QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TÂN PHÚ, TỈNH ĐỒNG NAI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Văn Tuấn

Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Ngọc Huyền – Thư ký Tòa án

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai tham gia

phiên họp: Bà Trương Thị Liên - Kiểm sát viên.

Ngày 29 tháng 11 năm 2023, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 188/2023/TLST-DS ngày 11 tháng 10 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 04/2023/QÐST-DS ngày 13 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N - sinh năm 1950; nơi cư trú: Ấp P, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Nai.
• - Người liên quan đến yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Vũ Thị D - sinh năm 1987; nơi cư trú: Ấp P, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Nai.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Bà Nguyễn Thị N trình bày yêu cầu theo đơn yêu cầu và bản tự khai như sau:

Bà Nguyễn Thị N là mẹ ruột của chị Vũ Thị D, sinh năm 1987, có nơi cư trú tại ấp P, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Nai. Từ khi sinh ra cho đến nay, chị D có vấn đề về thần kinh, không nhận biết được xung quanh, khả năng ngôn ngữ hạn chế và không tự giác được trong các vấn đề ăn uống, sinh hoạt hằng ngày. Tại Giấy khám sức khỏe tâm thần của Bệnh viện T đề ngày 29/8/2023 của bà N giao nộp có kết luận là chị D bị chậm phát triển tâm thần nặng (F72). Vì vậy, bà N yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị D và đề nghị Tòa án xác định bà là người giám hộ đương nhiên cho chị D để bà xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ tại các giao dịch dân sự thay cho chị D.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc giải quyết việc dân sự:

Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị N về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với chị Vũ Thị D. Bà N là người cao tuổi nên được miễn nộp lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Tân Phú nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết:

Chị Vũ Thị D có nơi cư trú địa chỉ ấp P, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Nai nên việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục tố tụng:

Người yêu cầu bà Nguyễn Thị N vắng mặt tại phiên họp nhưng có đơn đề nghị giải quyết việc dân sự vắng mặt nên Tòa án căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành giải quyết việc dân sự vắng mặt đối với bà N.

[3] Theo các tài liệu, chứng cứ mà người yêu cầu đã giao nộp và Tòa án đã thu thập, nhận thấy:

Từ khi sinh ra đến nay, chị D có vấn đề về thần kinh, trí tuệ kém phát triển, không làm chủ được hành vi cũng như không có khả năng nhận thức. Tại Giấy khám sức khỏe tâm thần tại Bệnh viện T đề ngày 29/8/2023 của bà N giao nộp có kết luận là chị D bị chậm phát triển tâm thần nặng (F72). Bà N yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị D và đề nghị Tòa án xác định bà là người giám hộ đương nhiên cho chị D nhằm mục đích cho bà xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ tại các giao dịch dân sự thay cho chị D.

Tòa án nhân dân huyện Tân Phú đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 20/2023/QĐ-TA ngày 11/10/2023 trưng cầu Viện Pháp y tâm thần Trung ương B tiến hành giám định tâm thần đối với chị Vũ Thị D.

Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 779/KL-VPYTW ngày 01/11/2023 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương B1 đối với chị Vũ Thị D kết luận:

• - Về y học: Hiện nay đương sự bị bệnh Chậm phát triển tâm thần/ Hội chứng Down (F72/ Q90 – ICD.10);
• - Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Như vậy, đã có đủ căn cứ để xác định chị Vũ Thị D mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

[4] Về yêu cầu của người yêu cầu: Từ những phân tích và nhận định trên, yêu cầu của bà Nguyễn Thị N về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với chị Vũ Thị D là có căn cứ nên được chấp nhận. Bà N

là mẹ ruột của chị D, có đủ điều kiện làm người giám hộ cho chị D theo quy định tại Điều 46, Điều 49 Bộ luật dân sự. Căn cứ khoản 2 Điều 53 Bộ luật dân sự, bà N là giám hộ đương nhiên của chị D và có quyền, nghĩa vụ theo quy định tại khoản 2 Điều 22, Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật dân sự để xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và các quyền khác nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chị D.

[5] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N là người cao tuổi nên được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

[6] Xét quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

• - Khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39; các Điều 149, 361, 362, 363, 365, khoản 2, Điều 367, Điều 370, 371, 372, 376, 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
• - Khoản 2, Điều 22, Điều 46, Điều 49, khoản 2 Điều 53, Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự;
• - Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 ngày 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị N về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với chị Vũ Thị D.

1.1. Tuyên bố chị Vũ Thị D, sinh năm 1987 bị mất năng lực hành vi dân sự.

1.2. Xác định bà Nguyễn Thị N là người giám hộ đương nhiên cho chị Vũ Thị D. Bà Nguyễn Thị N đại diện cho chị Vũ Thị D xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và các quyền khác nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chị D. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ quy định tại Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N là người cao tuổi nên được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

4. Trường hợp quyết định này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.