Nghị quyết số 41/2009/QH12 được Quốc hội thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2009 về chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Đây là văn kiện pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc phát triển năng lượng hạt nhân tại Việt Nam, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

1. Chủ trương đầu tư và địa điểm xây dựng dự án

Nghị quyết quyết định chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận với quy mô gồm 2 nhà máy, mỗi nhà máy có 2 tổ máy, thực hiện nhiệm vụ cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia. Địa điểm xây dựng cụ thể được quy định như sau:

• Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1: Đặt tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.
• Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2: Đặt tại xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận.

2. Các thông số cơ bản và lộ trình thực hiện dự án

Dự án được định hướng với các thông số kỹ thuật, tài chính và lộ trình triển khai cụ thể nhằm bảo đảm tính khả thi và an toàn tối đa:

• Quy mô công suất: Tổng công suất của cả 2 nhà máy đạt trên 4.000 MW, phù hợp với công nghệ và thế hệ lò được lựa chọn. Trong đó, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 có công suất khoảng 2.000 MW và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 có công suất khoảng 2.000 MW.
• Công nghệ áp dụng: Sử dụng công nghệ lò nước nhẹ cải tiến, thuộc thế hệ lò hiện đại nhất đã qua kiểm chứng thực tế, bảo đảm an toàn tuyệt đối và mang lại hiệu quả kinh tế cao tại thời điểm lập dự án đầu tư.
• Diện tích đất sử dụng: Yêu cầu sử dụng đất hợp lý và tiết kiệm diện tích tối đa.
• Tổng mức đầu tư: Dự toán khoảng 200.000 tỷ đồng (tính tại thời điểm lập Dự án vào quý IV năm 2008).
• Lộ trình thực hiện: Khởi công xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vào năm 2014 và đưa tổ máy đầu tiên đi vào vận hành vào năm 2020. Đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, Chính phủ sẽ căn cứ vào tình hình chuẩn bị thực tế để báo cáo Quốc hội quyết định thời điểm khởi công cụ thể.

3. Nhiệm vụ và yêu cầu cơ bản đối với Chính phủ trong triển khai dự án

Quốc hội giao Chính phủ quyết định đầu tư và triển khai dự án, đồng thời phải thực hiện nghiêm túc các yêu cầu và nhiệm vụ cốt lõi sau:

• Hoàn thiện thể chế pháp lý: Khẩn trương hoàn thiện, phê duyệt các quy hoạch liên quan; ban hành đầy đủ, đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác nhà máy điện hạt nhân.
• Bảo đảm an toàn kỹ thuật và môi trường: Thiết kế công trình theo tiêu chuẩn cấp đặc biệt để bảo đảm an ninh, an toàn ở mức cao nhất. Nghiên cứu, đánh giá toàn diện tác động của đứt gãy kiến tạo địa chất, biến đổi khí hậu, nước biển dâng tại khu vực dự án; lập và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo đúng quy định pháp luật.
• Công tác di dân và an sinh xã hội: Xây dựng phương án chi tiết và tổ chức thực hiện hiệu quả công tác di dân, tái định cư; đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phục vụ dự án và ổn định đời sống nhân dân. Áp dụng chính sách ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, phúc lợi xã hội tại khu vực xây dựng nhà máy theo quy định của Luật năng lượng nguyên tử.
• Lựa chọn nhà thầu và nội địa hóa: Lựa chọn các nhà thầu có kinh nghiệm lâu năm trong thiết kế, chế tạo, xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, đến từ các quốc gia có tiềm lực khoa học công nghệ mạnh mẽ, có khả năng thu xếp tài chính và suất đầu tư hợp lý. Đồng thời, xây dựng kế hoạch nâng cao dần tỷ lệ nội địa hóa thiết bị và xây dựng.
• Phát triển nguồn nhân lực: Triển khai nhanh chóng kế hoạch đào tạo nhân lực chuyên ngành năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân phục vụ cho việc xây dựng, vận hành, kiểm tra, giám sát và đánh giá an toàn nhà máy.
• Quản lý tài nguyên và chất thải: Nghiên cứu, đánh giá trữ lượng, khả năng khai thác, chế biến và nhu cầu sử dụng urani trong nước lâu dài. Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho khu vực xử lý chất thải hạt nhân bảo đảm an toàn tuyệt đối.
• Thông tin truyền thông: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân bằng nhiều hình thức cụ thể để tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội.

4. Cơ chế, chính sách đặc biệt hỗ trợ dự án

Để bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai, Chính phủ có trách nhiệm nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách đặc biệt trình Quốc hội xem xét, quyết định vào thời điểm thích hợp, bao gồm:

• Cơ chế cho phép chủ đầu tư tích lũy nguồn vốn và cung cấp tín dụng từ các ngân hàng.
• Chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư đặc thù.
• Cơ chế xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội, tổ chức sản xuất và ổn định đời sống cho người dân tại vùng chịu ảnh hưởng bởi việc xây dựng nhà máy.

5. Chế độ báo cáo, giám sát và hiệu lực thi hành

Nghị quyết quy định rõ cơ chế giám sát chặt chẽ đối với quá trình thực hiện dự án trọng điểm quốc gia này:

• Trách nhiệm báo cáo của Chính phủ: Chính phủ phải báo cáo Quốc hội về kết quả chuẩn bị trước khi khởi công xây dựng tổ máy đầu tiên. Sau khi triển khai đầu tư, hằng năm Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Quốc hội về tình hình thực hiện dự án.
• Trách nhiệm giám sát: Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội thực hiện giám sát việc triển khai Nghị quyết trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Quốc hội thông qua (ngày 25 tháng 11 năm 2009).