QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TÂN PHÚ ĐÔNG – TỈNH TIỀN GIANG

- Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trịnh Minh Quân;

- Thư ký phiên họp: Ông Đào Tuấn Đạt – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Tân Phú Đông.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tân Phú Đông tham gia phiên họp: ông Đoàn Khắc Huy – Kiểm sát viên.

Ngày 13 tháng 6 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 75/2024/TLST-VDS ngày 15 tháng 4 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2024/QĐST-VDS ngày 06 tháng 6 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N – sinh năm 1953;

Nơi cư trú: ấp T, xã T, huyện T, tỉnh Tiền Giang (Có đơn xin vắng mặt);

• Người bị yêu cầu: Bà Nguyễn Thị T – sinh năm 1959;

Nơi cư trú: ấp T, xã T, huyện T, tỉnh Tiền Giang;

• Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị L – sinh năm 1956;

Nơi cư trú: ấp T, xã T, huyện T, tỉnh Tiền Giang (Có đơn xin vắng mặt);

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 10/4/2024 và bản tự khai bổ sung ngày 01/6/2024, người yêu cầu bà Nguyễn Thị N trình bày:

Bà Nguyễn Thị N là chị ruột của bà Nguyễn Thị Thâm. Cha mẹ bà N và bà T là ông Nguyễn Văn N1 (sinh năm 1920, chết năm 1999) và bà Võ Thị X (sinh năm 1926, chết 2006), Ông N1, bà X có các con chung là bà, bà Nguyễn Thị T1 (đã chết), bà Nguyễn Thị L (sinh năm 1956), bà Nguyễn Thị T, bà Nguyễn Thị T2 (đã chết) và ông Nguyễn Trung T3 (đã chết). Bà T không có chồng, con và sống chung với bà. Bà T từ nhỏ đã có biểu hiện chậm phát triển về thể chất và tâm thần. Đến năm 2011 khám sức khỏe tại Bệnh viện tâm thần tỉnh T được kết luận: Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72-ICD.10), sau đó được hưởng trợ cấp xã hội tại địa phương. Hiện tại bà T không tự làm được việc gì, đi lại yếu phải ngồi xe lăn di chuyển, ăn uống và vệ sinh cá nhân phải có người thân phụ giúp hoàn toàn. Nay để thuận tiện trong các giao dịch dân sự bà N yêu cầu Tòa án tuyên bố bà T mất năng lực hành vi dân sự và cử bà làm người giám hộ cho bà T.

* Tại bản tự khai ngày 01/6/2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L trình bày:

Bà L thống nhất với lời trình bày của bà Nguyễn Thị N về quan hệ gia đình. Chị em của bà hiện còn sống 03 người, bà N là chị cả, bà là chị ruột của bà T và là em ruột của bà N. Bà T bị bệnh tâm thần từ nhỏ, sau khi cha mẹ mất thì bà T sống với em trai bà là ông Nguyễn Trung T3, năm 2010 ông T3 chết thì bà N chăm sóc, nuôi dưỡng bà T đến nay. Bà thống nhất với bà N về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị T mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án cử bà Nguyễn Thị N làm người giám hộ cho bà Nguyễn Thị T, bà không có ý kiến gì khác.

* Tại phiên họp hôm nay: Người yêu cầu bà Nguyễn Thị N và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L đều có đơn xin vắng mặt.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tân Phú Đông phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự:

Từ khi Tòa án thụ lý, tiến hành thu thập chứng cứ, tống đạt các văn bản tố tụng và tại phiên họp tuân thủ đúng trình tự thủ tục theo quy định pháp luật. Về nội dung: Việc bà Nguyễn Thị N yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị T mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu đơn cầu của bà Nguyễn Thị N.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Tân Phú Đông nhận định:

[1] Về tố tụng:

Về thẩm quyền: bà Nguyễn Thị N là chị cả của bà Nguyễn Thị T, cha mẹ đã chết, nên bà N có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị T mất năng lực hành vi dân sự. Do bà T có nơi cư trú tại ấp T, xã T, huyện T nên căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang.

Bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị L cùng có đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt tại phiên họp. Do đó, căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự.

[2] Về nội dung:

[2.1] Bà Nguyễn Thị T bị bệnh tâm thần, bà Nguyễn Thị N là chị cả yêu cầu Tòa án tuyên bố em bà bị mất năng lực hành vi dân sự để thuận tiện trong các giao dịch dân sự. Ngày 22/4/2024, Tòa án nhân dân huyện Tân Phú Đông có Quyết định trưng cầu giám định số 01/2024/QĐ-TCGĐ đối với bà Nguyễn Thị T tại Viện pháp y tâm thần Trung ương B.

[2.2] Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần số 340/KL-VPYTW ngày 30/5/2024 của Viện pháp y tâm thần Trung ương B kết luận:

Về y học: Hiện nay đương sự bị bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5 – ICD.10).

Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

[2.3] Căn cứ vào kết luận giám định pháp y nêu trên. Xét yêu cầu của bà N về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị T mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự, nên được chấp nhận.

[2.4] Về người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Thâm. Xét thấy bà T là người đã mất năng lực hành vi dân sự, hiện tại cha mẹ của bà T đã chết hết, bà N là chị cả của bà T yêu cầu Tòa án chỉ định bà làm người giám hộ là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 22, khoản 1 Điều 46, Điều 47, khoản 2 Điều 53 Bộ luật dân sự, nên được chấp nhận.

[3] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N là người cao tuổi thuộc trường hợp được miễn nộp lệ phí theo quy định.

[4] Xét quan điểm và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tân Phú Đông phù hợp với nhận định trên, nên được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; các Điều 367, Điều 371, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 22, khoản 1 Điều 46, Điều 47, khoản 2 Điều 53, khoản 1 Điều 57, khoản 1 Điều 58, khoản 1 Điều 59 Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị N.

- Tuyên bố bà Nguyễn Thị T, sinh ngày 02/02/1959 (số căn cước công dân [...] cấp ngày 24/6/2022), nơi cư trú ấp T, xã T, huyện T, tỉnh Tiền Giang là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Bà Nguyễn Thị N – sinh ngày 25/5/1953 (số căn cước công dân [...] cấp ngày 29/4/2021), nơi cư trú ấp T, xã T, huyện T, tỉnh Tiền Giang là người giám hộ đương nhiên của bà Nguyễn Thị Thâm. Bà Nguyễn Thị N thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại khoản 1 Điều 57, khoản 1 Điều 58 và khoản 1 Điều 59 của Bộ luật dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị N được miễn nộp tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định, trường hợp vắng mặt thì thời hạn được tính từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định pháp luật. Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.