QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐẤT ĐỎ, TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Châu Nguyễn Xuân Thu.

Thư ký phiên họp: Bà Trương Thị Hoàn – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đất đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tham gia phiên họp: Ông Bùi Đức Huân – Kiểm sát viên.

Ngày 22 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự vụ án thụ lý số: 191/2024/TLST-VDS ngày 18/7/2024, về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số: 74/2024/QĐST-VDS ngày 16/8/2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu: Ông Trần Văn T, sinh năm 1970, địa chỉ: khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (Có mặt).
• - Người bị yêu cầu: Ông Trần Văn C, sinh năm 1972. Địa chỉ: khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (Vắng mặt)
• - Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà Trần Thị D, sinh năm 1957, địa chỉ: Khu phố H An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (Vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 02/7/2024, bản tự khai, người yêu cầu ông Trần Văn T trình bày: Cha của ông Trần Văn T là ông Trần Văn M, sinh năm 1934, chết năm 1990. Mẹ là bà Trần Thị L, sinh năm 1937, chết năm 2021. Ông M, bà L có 04 người con gồm: Ông Trần Văn M (đã chết năm 2021), bà Trần Thị D, ông Trần Văn T và ông Trần Văn C. Từ khi sinh ra đến nay ông Trần Văn C là người không có năng lực hành vi dân sự, không tự chăm sóc bản thân được, mọi công việc sinh hoạt hàng ngày đều do ông T trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Nay ông T yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Trần Văn C, sinh năm 1972, địa chỉ: khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Ông Trần Văn T yêu cầu Toà án chỉ định người giám hộ, yêu cầu cho ông được giám hộ đối với ông C, người giám sát việc giám hộ là bà D.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị D trình bày: Bà D đồng ý với lời trình bày của ông T về quan hệ nhân thân. Ông C bị mất năng lực hành vi dân sự từ khi sinh ra, nay đang được ông T nuôi dưỡng và chăm sóc. Nay ông Trần Văn T yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Trần Văn C, sinh năm 1972, địa chỉ: khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và đồng thời yêu cầu Toà án chỉ định ông T được làm người giám hộ và bà D là người giám sát giám hộ thì bà đồng ý và không có ý kiến gì thêm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đất Đỏ sau khi nghiên cứu vụ án phát biểu:

Về thủ tục tố tụng: Quá trình tố tụng từ khi thụ lý việc dân sự đến trước khi khai mạc phiên họp, Thẩm phán đã tiến hành đúng các quy định về thủ tục tố tụng được quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên họp, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự trong việc giải quyết đơn yêu cầu. Người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được thực hiện các quyền và chấp hành đúng các quy định của pháp luật về tố tụng.

Về nội dung: Căn cứ vào lời trình bày của đương sự, các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần theo Kết luận giám định pháp y tâm tần theo trưng cầu số 6136/KLGĐ ngày 02/8/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận: Về y học: Đương sự bị rối loạn dạng phân liệt (F 21-ICD10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Đề nghị Toà án chấp nhận yêu cầu của ông Trần Văn T, tuyên bố ông Trần Văn C là một người mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Hội đồng xét xử nhận định:

1. Về thủ tục tố tụng và thẩm quyền giải quyết của Toà án:
   • - Về thẩm quyền và quan hệ pháp luật tranh chấp: Ông Trần Văn T yêu cầu Toà án tuyên bố ông Trần Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự, ông Trần Văn C đang cư trú tại khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đất Đỏ theo khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
2. Về nội dung:
   • [2.1] Xét yêu cầu ông Trần Văn T yêu cầu tuyên bố ông Trần Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự: Căn cứ bản tường trình về quan hệ nhân thân có xác nhận của Uỷ ban nhân dân thị trấn Phước H, bản sao các giấy tờ gồm giấy khai sinh và giấy chứng tử thì nhận thấy ông T là anh ruột của ông C. Do vậy việc ông T yêu cầu Toà án tuyên bố một C bị mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp.
   • Toà án nhân dân huyện Đất Đỏ đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 05/2024/QĐ-TCGĐ ngày 31/7/2024 về việc trưng cầu giám định đối với ông Trần Văn C. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần theo Kết luận giám định pháp y tâm tần theo trưng cầu số 6136/KLGĐ ngày 02/8/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận:

     “1.1 Về y học: Đương sự bị rối loạn dạng phân liệt (F 21-ICD10).

     1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.”

   • [2.2] Về việc giám hộ và giám sát giám hộ: Ông Trần Văn C là người bị mất năng lực hành vi dân sự, pH có người giám hộ và ông Trần Văn T, bà Trần Thị D cùng thống nhất yêu cầu Toà án cử ông T là người giám hộ, bà D là người giám sát giám hộ cho ông C. Ông C đang được ông T chăm sóc, nuôi dưỡng do vậy việc cử ông T là người giám hộ, cử bà D là người giám sát việc giám hộ cho ông C là phù hợp với quy định của pháp luật .

     Ông Trần Văn T có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự.

     Bà Trần Thị D có các quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Dân sự.

   • [2.3] Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Ông T pH chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378, Điều 379 của Bộ luật tố tụng dân sự Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ vào các Điều 22, Điều 47, Điều 51, khoản 4 Điều 54, Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật Dân sự;

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Trần Văn T:

   Tuyên bố ông Trần Văn C, sinh năm 1972, địa chỉ: Khu phố L An, thị trấn Phước H, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bị mất năng lực hành vi dân sự.

2. Ông Trần Văn T là người giám hộ của ông Trần Văn C.

   Ông Trần Văn T có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự.

3. Bà Trần Thị D là người giám sát việc giám hộ đối với ông Trần Văn C.

   Bà Trần Thị D có các quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Dân sự.

4. Về lệ phí: Ông Trần Văn T pH nộp 300.000₫ (Ba trăm nghìn đồng) lệ phí dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0005067 ngày 12/7/2024 của Chi Cục Thi hành án dân sự huyện Đất Đỏ. Ông T đã nộp xong án phí.
5. Về quyền kháng cáo: Trong hạn 10 ngày kể từ ngày 22/8/2024, đương sự có mặt có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xét xử phúc thẩm. Đương sự vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày nhận Quyết định hoặc được niêm yết hợp lệ.
6. Trường hợp ông Trần Văn C không còn bị mất năng lực hành vi dân sự thì ông Trần Văn T hoặc người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền yêu cầu Toà án huỷ bỏ quyết định tuyên bố ông Trần Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.