QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ CHƠN THÀNH, TỈNH BÌNH PHƯỚC

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Chu Thị Thu Hà

Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Hạnh - cán bộ Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước tham gia phiên họp: Ông Trương Văn Sa - Kiểm sát viên.

Ngày 22 tháng 7 năm 2024, tại Toà án nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/TLST-VDS ngày 06 tháng 5 năm 2024 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 102/QĐST-VDS ngày 04 tháng 7 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn S, sinh năm 1966; Địa chỉ cư trú: Tổ 9, khu phố 12, phường Minh Hưng, thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

   Bà Phạm Thị C, sinh năm:1935, địa chỉ cư trú: Tổ I, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước.

   Bà Nguyễn Thị Kim L, sinh năm 1970; Địa chỉ cư trú: Tổ I, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước

   Bà Nguyễn Thị Kim L1, sinh năm 1978; Địa chỉ cư trú: Tổ I, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước

   Ông Nguyễn Văn L2, sinh năm 1985; Địa chỉ cư trú: Tổ I, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước

   Bà Nguyễn Thị Mỹ D, sinh năm 1976 Địa chỉ cư trú: khu phố H, phường H, thị xã C, tỉnh Bình Phước

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

1. Theo đơn yêu cầu đề ngày 23/4/2024 và tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự - ông Nguyễn Văn S trình bày:

Bà Phạm Thị C là mẹ ruột của ông Nguyễn Văn S và các anh chị em gồm: Nguyễn Văn L2, Nguyễn Thị Kim L, Nguyễn Thị Mỹ D, Nguyễn Thị Kim L1, từ năm 2022 cho đến nay thì bà C đã già yếu, tinh thần không còn minh mẫn, di lại sinh hoạt khó khăn đều phải có người chăm soc, giúp đỡ. Vì vậy, nay ông S yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành tuyên bố bà Phạm Thị C bị mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi để các anh, chị em trong gia đình được đại diện bà C trong các giao dịch dân sự.

2. Tại bản tự khai ngày 16/5/2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Nguyễn Văn L2, bà Nguyễn Thị Kim L, bà Nguyễn Thị Mỹ D, bà Nguyễn Thị Kim L1 thống nhất trình bày:

Thống nhất bà Phạm Thị C là mẹ ruột của các chị em gồm: Nguyễn Văn S, Nguyễn Văn L2, Nguyễn Thị Kim L, Nguyễn Thị Mỹ D, Nguyễn Thị Kim L1. Hiện nay bà C đã không còn khả năng nhận biết nên thống nhất đề nghị Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành tuyên bố bà Phạm Thị C bị mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi để các anh, chị em trong gia đình được đại diện bà C trong các giao dịch dân sự.

2. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước phát biểu ý kiến:

Về việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng giải quyết việc dân sự và Thư ký phiên họp: Từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán, Hội đồng ra quyết định giải quyết việc dân sự, Thẩm phán, Hội đồng giải quyết việc dân sự và Thư ký phiên họp đã chấp hành đúng quy định tại Điều 367 đến Điều 369 Bộ luật tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Kể từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán, Hội đồng ra quyết định giải quyết việc dân sự, người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng quy định tại Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết việc dân sự: Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần số 388/KL-VPYTW ngày 12/6/2024, kết luận bà Phạm Thị C về y học: Hiện nay bà C bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer khởi phát muộn (F00.1-ICD.10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Bà C mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Vì vậy, đề nghị Hội đồng giải quyết chấp nhận yêu cầu của ông S, tuyên bố bà Phạm Thị C mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự:

Ông Nguyễn Văn S yêu cầu tuyên bố bà Phạm Thị C, sinh năm: 1935, địa chỉ nơi cư trú: Tổ 1, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước mất năng lực hành vi dân sự, đây là việc dân sự “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự

[2] Về yêu cầu của đương sự:

Căn cứ vào đơn yêu cầu và ý kiến trình bày của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có trong hồ sơ vụ án đều xác định bà Phạm Thị C từ năm 2022 cho đến nay thì đã già yếu, tinh thần không còn minh mẫn, đi lại sinh hoạt khó khăn đều phải có người chăm sóc, giúp đỡ.

Ngày 16/5/2024 Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành đã ra quyết định trưng cầu giám định và được V – Phân viện phía Nam trả lời tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 388/KL-VPYTW ngày 12/6/2024, kết luận bà Phạm Thị C về y học: Hiện nay bà C bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer khởi phát muộn (F00.1-ICD.10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Bà C mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự 2025 “1.Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần ...”

Như vậy, từ những nhận định trên có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Văn S, tuyên bố bà Phạm Thị C mất năng lực hành vi dân sự.

[3] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn S phải chịu lệ phế giải quyết việc dân sự theo quy định tại Điều 149 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14, ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án

[4] Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước tham gia phiên họp là phù hợp nhận định của Thẩm phán chủ trì phiên họp nên được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39, Điều 149, các Điều 371, 372, 376, 377, 378 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ Luật dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án ngày 21/12/2016.

1. Chấp nhận yêu cầu của người yêu cầu ông Nguyễn Văn S

   Tuyên bố: Bà Phạm Thị C, sinh năm: 1935, địa chỉ nơi cư trú: Tổ I, khu phố A, phường M, thị xã C, tỉnh Bình Phước mất năng lực hành vi dân sự

2. Lệ phí giải quyết việc dân sự : ông Nguyễn Văn S phải chịu 300.000 đồng được trừ vào số tiền tạm ứng đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng số 0004208 ngày 02/5/2024 tại Chi cục thi hành án dân sự thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước.
3. Quyền kháng cáo: Người yêu cầu có mặt có quyền kháng cáo Quyết định này trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận Quyết định hoặc kể từ ngày Quyết định được niêm yết hợp lệ.

   Viện kiểm sát nhân dân thị xã Chơn Thành có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.