TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC TRỌNG TỈNH LÂM ĐỒNG Số: 16/2024/QĐST-VDS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Đức Trọng, ngày 15 tháng 8 năm 2024

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC TRỌNG, TỈNH LÂM ĐỒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Đặng Thị Hạnh.

Thư ký phiên họp: Bà Trịnh Thanh Vân – Thư ký Toà án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng tham gia phiên họp: Ông Phạm Văn Bảng – Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 250/2024/TLST-VDS ngày 10 tháng 6 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 18/2024/QĐST-VDS ngày 01 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Đào Xuân T, sinh năm 1958. Trú tại: Số 1H, Tổ 1, thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng.
• - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
• + Ông Đào Xuân H, sinh năm 1985. Trú tại: Số 1H, Tổ 1, thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng.
• + Bà Đào Thị H1, sinh năm 1988. Trú tại: Hẻm 1, Phường 1, thành phố L, tỉnh Lâm Đồng.
• + Bà Đào Thị H2, sinh năm 1991
• + Ông Đào Xuân T1, sinh năm 1999
• Cùng trú tại: Số 1H, Tổ 1, thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng.

Ông T, bà H1, bà H2 có mặt; ông T2 có đơn xin vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ghi ngày 23/5/2024, Đơn yêu cầu sửa đổi bổ sung ngày 31/7/2024 và lời khai tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Đào Xuân T trình bày: Ông và bà Tống Thị L (chết năm 2022) là vợ chồng. Ông bà có 03 con chung gồm Đào Xuân H, sinh ngày 06/8/1985; Đào Thị H1, sinh năm 1988; Đào Thị H2, sinh năm 1991 và Đào Xuân T1, sinh năm 1999. Vào năm 1985, ông H sốt cao, biến chứng co giật dẫn đến bị bại liệt không có khả năng đi lại, từ đó cho đến nay không nhận biết được mọi người và sự vật xung quanh, không biết nói, không có khả năng tự thực hiện được sinh hoạt cá nhân, hoàn toàn do người thân trong gia đình chăm sóc, giúp đỡ. Nay ông T yêu cầu tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự và ông là người giám hộ cho ông Đào Xuân H trong các giao dịch dân sự liên quan.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đào Thị H1, bà Đào Thị H2 trình bày: Bà là con chung của ông T và bà L (chết năm 2022). Ông Đào Xuân H là con trai cả trong gia đình, bị khuyết tật bẩm sinh, khó giao tiếp, không tự sinh hoạt cá nhân, hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc và giúp đỡ của người thân trong gia đình. Bà đồng ý với yêu cầu của ông T yêu cầu tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự và ông T là người giám hộ trong các giao dịch dân sự liên quan đến ông H.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đào Xuân T1 trình bày: Ông đồng ý với yêu cầu của ông T yêu cầu tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự và ông T là người giám hộ cho ông H trong các giao dịch dân sự liên quan.

Tại phiên họp hôm nay, ông T vẫn giữ nguyên yêu cầu;

Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Trọng: Đề nghị chấp nhận yêu cầu của ông T về việc tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Ông Đào Xuân T yêu cầu tuyên bố ông Đào Xuân H mất năng lực hành vi dân sự, việc dân sự được quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.

Tại phiên họp hôm nay, ông Đào Xuân T1 có đơn xin vắng mặt. Căn cứ khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt ông T1.

[2] Về nội dung yêu cầu: Theo người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông T thì: Ông Đào Xuân H là con chung của ông Đào Xuân T và bà Tống Thị L (chết năm 2022). Vào năm 1985, ông H sốt cao, biến chứng co giật dẫn đến bị bại liệt không có khả năng đi lại, không nhận biết được mọi người và sự vật xung quanh, không biết nói, không có khả năng tự thực hiện được sinh hoạt cá nhân hoàn toàn do người thân trong gia đình nuôi dưỡng, chăm sóc. Ủy ban nhân dân thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng cấp Giấy xác nhận khuyết tật số 68 ngày 30/12/2013 cho ông H xác nhận dạng khuyết tật vận động trí tuệ, mức độ khuyết tật đặc biệt nặng. Phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng cấp Sổ lĩnh tiền trợ cấp xã hội hàng tháng cho ông H hưởng chế độ trợ cấp xã hội dành cho người bị khuyết tật. Hiện nay do tình trạng bệnh tật của ông H gây khó khăn cho gia đình trong việc thực hiện giao dịch dân sự và giải quyết các vấn đề khác có liên quan đến ông H nên ông T yêu cầu tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự và ông T là người giám hộ trong các giao dịch dân sự liên quan đến ông H.

Quá trình giải quyết việc dân sự, Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định đối với ông Đào Xuân H. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 160/KLGĐ ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực T đối với ông Đào Xuân H là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự:

Kết luận về y học: Hiện tại Đào Xuân H bị bệnh chậm phát triển tâm thần nặng (Theo Bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD10) bệnh có mã là F72).

Kết luận về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện tại Đào Xuân H mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.

[3] Qua ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp đề nghị chấp nhận yêu cầu của ông Đào Xuân T tuyên bố ông Đào Xuân H mất năng lực hành vi dân sự.

Xét thấy việc ông T yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015. Hiện nay ông H đang sống cùng với bố đẻ là ông Đào Xuân T, mẹ là bà Tống Thị L chết năm 2022. Căn cứ Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự, Tòa án chỉ định ông T là người giám hộ cho ông H và xác định quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ theo quy định của pháp luật.

[4] Về chi phí tố tụng: Chi phí giám định pháp y tâm thần 12.600.000₫ (Mười hai triệu sáu trăm nghìn đồng). Ông T là người yêu cầu giải quyết việc dân sự nên ông phải chịu chi phí tố tụng và đã nộp đủ chi phí tố tụng.

[5] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông T là người cao tuổi có đơn xin miễn nộp tạm ứng lệ phí, lệ phí nên được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, Điều 39, Điều 149, Điều 161, Điều 367, Điều 369; Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ các Điều 22, 47, 48, 49, 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu ông Đào Xuân T

Tuyên bố: Ông Đào Xuân H, sinh ngày 06/8/1985. Trú tại: Số 1H, Tổ 1, thị trấn L, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng mất năng lực hành vi dân sự kể từ ngày quyết định này có hiệu lực pháp luật.

2. Về giám hộ: Chỉ định ông Đào Xuân T là người giám hộ cho ông Đào Xuân H.

Người giám hộ có quyền:

• Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chỉ dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có).
• Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
• Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.

Người giám hộ có nghĩa vụ:

• Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ.
• Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự.
• Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
• Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
3. Về chi phí tố tụng: Ông Đào Xuân T phải chịu chi phí giám định pháp y tâm thần 12.600.000₫ (Mười hai triệu sáu trăm nghìn đồng), ông T đã nộp đủ chi phí tố tụng.
4. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Đào Xuân T được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm.

Căn cứ đoạn 2 khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự thì: “Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự”.

Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Ông Đào Xuân T, bà Đào Thị H2, bà Đào Thị H1 có mặt có quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định giải quyết việc dân sự; ông Đào Xuân H và ông Đào Xuân T1 vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định giải quyết việc dân sự hoặc Quyết định giải quyết việc dân sự được niêm yết để yêu cầu Tòa án tỉnh Lâm Đồng giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Nơi nhận: - Người yêu cầu; - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; - TAND tỉnh Lâm Đồng; - VKSND huyện Đức Trọng; - Chi cục THADS huyện Đức Trọng; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Đặng Thị Hạnh