Giới thiệu chung về Thông báo 03/TB-VPCP

Thông báo 03/TB-VPCP năm 2018 thể hiện kết luận của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng tại buổi làm việc với lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Nội dung trọng tâm của văn bản hướng đến việc xây dựng và áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng và các vấn đề ô nhiễm môi trường đang gây bức xúc lớn trong đời sống dân sinh tại thủ đô Hà Nội.

Thực trạng và thách thức đối với hạ tầng đô thị Hà Nội

Trong nội dung kết luận, Phó Thủ tướng đã chỉ rõ những khó khăn mang tính cấp bách mà thành phố Hà Nội đang phải đối mặt:

• Tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng cùng với sự gia tăng mạnh mẽ của dân số cơ học và phương tiện giao thông cá nhân, tạo áp lực cực kỳ lớn lên hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu.
• Tình trạng ùn tắc giao thông tại các trục đường huyết mạch, các nút giao thông trọng điểm và khu vực nội đô vẫn chưa được giải quyết triệt để, gây lãng phí thời gian, tiền bạc và ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội.
• Các vấn đề về môi trường như xử lý nước thải sinh hoạt, rác thải đô thị và ô nhiễm không khí đang ở mức báo động, đòi hỏi phải có các nhà máy xử lý quy mô lớn và công nghệ hiện đại.
• Nguồn vốn ngân sách nhà nước hạn hẹp, không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ, đặt ra yêu cầu bắt buộc phải huy động nguồn lực xã hội hóa thông qua các dự án PPP.

Chỉ đạo về cơ chế đặc thù triển khai các dự án PPP

Để tháo gỡ các nút thắt về thủ tục và nguồn vốn, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã đưa ra các định hướng chỉ đạo quan trọng:

• Rà soát và lựa chọn danh mục dự án ưu tiên: UBND thành phố Hà Nội cần tập trung rà soát, phân loại và lựa chọn các dự án thực sự cấp bách, có tác động trực tiếp đến việc giảm ùn tắc giao thông và cải thiện môi trường để ưu tiên triển khai trước, tránh đầu tư dàn trải.
• Xây dựng cơ chế đặc thù khả thi: Nghiên cứu các cơ chế đặc thù về lựa chọn nhà đầu tư, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch để thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện dự án BT (Xây dựng - Chuyển giao) hoặc hỗ trợ tài chính cho các dự án BOT (Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao). Các cơ chế này phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, chống thất thoát tài sản công.
• Đơn giản hóa quy trình thủ tục: Cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính không cần thiết trong khâu thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất và cấp phép xây dựng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư có năng lực tham gia.
• Đảm bảo hài hòa lợi ích: Các phương án tài chính của dự án phải được tính toán khoa học, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân trực tiếp thụ hưởng dịch vụ.

Trách nhiệm phối hợp của các Bộ, ngành và địa phương

Để nhanh chóng đưa các cơ chế đặc thù vào thực tiễn, Thông báo phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội: Chủ trì xây dựng đề án chi tiết về các cơ chế đặc thù, chủ động làm việc với các Bộ ngành để thống nhất phương án trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.
• Các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Giao thông vận tải, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường: Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, hướng dẫn, hỗ trợ thành phố Hà Nội tháo gỡ các vướng mắc về mặt pháp lý, quy hoạch, cơ chế tài chính và quản lý đất đai trong quá trình hoàn thiện đề án.
• Văn phòng Chính phủ: Chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm túc các nội dung chỉ đạo tại thông báo này, kịp thời tổng hợp các khó khăn phát sinh để báo cáo Thủ tướng Chính phủ giải quyết.