QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN YÊN MINH, TỈNH HÀ GIANG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Hoàng Văn Đạng

Thư ký phiên họp: Ông Lâm Thái Hùng – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Anh – Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 6 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/2021/TLST-VDS ngày 11 tháng 5 năm 2021 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 06/2021/QĐST-VDS ngày 09 tháng 6 năm 2021, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Hầu Thị G; sinh năm 1991; Dân tộc: Mông; địa chỉ nơi cư trú: Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang. Có mặt.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Lù Sía S; sinh năm 1964; Dân tộc: Mông; địa chỉ nơi cư trú: Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang. Vắng mặt có đơn xin giải quyết vắng mặt.
2. Bà Ly Thị D; sinh năm 1967; Dân tộc: Mông; địa chỉ nơi cư trú: Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang. Vắng mặt có đơn xin giải quyết vắng mặt.

- Người phiên dịch tiếng dân tộc Mông: Ông Cháng Văn M; địa chỉ nơi cư trú: Thôn N, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu việc dân sự tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của chị Hầu Thị G ngày 10/5/2021 và bản tự khai ngày 25/5/2021 người yêu cầu chị G trình bày:

Tôi và anh Lù Mí M, sinh năm 1991, trú tại Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang qua thời gian tìm hiểu trên cơ sở tự nguyện chúng tôi đi đến việc chung sống với nhau và có với nhau 02 con chung là Lù Mí S, sinh ngày 03/02/2009 và Lù Mí L, sinh ngày 03/11/2011, sau đó đến ngày 28/6/2014 chúng tôi mới đi đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang, quá trình chung sống hạnh phúc được một thời gian ngắn vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn trầm trọng nguyên nhân là do anh M thường xuyên say rượu đánh đập tôi và các con, có lần anh M đánh cháu L đến mức phải nhập viện cấp cứu, lúc đó Công an huyện đã vào cuộc để điều tra phát hiện anh M bị tâm thần nên đình chỉ không khởi tố vụ án nữa, bản thân tôi suốt ngày sống trong lo sợ vì anh M bị bệnh như vậy sẽ không làm chủ được hành vi của mình, như vậy tôi sẽ bị nguy hiểm đến tính mạng, do vậy tôi đã làm đơn xin ly hôn tại Tòa án nhân dân huyện Yên Minh để giải quyết việc hôn nhân giữa tôi và anh M, ngày 09/10/2020 Tòa án nhân dân huyện Yên Minh đã thụ lý vụ án của tôi. Quá trình giải quyết vụ án để đảm bảo quyền và lợi ích cho anh M tôi đã làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Yên Minh giải quyết việc dân sự tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với anh Lù Mí M để sau đó đưa bố mẹ anh M vào tham gia tố tụng để đảm bảo quyền lợi cho anh M. Hiện tại anh M đang bị đưa đi điều trị bệnh tại Trung tâm điều trị bệnh tâm thần khu vực miền núi phía bắc thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ, do vậy tôi vẫn giữ nguyên yêu cầu về việc đề nghị Tòa án tuyên bố anh Lù Mí M mất năng lực hành vi dân sự, để sau đó tôi làm thủ tục ly hôn với anh M.

Tại Bản tự khai cùng ngày 25/5/2021 ông Lù Sía S và bà Ly Thị D đều trình bày và xác nhận là bố mẹ đẻ của anh Lù Mí M, sinh năm 1991, hiện anh Mua bị bệnh tâm thần hiện đang được điều trị tại Trung tâm pháp y tâm thần miền núi phía bắc thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ, quá trình chung sống tại gia đình anh M có những biểu hiện không làm chủ được hành vi, có lần đã đánh cháu L là con trai của chị G và anh M phải đi cấp cứu sau đó anh M được đưa đi giám định kết quả anh M bị mắc bệnh tâm thần do uống nhiều rượu hiện đang được điều trị tại Trung tâm pháp y tâm thần miền núi phía bắc thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ những ngày anh M ở nhà gia đình ông bà đều phải dùng dây thép buộc vào chân để anh M khỏi đi đánh người khác. Có lần gia đình thương nên tháo dây cho anh M, sau đó anh M đã xuống thị trấn Y gây rối đánh người và được Công an thị trấn và công an xã L đưa về gia đình quản lý. Ông bà có biết việc chị Hầu Thị G, sinh năm 1991 đang làm thủ tục tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với Lù Mí M, sau đó sẽ tiếp tục làm thủ tục ly hôn với anh M, về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của chị G đối vối anh M ông S bà D nhất trí và không có ý kiến gì. Việc Tòa án xác định ông bà tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, cả hai ông bà không có ý kiến gì, đồng thời đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật, quá trình giải quyết việc dân sự đề nghị Tòa án không triệu tập ông bà vì cả hai đều có sức khỏe yếu, không có phương tiện đi lại, nhà lại ở rất xa do vậy khi giải quyết đề nghị Tòa giải quyết vắng mặt ông bà.

