông.
  • Dịch vụ liên mạng: Quá trình gửi, truyền, nhận và xử lý thông tin diễn ra giữa những người sử dụng thuộc các mạng viễn thông khác nhau (có thể là các mạng khác loại của cùng một doanh nghiệp hoặc mạng của các doanh nghiệp viễn thông khác nhau).
• Dịch vụ viễn thông cộng thêm: Là các dịch vụ nhằm tăng thêm tính năng, tiện ích cho người dùng, được cung cấp kèm theo và là một phần không thể tách rời của các dịch vụ viễn thông cơ bản hoặc giá trị gia tăng.

Phân loại chi tiết dịch vụ viễn thông cố định

Dịch vụ viễn thông cố định được chia thành dịch vụ cố định mặt đất và dịch vụ cố định vệ tinh, trong đó dịch vụ cố định mặt đất được phân chia theo phạm vi địa lý bao gồm:

• Dịch vụ nội hạt: Truyền nhận thông tin giữa các thuê bao cố định mặt đất trong cùng phạm vi một tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Dịch vụ đường dài trong nước: Truyền nhận thông tin giữa các thuê bao cố định mặt đất ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác nhau.
• Dịch vụ quốc tế: Truyền nhận thông tin giữa thuê bao cố định mặt đất tại Việt Nam và thuê bao ở nước ngoài.

Các dịch vụ viễn thông cố định nêu trên được cụ thể hóa thành ba nhóm dịch vụ chính:

• Dịch vụ viễn thông cơ bản: Bao gồm dịch vụ điện thoại (thoại, fax, truyền số liệu trong băng thoại), truyền số liệu, nhắn tin, truyền hình ảnh, hội nghị truyền hình, kênh thuê riêng, kết nối Internet, mạng riêng ảo và các dịch vụ cơ bản khác theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.
• Dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng: Bao gồm thư điện tử, thư thoại, fax gia tăng giá trị, dịch vụ truy nhập Internet (phân loại thành băng hẹp có tốc độ tải xuống dưới 256 kb/s và băng rộng có tốc độ tải xuống từ 256 kb/s trở lên) và các dịch vụ giá trị gia tăng khác.
• Dịch vụ viễn thông cộng thêm: Bao gồm hiển thị số chủ gọi, giấu số gọi, bắt số, chờ cuộc gọi, chuyển cuộc gọi, chặn cuộc gọi, quay số tắt và các tiện ích tương tự khác.

Phân loại chi tiết dịch vụ viễn thông di động

Dịch vụ viễn thông di động được phân chia cụ thể theo hạ tầng và phương thức kết nối:

• Dịch vụ di động mặt đất: Cung cấp qua mạng thông tin di động, mạng trung kế vô tuyến, mạng nhắn tin.
• Dịch vụ di động vệ tinh: Cung cấp qua mạng viễn thông di động vệ tinh.
• Dịch vụ di động hàng hải: Đảm bảo liên lạc cho người sử dụng trên tàu, thuyền thông qua hệ thống đài bờ, đài tàu và đài vô tuyến điện đặt trên phương tiện nghề cá.
• Dịch vụ di động hàng không: Đảm bảo liên lạc cho người sử dụng trên máy bay thông qua hệ thống đài mặt đất và đài máy bay.

Tương tự như dịch vụ cố định, dịch vụ viễn thông di động cũng bao gồm ba nhóm dịch vụ thành phần:

• Dịch vụ viễn thông cơ bản: Điện thoại, fax, truyền số liệu, truyền hình ảnh, nhắn tin và các dịch vụ cơ bản khác.
• Dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng: Thư điện tử, thư thoại, fax gia tăng giá trị, dịch vụ truy nhập Internet (băng hẹp dưới 256 kb/s và băng rộng từ 256 kb/s trở lên).
• Dịch vụ viễn thông cộng thêm: Hiển thị số chủ gọi, giấu số gọi, bắt số, chờ cuộc gọi, chuyển cuộc gọi, chặn cuộc gọi, quay số tắt.

Cơ chế điều chỉnh dịch vụ viễn thông

Để đảm bảo tính linh hoạt và bắt kịp xu hướng công nghệ, Bộ Thông tin và Truyền thông có thẩm quyền chủ động điều chỉnh danh mục, phân loại các dịch vụ viễn thông cho phù hợp với tình hình phát triển của thị trường và yêu cầu quản lý nhà nước trong từng thời kỳ.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Thông tư số 05/2012/TT-BTTTT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 07 năm 2012.

Trách nhiệm thi hành thuộc về Chánh Văn phòng, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, Giám đốc các Sở Thông tin và Truyền thông, Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp viễn thông cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị và cá nhân có trách nhiệm kịp thời phản ánh về Bộ Thông tin và Truyền thông (Cục Viễn thông) để xem xét, hướng dẫn hoặc thực hiện sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.