QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN GÒ VẤP - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Bà Nguyễn Thị Châu Ly

Thư ký phiên họp: Bà Võ Thu Hoài – Thư ký Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Cẩm Thu - Kiểm sát viên.

Ngày 02 tháng 01 năm 2024 tại Trụ sở Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh đã tiến hành mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 713/2023/TLST-DS ngày 23 tháng 11 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”; theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 99/2023/QĐST- DS ngày 18 tháng 12 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn D, sinh năm 1954; HKTT: Số H đường T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh; tạm trú: 96/4 đường T, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh; (Có đơn xin vắng mặt).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Phạm Thị Lan P, sinh năm 1987; HKTT: Số H đường T, Phường A, Quận E, Thành phố Hồ Chí Minh; (Có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại yêu cầu đề ngày 23/10/2023 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu ông Phạm Văn D trình bày:

Ông Phạm Văn D và bà Đinh Thị T, sinh năm 1958 kết hôn ngày 23 tháng 9 năm 1985 có đăng ký tại UBND phường T, thị xã Q, tỉnh Quảng Ngãi. Quá trình chung sống vợ chồng có con chung tên Phạm Thị Lan P, sinh năm 1987. Quá trình chung sống vợ chồng ông và con ở nhiều nơi khác nhau, đến nay ông Phạm Văn D và bà Đinh Thị T đang ở 9 đường T, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Đinh Thị T có biểu hiện giảm trí nhớ từ khoảng năm 2008. Sau thời gian điều trị thì đến năm 2010 xác định mắc bệnh Alzheimer. Đến năm 2018, trong lúc đang di chuyển thì bà Đinh Thị T đã ngã quỵ và từ đó không thể tự đi lại, nằm một chỗ và không nhận biết được con cháu. Hiện nay, ông Phạm Văn D là người trực tiếp chăm sóc bà T do bà T không thể nhận thức được. Do đó, ông Phạm Văn D làm đơn đề nghị: Tòa án tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự.

Ông Phạm Văn D khẳng định các chứng cứ đã được giao nộp trong quá trình giải quyết việc dân sự. Ngoài những chứng cứ đã thu thập tại hồ sơ, không có chứng cứ nào khác để cung cấp cho Tòa án.

Trong quá trình giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Lan P trình bày: Bà P là con của ông Phạm Văn D và bà Đinh Thị T. Bà đồng ý với toàn bộ nội dung yêu cầu của ông Phạm Văn D.

Căn cứ vào các tài liệu ông D giao nộp cho Tòa án là bản sao Căn cước công dân của ông Phạm Văn D, bà Đinh Thị T, chị Phạm Thị Lan P; Bản trích lục Giấy đăng ký hôn và Bản sao Giấy khai sinh. Ngày 27/11/2023, Tòa án nhân dân quận Gò Vấp đã ra Quyết định trưng cầu giám định về việc trưng cầu giám định năng lực hành vi dân sự của bà Đinh Thị T tại Trung tâm P1 khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Tại kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 9539/KLGÐ ngày 05 tháng 12 năm 2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H đã kết luận: “1.1 Về y học: đương sự bị sa sút tâm thần trong bệnh Alzheimer, khởi phát sớm (F00.0 - ICD10); 1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Tại phiên họp:

Người yêu cầu ông Phạm Văn D có đơn xin giải quyết vắng mặt trình bày: giữ nguyên yêu cầu, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị chỉ định ông Phạm Văn D là người giám hộ cho bà Đinh Thị T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Lan P có đơn xin giải quyết vắng mặt trình bày: Bà đồng ý với toàn bộ nội dung yêu cầu của ông Phạm Văn D, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị chỉ định ông Phạm Văn D là người giám hộ cho bà Đinh Thị T.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm:

* Về tố tụng:

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp: Qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến thời điểm mở phiên họp, Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định tại Điều 363, Điều 365, Điều 366 của của Bộ luật Tố tụng Dân sự trong quá trình giải quyết vụ việc.

* Về nội dung:

Xét đơn yêu cầu của đương sự: Tại kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 9539/KLGĐ ngày 05 tháng 12 năm 2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H đã kết luận: “1.1 Về y học: đương sự bị sa sút tâm thần trong bệnh Alzheimer, khởi phát sớm (F00.0 - ICD10); 1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Do đó, Viện kiểm sát nhân dân quận Gò Vấp đề nghị Tòa án nhân dân quận Gò Vấp:

Áp dụng khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Áp dụng Điều 22, Điều 48, Điều 53 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Văn D, tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự.

Chỉ định ông Phạm Văn D, sinh năm 1954, căn cước công dân số [...] là người giám hộ của bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...].

Ông Phạm Văn D được miễn lệ phí Tòa án qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng:

Thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Phạm Văn D đối với bà Đinh Thị T có nơi cư trú tại địa chỉ 9 đường T, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

Trình tự tố tụng: Người yêu cầu ông Phạm Văn D và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị Lan P vắng mặt tại phiên họp nhưng đều có đơn đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt của họ nên Tòa án vẫn tiến hành phiên họp. Xét thấy, sự vắng mặt của ông Phạm Văn D và bà Phạm Thị Lan P không ảnh hưởng đến việc mở phiên họp giải quyết việc dân sự theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên Tòa án tiến hành mở phiên họp vắng mặt các ông, bà nêu trên.

[2] Về nội dung:

Xét ông Phạm Văn D yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự.

Theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.

Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 9539/KLGÐ ngày 05 tháng 12 năm 2023 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H đã kết luận: “1.1 Về y học: đương sự bị sa sút tâm thần trong bệnh Alzheimer, khởi phát sớm (F00.0 - ICD10); 1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Do đó có đủ cơ sở xác định bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự. Yêu cầu ông Phạm Văn D là có căn cứ nên được Tòa án chấp nhận theo quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[3] Đối với việc yêu cầu cử người giám hộ cho bà Đinh Thị T:

Căn cứ Điều 53 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “...1. Trường hợp vợ là người mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ...”.

Bà Đinh Thị T có chồng ông Phạm Văn D và con chung: bà Phạm Thị Lan P. Hiện bà Đinh Thị T đang sống cùng chồng là ông Phạm Văn D địa chỉ 9 đường T, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh. Tại văn bản nêu ý kiến của bà Phạm Thị Lan P, thống nhất để ông Phạm Văn D là người giám hộ hợp pháp của bà Đinh Thị T theo quy định pháp luật. Xét thấy ông Phạm Văn D có đủ các điều kiện là người giám hộ cho bà Đinh Thị T, Tòa án xác định người giám hộ của bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là ông Phạm Văn D, sinh năm 1954, căn cước công dân số [...].

Ông Phạm Văn D thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

[4] Xét đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp với nội dung việc dân sự và đúng quy định pháp luật.

[5] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn D là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn lệ phí Tòa án nên thuộc trường hợp được miễn lệ phí Tòa án qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.

[6] Quyền kháng cáo: Đương sự có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 271 và khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 22, Điều 48, Điều 53 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12; Điều 14; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 20/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Văn D. Tuyên bố bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...] là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về giám hộ: Chỉ định ông Phạm Văn D, sinh năm 1954, căn cước công dân số [...], địa chỉ 9 đường T, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh là người giám hộ của bà Đinh Thị T, sinh năm 1958, căn cước công dân số [...].

   Ông Phạm Văn D có các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn D là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn lệ phí Tòa án nên thuộc trường hợp được miễn lệ phí Tòa án qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.
4. Quyền kháng cáo: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết theo quy định của pháp luật.

   Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.