QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN SÔNG HINH, TỈNH PHÚ YÊN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ toạ phiên họp: Ông Bùi Lưu Chúc

Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Mạy;

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên tham gia phiên họp: Bà Bàn Thị Tiên – Kiểm sát viên.

Ngày 27 tháng 12 năm 2023, Tại Trụ sở Toà án nhân dân huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 04/2023/TLST-VDS ngày 07 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Kpă Y V, sinh năm 1986. Địa chỉ: Buôn Q, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên. Có mặt.
• - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Kpă Y D, sinh năm 1968; Vắng mặt.
2. Ông Kpă Y K, sinh năm 1952; Có mặt.
3. Ông Kpă Y V1, sinh năm 1972; Có mặt.
• Cùng địa chỉ: Buôn Q, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên.
4. Ông Kpă Y P, sinh năm 1977. Địa chỉ: Buôn M, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên. Có mặt.
5. Ông Kpă Y C, sinh năm 1981. Địa chỉ: Buôn B, xã E, huyện S, tỉnh Phú Yên. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Trong đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 17 tháng 10 năm 2023 cũng như tại bản tự khai ông Kpă Y V trình bày: Ông Kpă Y D là anh ruột của ông Kpă Y V. Ông D bị bệnh dẫn đến mất năng lực hành vi dân sự, cần phải có người chăm sóc và có tiền điều trị, khám chữa bệnh. Hiện cha mẹ của ông đều đã chết. Các ông có 06 anh em gồm Kpă Y K, sinh năm 1952; Kpă Y D, sinh năm 1968; Kpă Y V1, sinh năm 1972; Kpă Y P, sinh năm 1977; Kpă Y C, sinh năm 1981; Kpă Y V, sinh năm 1986. Ông Kpă Y D không có vợ con.

Căn cứ biên bản họp gia đình ngày 07 tháng 4 năm 2023, các anh em thống nhất yêu cầu Toà án tuyên bố ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự và cử ông Kpă Y V làm người đại diện của ông Kpă Y D.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Kpă Y K, Kpă Y D, Kpă Y V1, Kpă Y P, K Chứ cùng thống nhất việc tuyên bố ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự và cử ông Kpă Y V làm người đại diện của ông Kpă Y D.

Ngày 05 tháng 12 năm 2023, Toà án nhân dân huyện Sông Hinh có quyết định số 01/2023/QĐ-TA trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Kpă Y D.

Ngày 13 tháng 12 năm 2023, Trung tâm G có kết luận giám định số 242/KLGĐ kết luận:

Kết luận: Đương sự Kpă Y D, sinh năm 1968; Giới tính: Nam. Thường trú: Buôn Quang D1, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên.

Kết luận về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh: Các rối loạn tâm thần và hành vi khác do sử dụng rượu (theo bản phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10-ICD10, bệnh có mã là F10.8).

Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.

Ngày 14 tháng 12 năm 2023, Toà án nhân dân huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên có quyết định số 01/2023/QĐST-VDS về việc mở phiên họp giải quyết việc dân sự.

Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên phát biểu ý kiến: Đề nghị Toà án chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Kpă Y V về việc yêu cầu tuyên bố ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự, Kiểm sát viên tại phiên họp, Toà án nhân dân huyện Sông Hinh nhận định:

[1] Về thẩm quyền của Toà án: Ông Kpă Y V yêu cầu tuyên bố ông Kpă Y D có địa chỉ tại Buôn Q, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên mất năng lực hành vi dân sự, đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân huyện Sông Hinh theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Xét yêu cầu của đương sự:

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, kết luận giám định số 242/KLGĐ ngày 13 tháng 12 năm 2023 của Trung tâm G kết luận tại thời điểm giám định, đương sự ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự và năng lực điều khiển hành vi.

Kết luận giám định được người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thừa nhận.

Do vậy, Toà án nhân dân huyện Sông Hinh có đủ căn cứ để kết luận ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự.

[3] Đối với yêu cầu cử người đại diện của ông Kpă Y D:

Vì ông Kpă Y D mất năng lực hành vi dân sự, cha mẹ của ông Kpă Y D đều đã chết, ông Kpă Y D cũng không có vợ con nên không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự. Căn cứ Điều 54 Bộ luật dân sự; Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của ông Kpă Y D có trách nhiệm cử người giám hộ. Sau khi quyết định có hiệu lực, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền yêu cầu UBND xã Đ, huyện S (nơi cư trú của ông Kpă Y D) thực hiện việc cử người giám hộ.

Trường hợp này không thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nên không xem xét.

[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Kpă Y V phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự.

QUYẾT ĐỊNH:

• - Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, 150, 361, khoản 2, 3 Điều 367, Điều 370, 371, Điều 376, 377, 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;
• - Căn cứ khoản 1 Điều 22, Điều 53, 54 Bộ luật dân sự;
• - Căn cứ điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về án phí và lệ phí Toà án;
• Chấp nhận yêu cầu của ông Kpă Y V, tuyên bố ông Kpă Y D, sinh năm 1968, số định danh cá nhân 054068011546, địa chỉ: Buôn Q, xã Đ, huyện S, tỉnh Phú Yên mất năng lực hành vi dân sự.
• - Về lệ phí: Ông Kpă Y V phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự, được tính trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000 đồng tại biên lai thu tiền số 0010783 ngày 26/10/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Sông Hinh.
• - Về quyền kháng cáo, kháng nghị:
• + Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định.
• + Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Toà án ra quyết định.