Tại phiên họp người yêu cầu giữ nguyên quan điểm của mình như trên, đồng thời không có ý kiến gì khác.

Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt tại phiên họp tuy nhiên đã có đơn xin giải quyết vắng mặt đồng thời trình bày giữ nguyên quan điểm tại bản tự khai ngày 24/5/2021, đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang phát biểu quan điểm: Về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự của Thẩm phán, Thư ký; việc chấp hành pháp luật của người yêu cầu đã đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án đã thụ lý vụ việc theo đúng thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết việc dân sự Tòa án đã yêu cầu đương sự và đã thu thập tài liệu, chứng cứ để làm cơ sở cho việc giải quyết việc dân sự đúng quy định của pháp luật, tống đạt các văn bản tố tụng cho người tham gia tố tụng và niêm yết công khai đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, việc giải quyết việc dân sự của Tòa án nhân dân huyện Yên Minh là đảm bảo tuân thủ thực hiện đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ Luật Dân sự, khoản 1 Điều 27, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 15 Nghị Quyết số: 326/NQ - UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, để chấp nhận yêu cầu của chị Hầu Thị G, tuyên bố anh Lù Mí M, sinh năm 1991 trú tại Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang mất năng lực hành vi dân sự; miễn lệ phí dân sự sơ thẩm giải quyết việc dân sự cho chị Hầu Thị G.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang nhận định:

[1] Về tố tụng: Chị Hầu Thị G có đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với anh Lù Mí M cư trú tại thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang nên đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của chị G thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về căn cứ yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự: Căn cứ các tài liệu hồ sơ việc dân sự, và lời trình bày của chị Hầu Thị G và lời khai người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Lù Sía S, bà Ly Thị D thì anh Lù Mí M bị mắc bệnh tâm thần mất khả năng nhận thức điều khiển hành vi. Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần số: 40/2019/PYTT ngày 21/5/2019 của trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía bắc kết luận: Lù Mí M, sinh năm 1991, trú tại thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang bị bệnh Rối loạn thần do rượu (theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi vi- F10.5), mất khả năng nhận thức điều khiển hành vi. Do đó Tòa án có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu của chị Hầu Thị G về việc tuyên bố anh Lù Mí M mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[3] Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Minh tại phiên họp về chấp nhận yêu cầu của chị Hầu Thị G, tuyên bố anh Lù Mí M mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ cần được chấp nhận.

[4] Về yêu cầu của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Ông Lù Sía S và bà Ly Thị D vắng mặt tại phiên họp hôm nay nhưng đã có ý kiến nhất trí với yêu cầu của chị Hầu Thị G tuyên bố anh Lù Mí M mất năng lực hành vi dân sự và không có ý kiến gì khác, do vậy cần được chấp nhận.

[5] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Hầu Thị G là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nên được miễn toàn bộ lệ phí sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 15 Nghị Quyết số: 326/NQ - UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

[6] Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấp, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định tại Điều 371 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Thời hạn kháng cáo, kháng nghị được thực hiện theo quy định tại Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 361, Điều 362, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị Quyết số: 326/NQ - UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của chị Hầu Thị G:

Tuyên bố anh Lù Mí M, sinh năm 1991, trú tại Thôn L, xã L, huyện Y, tỉnh Hà Giang mất năng lực hành vi dân sự kể từ ngày quyết định này có hiệu lực pháp luật.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:

Miễn toàn bộ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự cho người yêu cầu chị Hầu Thị G.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Chị Hầu Thị G có mặt có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định, ông Lù Sía S, bà Ly Thị D vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc 15 ngày kể từ ngày niêm yết quyết định.

Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Minh có quyền kháng nghị quyết định này trong vòng 10 ngày kể từ ngày ra quyết định.

Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Giang có quyền kháng nghị quyết định này trong vòng 15 ngày kể từ ngày ra quyết định.