QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 16 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thị Thu.

Thư ký phiên họp: Ông Thái Vương Triều.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hạnh - Kiểm sát viên.

Ngày 29 tháng 10 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 633/2025/TLST-VDS ngày 15 tháng 10 năm 2025, về việc: Yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, theo quyết định mở phiên họp số: 08/2025/QĐ-MPH ngày 23 tháng 10 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1974; Thường trú: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng; tạm trú: D khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh. Vắng mặt, có yêu cầu giải quyết vắng mặt.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Trần Ngọc S, sinh năm 1996; địa chỉ: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt, có đơn yêu cầu vắng mặt.
2. Bà Trần Thị Bích Hồng L1, sinh năm 1994; địa chỉ: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt, có đơn yêu cầu vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Theo đơn yêu cầu nộp ngày 02 tháng 10 năm 2025 và bản tự khai ngày 21/10/2025, quá trình tố tụng bà Nguyễn Thị Đ trình bày:

Ông Trần Ngọc L có cha mẹ ruột là ông Trần Văn K, sinh năm 1942, chết ngày 09/6/2021 theo Trích lục khai tử số 24/2021/TLKT do Ủy ban nhân dân xã K, huyện V, tỉnh Nam Định cấp ngày 18/6/2021 và mẹ ruột là bà Bùi Thị H, sinh năm 1943, chết ngày 14/10/2018 theo Trích lục khai tử số 52/201801/2018/TLKT-BS do Ủy ban nhân dân xã K, huyện V, tỉnh Nam Định. Ông Trần Ngọc L không có cha mẹ nuôi nào khác. Ông Trần Ngọc L và bà Nguyễn Thị Đ là vợ chồng theo giấy chứng nhận kết hôn năm 1994, sau đó trích lục giấy kết hôn ngày 29/8/2025. Ông L và bà Đ có 02 người con chung là ông Trần Ngọc S, sinh năm 1996 và bà Trần Thị Bích Hồng L1, sinh năm 1994 cùng địa chỉ tại: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng. Ngoài ra không có người con riêng hay con nuôi nào khác.

Quá trình chung sống ông Trần Ngọc L bị tai biến, không thể đi lại được và bị mổ sọ nên bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Từ khi bị bệnh, ông L không thể đi lại được, không thể tự sinh hoạt cá nhân. Do đó các thành viên trong gia đình phải thay nhau chăm sóc ông L từ việc sinh hoạt hằng ngày như ăn uống, vệ sinh cá nhân.

Vì vậy, nay bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu tuyên bố ông Trần Ngọc L, sinh năm 1970; Thường trú: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng; tạm trú: D khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh là mất năng lực hành vi dân sự.

Quá trình tố tụng những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Trần Ngọc S và bà Trần Thị Bích Hồng L1 thống nhất trình bày:

Ông S và bà L1 thống nhất hoàn toàn trình bày của bà Nguyễn Thị Đ về quan hệ huyết thống và tình trạng bệnh của ông Trần Ngọc L. Nay bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu Tòa án Tuyên bố ông Trần Ngọc L bị mất năng lực hành vi dân sự thì ông S và bà L1 thống nhất ông Trần Ngọc L, sinh năm 1970; Thường trú: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng; tạm trú: D khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh là mất năng lực hành vi dân sự và cử bà Nguyễn Thị Đ làm người giám hộ. Ngoài ra, không còn ý kiến và yêu cầu gì khác.

Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng:

Trong quá trình giải quyết việc dân sự Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng trình tự thủ tục quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

Về việc giải quyết việc dân sự:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự, đã được xem xét tại phiên họp, nhận thấy yêu cầu của người yêu cầu là có căn cứ nên đề nghị Tòa án chấp nhận.

Những yêu cầu, kiến nghị để khắc phục vi phạm về tố tụng: Không có

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

1. Về quan hệ pháp luật: Bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu tuyên bố ông Trần Ngọc L, sinh năm 1970; Thường trú: Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng; tạm trú: D khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự, nên yêu cầu của bà Đ là yêu cầu việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm c khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.
2. Về thủ tục tố tụng: Người yêu cầu bà Nguyễn Thị Đ, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Ngọc S và bà Trần Thị Bích Hồng L1 có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Do đó, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt các đương sự nói trên theo khoản 2, khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.
3. Xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ:

Căn cứ lời trình bày của người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Nguyễn Thị Đ và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Ngọc S và bà Trần Thị Bích Hồng L1 xác định: Ông Trần Ngọc L bị tai biến, không thể đi lại được và bị mổ sọ nên hiện nay không thể nhận thức được hành vi của mình, do đó bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố ông L là người mất năng lực hành vi dân sự.

Ngày 15/10/2025, Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh đã ra quyết định số 17/QĐ-VDS để trưng cầu giám định năng lực hành vi dân sự ông Trần Ngọc L.

Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 8104/KLGĐ ngày 20/10/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H đối với ông Trần Ngọc L đã kết luận:

• Về y học: Đương sự sa sút tâm thần mức độ nặng do chấn thương sọ não (F02.8-ICD 10).
• Về khả năng nhận thức và điều kiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015 có đủ cơ sở chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ về việc yêu cầu tuyên bố ông Trần Ngọc L là người mất năng lực hành vi dân sự.

4. Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp là có cơ sở và phù hợp với quy định của pháp luật.
5. Về lệ phí: Người yêu cầu phải chịu lệ phí phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

• Khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; Điều 39; Điều 143; Điều 144; khoản 1 Điều 149; Điều 361; khoản 2, khoản 3 Điều 367; Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
• Khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015;
• Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ về việc “Yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành dân sự” đối với ông Trần Ngọc L.

Tuyên bố ông Trần Ngọc L, sinh năm 1970; Căn cước công dân số: [...] cấp ngày 07/9/2023 tại Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Thường trú: Thôn H, xã T, huyện D, tỉnh Lâm Đồng (nay là Thôn H, xã D, tỉnh Lâm Đồng); tạm trú: D khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Đ phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết việc dân sự, được trừ vào số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0025137 ngày 10/10/2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.