QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: ông Nguyễn Thành Lâm.

Thư ký phiên họp: bà Hoàng Vân Anh - Thư ký Tòa án nhân thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh tham gia phiên họp: ông Trần Mạnh Tiến, chức vụ: Kiểm sát viên.

Ngày 01 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 06/2024/TB-TA ngày 03 tháng 5 năm 2024 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 09/2024/QÐST-VDS ngày 18 tháng 7 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Bùi Thị X, sinh năm 1962; nơi thường trú: tổ A, khu D, phường H, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh; số điện thoại: 0354.112.xxx; có mặt.
• - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: chị Ngô Thanh T, sinh ngày 27 tháng 9 năm 1984; nơi thường trú: tổ A, khu D, phường H, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh; vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đề ngày 10/11/2023 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, bà Bùi Thị X trình bày: tôi và chồng là ông Ngô Văn T1 sinh được 03 người con là cháu Ngô Thanh T, sinh năm 1984; cháu Ngô Văn C, sinh năm 1986 và cháu Ngô Hữu T2, sinh năm 1997. Cháu T từ khi sinh ra đã không có khả năng nhận thức như người bình thường, không có khả năng giao tiếp, nói chuyện, không đi lại được. Hiện nay cháu T đã bị liệt hoàn toàn, bị thiểu năng trí tuệ, động kinh, khoèo chân trái, suy nhược cơ thể. Tiền sử gia đình có em trai của cháu T là cháu Ngô Văn C cũng mắc căn bệnh tương tự và đã chết vào năm 2001. Năm 2011, chồng tôi cũng chết. Hiện tại, cháu T đang sinh sống cùng với tôi. Mọi sinh hoạt hàng ngày của cháu T đều do tôi chăm sóc, rất vất vả. Vì vậy, tôi có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố cháu T bị mất năng lực hành vi dân sự để làm các thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất của gia đình, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các con.

Kèm theo đơn yêu cầu, bà X cung cấp cho Tòa án: bản sao Giấy xác nhận cháu T bị khuyết tật của Ủy ban nhân dân phường H, Biên bản giám định khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa - Ủy ban nhân dân tỉnh Q, các quyết định hỗ trợ đối với đối tượng bảo trợ xã hội (cháu T) của Ủy ban nhân dân thành phố H và các giấy tờ về nhân thân của những người thân trong gia đình.

Tại Biên bản xác minh ngày 11/6/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, sau khi cùng đi kiểm tra nơi ở của đương sự, Công an phường H cung cấp thông tin: hiện tại bà Bùi Thị X và con gái Ngô Thanh T có đăng ký hộ khẩu thường trú và đang sinh sống tại tổ A, khu D, phường H, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh.

Theo yêu cầu của bà X, Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long đã ra Quyết định trưng cầu giám định tình trạng bệnh tâm thần đối với chị T. Tại bản Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số: 193/KLGĐ ngày 15/7/2024 của Viện Pháp y Tâm thần T3 kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Ngô Thanh T bị bệnh chậm phát triển tâm thần trầm trọng. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Tại phiên họp, bà Bùi Thị X vẫn giữ nguyên yêu cầu của mình.

Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long phát biểu quan điểm:

• + Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đơn yêu cầu đến khi Tòa án mở phiên họp, Tòa án đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục giải quyết việc dân sự; đương sự đã được bảo đảm thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình theo đúng quy định của pháp luật.
• + Về nội dung: có căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Bùi Thị X về việc tuyên bố chị Ngô Thanh T bị mất năng lực hành vi dân sự, đề nghị Tòa án xem xét, quyết định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhận định:

[1] Về tố tụng: bà Bùi Thị X có yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Ngô Thanh T bị mất năng lực hành vi dân sự, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự; đương sự đã được bảo đảm thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình theo đúng quy định của pháp luật. Không có ai đề nghị đưa người khác vào tham gia tố tụng.

[2] Về nội dung: chị Ngô Thanh T bị bệnh tâm thần từ nhỏ, đến nay không tự vận động, chăm sóc bản thân được, chính quyền địa phương nơi cư trú xác nhận thuộc đối tượng bảo trợ xã hội, gia đình được hỗ trợ kinh phí chăm sóc hàng tháng. Tại bản Kết luận giám định sức khỏe tâm thần của Viện Pháp y Tâm thần T3 đã kết luận: chị Ngô Thanh T bị bệnh tâm thần trầm trọng, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, yêu cầu Tòa án tuyên bố chị T bị mất năng lực hành vi dân sự của bà X và ý kiến đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên họp là có cơ sở chấp nhận, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự.

[3] Về việc cử người giám hộ và người giám sát việc giám hộ cho người bị mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự, Luật hộ tịch và các quy định pháp luật khác có liên quan.

[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: bà Bùi Thị X là người cao tuổi, có đơn xin miễn nộp lệ phí dân sự sơ thẩm được Tòa án chấp nhận theo quy định tại Điều 2 Luật người cao tuổi; khoản 1 Điều 4, điểm đ khoản 1 và khoản 2 Điều 12, Điều 14, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

[5] Về chi phí giám định: đã được thực hiện và giải quyết xong, người yêu cầu không có ý kiến gì nên Tòa án không giải quyết.

[6] Về quyền kháng cáo, kháng nghị: người yêu cầu giải quyết việc dân sự; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấp và Viện kiểm sát cấp trên có quyền kháng nghị Quyết định này theo quy định của pháp luật.

Từ các nhận định trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các điều 370, 371, 372 và 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 2 Luật người cao tuổi; khoản 1 Điều 4, điểm đ khoản 1 và khoản 2 Điều 12, Điều 14, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội:

1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Bùi Thị X về yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Ngô Thanh T bị mất năng lực hành vi dân sự.
2. Tuyên bố: chị Ngô Thanh T, sinh ngày 27 tháng 9 năm 1984; nơi thường trú: tổ A, khu D, phường H, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh bị mất năng lực hành vi dân sự.
3. Bà Bùi Thị X được miễn nộp tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
4. Người yêu cầu, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự để yêu cầu Tòa án trên một cấp trực tiếp giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp họ không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn đó được tính từ ngày họ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.