Thông tư số 05/2011/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành quy định chi tiết về việc thu phí liên quan đến khoản cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, nhằm minh bạch hóa hoạt động tín dụng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người đi vay.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam và các khách hàng thực hiện vay vốn tại các tổ chức tín dụng này. Nội dung văn bản tập trung điều chỉnh các hành vi thu phí phát sinh từ hoặc liên quan đến các khoản cho vay.

Quy định cấm thu phí và các trường hợp ngoại lệ

Thông tư thiết lập nguyên tắc chung là các tổ chức tín dụng không được phép thu bất kỳ loại phí nào liên quan đến khoản cho vay đối với khách hàng. Tuy nhiên, tổ chức tín dụng vẫn được phép thu một số loại phí cụ thể sau đây:

• Phí trả nợ trước hạn trong trường hợp khách hàng thực hiện thanh toán khoản nợ trước kỳ hạn đã thỏa thuận.
• Phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng theo đúng các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.
• Phí thu xếp để thực hiện ký kết hợp đồng đồng tài trợ theo phương thức cho vay hợp vốn giữa các tổ chức tín dụng tham gia cho vay hợp vốn với khách hàng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về cho vay đồng tài trợ.
• Các loại phí khác được quy định cụ thể tại các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đến hoạt động cho vay.

Công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm

Để đảm bảo việc thực thi nghiêm túc các quy định về thu phí, Ngân hàng Nhà nước giao nhiệm vụ giám sát cho các đơn vị chức năng:

• Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tiến hành kiểm tra, thanh tra, giám sát chặt chẽ việc thu phí liên quan đến khoản cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng.
• Các cơ quan quản lý nêu trên có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý theo đúng thẩm quyền pháp luật đối với những tổ chức tín dụng có hành vi vi phạm quy định tại Thông tư này.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Thông tư 05/2011/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân chịu trách nhiệm thi hành Thông tư bao gồm:

• Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ và Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc (Giám đốc) của các tổ chức tín dụng.
• Các khách hàng vay vốn tại tổ chức tín dụng.