QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Bà Lê Thị Linh Sương.

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Đình Tùng Lâm – Thư ký Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Hồng Phương – Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 6 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết Việc dân sự thụ lý số 111/2024/TLST-DS, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 17/2024/QÐST-DS ngày 17 tháng 6 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Hà Khánh T, sinh năm 1962
• Địa chỉ: A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh.
• - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Vũ Thị Hồng H, sinh năm 1965
• Địa chỉ: A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh.
• (Ông Hà Khánh T, bà Vũ Thị Hồng H đều vắng mặt – Có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu ngày 21/5/2024, các bản tự khai của người yêu cầu là ông Hà Khánh T trong quá trình giải quyết việc dân sự:

Ông Hà Khánh T và bà Vũ Thị Hồng H kết hôn với nhau theo Giấy kết hôn số 141/88 do Ủy ban nhân dân Phường A1, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 12/9/1988 và có bốn người con chung tên: Hà Khánh T1, sinh năm 1991; Hà Khánh H1, sinh năm 1989; Hà Đức B, sinh năm 1996 và Hà Đức A, sinh năm 2000.

Con chung Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000 từ khi sinh ra đã bị bệnh down, được đưa đi khám bệnh tại Bệnh viện T2, Thành phố Hồ Chí Minh và được kết luận bị bệnh down thể khảm. Do vậy, từ nhỏ ông A đã không được bình thường như những đứa trẻ khác. Mọi việc sinh hoạt trong cuộc sống đều do ông T và bà H chăm sóc nuôi dưỡng, ông A không có khả năng tự chăm sóc bản thân của mình được. Hiện nay ông A đã trưởng thành và vẫn sống chung cùng ông T, bà H tại địa chỉ A T, Phường A, Quận E để ông T, bà H chăm sóc.

Bệnh tình của ông A đã được Hội đồng giám định y khoa của Phường A, Quận E kết luận là trẻ khuyết tật và được Ủy ban nhân dân PhườnA1 cấp cho thẻ khuyết tật. Ngày 15/12/2023, gia đình ông T có đưa ông Hà Đức A đi khám sức khỏe tâm thần và được Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H kết luận là chậm phát triển tâm thần Hội chứng down (F71/Q90.ICD10).

Đối với Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 4082/KLGÐ ngày 28/5/2024 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H kết luận ông Hà Đức A mất năng lực hành vi dân sự, ông T đồng ý và yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000.

Ngoài ra, ông T còn đề nghị Tòa án xem xét miễn nộp lệ phí sơ thẩm vì là người cao tuổi.

Tại các bản tự khai trong quá trình giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Vũ Thị Hồng H trình bày bà H là mẹ của ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000 và trình bày về quá trình bị bệnh của ông A, quá trình gia đình chăm sóc và đưa ông A đi khám tại các cơ sở chuyên môn như phần trình bày của ông T. Đối với Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 4082/KLGĐ ngày 28/5/2024 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H Bà H thống nhất, không có ý kiến gì và bà H đồng ý với yêu cầu của ông T yêu cầu Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Hà Đức A.

Tại phiên họp giải quyết việc dân sự,

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều có đơn đề nghị vắng mặt tại phiên họp.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp, người tham gia tố tụng từ khi thụ lý việc dân sự cho đến phiên họp giải quyết việc dân sự là đúng quy định; việc tuân theo pháp luật tố tụng của đương sự đã thực hiện đúng quy định tại các Điều 27, 35, 39, 48, 68, 69, 97, 366, 367 và 369 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; về nội dung đề nghị chấp nhận yêu cầu tuyên bố ông Hà Đức A mất năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu giải quyết việc dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án:

Căn cứ vào Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Hà Khánh T yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000, địa chỉ tại A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự, xác định đây là việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Ông Hà Đức A là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự có nơi cư trú tại A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 5 theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[1.2] Về người tham gia tố tụng:

Về quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự của người yêu cầu: Căn cứ giấy khai sinh số 101/2000, quyển số 01 đăng ký tại Ủy ban nhân dân Phường A1, Quận E ngày 11/7/2000, ông Hà Khánh T là cha của ông Hà Đức A nên có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông A mất năng lực hành vi dân sự theo Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị vắng mặt tại các phiên họp giải quyết việc dân sự của Tòa án. Căn cứ theo khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt những người nêu trên.

[2] Về nội dung:

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Hà Khánh T tại Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 21/5/2024 với nội dung yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000 mất năng lực hành vi dân sự, thấy rằng:

Theo các lời khai của ông Hà Khánh T, bà Vũ Thị Hồng H thì ông Hà Đức A từ khi sinh ra đã mắc bệnh down, không phát triển bình thường như những đứa trẻ khác, không có khả năng tự chăm sóc bản thân, mọi việc đều do cha mẹ là ông T, bà H chăm lo.

Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 4082/KLGÐ ngày 28/5/2024 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H kết luận:

“Căn cứ Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh theo bảng phân loại Quốc tế về bệnh tật lần thứ 10 của Tổ chức Y tế Thế giới (ICD-10);

Căn cứ Thông tư số 23/2019/TT-BYT của Bộ Y ban hành ngày 28 tháng 8 năm 2019 quy định về Quy trình giám định pháp y tâm thần và Biểu mẫu sử dụng trong giám định pháp y tâm thần.

1.1. Về y học:

Đương sự bị C phát triển tâm thần mức độ nặng/Hội chứng D (F72/Q90-ICD10).

1.2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi:

Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần...”

Do đó, dựa trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần nêu trên, có đủ cơ sở để xác định ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000, căn cước công dân số [...], địa chỉ thường trú tại A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự. Yêu cầu của ông Hà Khánh T yêu cầu tuyên bố ông Hà Đức A mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở và có căn cứ pháp luật nên được Tòa án chấp nhận.

[3] Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Quận 5 tham gia phiên họp là phù hợp nên được chấp nhận.

[4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) lệ phí sơ thẩm. Tuy nhiên, xét đơn yêu cầu miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự của ông T nhận thấy ông Thủy sinh năm 1962, là người cao tuổi theo Điều 2 Luật Người cao tuổi năm 2009 nên đủ điều kiện được miễn nộp lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[5] Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 371 và khoản 1 Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 2 và khoản 3 Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Hà Khánh T:

Tuyên bố ông Hà Đức A, sinh ngày 28/6/2000, Căn cước công dân số [...], địa chỉ thường trú: A T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Hà Khánh T được miễn nộp lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn được tính từ ngày người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết hợp lệ.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.