Thông báo 435/TB-VPCP năm 2023 truyền đạt ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại cuộc họp về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các Thành viên Chính phủ đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2021/NĐ-CP và Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, hoàn thiện thể chế quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung chỉ đạo cốt lõi tại Thông báo 435/TB-VPCP:

- Chỉ đạo hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi về kinh doanh xăng dầu

• Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan khẩn trương tiếp thu, giải trình đầy đủ, nghiêm túc ý kiến của các Thành viên Chính phủ để hoàn thiện dự thảo Nghị định.
• Việc sửa đổi, bổ sung các quy định phải bảo đảm tính khoa học, khả thi, phù hợp với thực tiễn biến động của thị trường xăng dầu trong nước và quốc tế.
• Các quy định mới cần khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế của cơ chế hiện hành, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính không cần thiết và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

- Nguyên tắc điều hành giá xăng dầu và quản lý Quỹ Bình ổn giá

• Cơ chế xác định giá cơ sở: Yêu cầu rà soát, tính toán khoa học các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu, bảo đảm phản ánh đúng, đủ các chi phí thực tế phát sinh hợp lý, hợp pháp của doanh nghiệp đầu mối, doanh nghiệp phân phối và đại lý bán lẻ.
• Thời gian điều hành giá: Nghiên cứu phương án điều chỉnh chu kỳ điều hành giá xăng dầu một cách linh hoạt, phù hợp nhằm bám sát biến động giá thế giới, tránh hiện tượng găm hàng hoặc đứt gãy nguồn cung do độ trễ của chu kỳ giá.
• Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG): Đánh giá kỹ lưỡng vai trò, hiệu quả và cơ chế trích lập, chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá. Nghiên cứu cải tiến phương thức quản lý Quỹ bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lạm dụng và phát huy tối đa vai trò giảm sốc cho thị trường khi giá thế giới biến động mạnh.

- Tổ chức hệ thống phân phối và quyền lợi của đại lý bán lẻ

• Quy định về hệ thống phân phối: Làm rõ mối quan hệ, quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng xăng dầu (thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, đại lý bán lẻ, cửa hàng bán lẻ xăng dầu).
• Quyền lấy hàng của đại lý bán lẻ: Xem xét, đánh giá kỹ lưỡng quy định cho phép đại lý bán lẻ xăng dầu được mua hàng từ nhiều nguồn (thay vì chỉ một nguồn như trước đây) để tăng tính chủ động, cạnh tranh lành mạnh và bảo đảm nguồn cung liên tục cho thị trường.
• Chiết khấu xăng dầu: Nghiên cứu cơ chế chia sẻ lợi ích, chiết khấu hợp lý giữa các khâu trong hệ thống phân phối, bảo đảm các cửa hàng bán lẻ có mức chiết khấu tối thiểu phù hợp để duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, tránh tình trạng ngừng bán hàng gây ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.

- Bảo đảm nguồn cung và an ninh năng lượng quốc gia

• Bộ Công Thương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn (như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam) chủ động xây dựng phương án, kế hoạch phân giao hạn mức nhập khẩu và sản xuất trong nước sát với nhu cầu tiêuthu thực tế.
• Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống, phục vụ tốt nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu tiêu dùng của nhân dân.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật như đầu cơ, găm hàng, buôn lậu xăng dầu hoặc tự ý ngừng bán hàng không có lý do chính đáng.

- Trách nhiệm phối hợp của các Bộ, ngành liên quan

• Bộ Công Thương: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc hoàn thiện dự thảo Nghị định và quản lý nhà nước đối với mặt hàng xăng dầu.
• Bộ Tài chính: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong việc giám sát các chi phí định mức, thuế, phí cấu thành giá xăng dầu và quản lý Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo đúng quy định pháp luật.
• Văn phòng Chính phủ: Theo dõi, đôn đốc quá trình thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng, kịp thời báo cáo những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để Thường trực Chính phủ xem xét, quyết định.

Tóm lại, Thông báo 435/TB-VPCP thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc cải cách thể chế quản lý thị trường xăng dầu. Các chỉ đạo tập trung vào việc xây dựng một cơ chế vận hành minh bạch, hài hòa lợi ích, khắc phục triệt để các bất cập cũ nhằm ổn định thị trường vĩ mô và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.