QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức,
làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TÂN HIỆP, TỈNH KIÊN GIANG

Với thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Minh Đạo

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Kim Chi – Thư ký Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Tân Hiệp tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Trần Đức Tuyên - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 4 năm 2022, tại Trụ sở Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 03/2022/TLST-DS ngày 18 tháng 02 năm 2022, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2022/QĐST-DS ngày 31/3/2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Bà Trần Thị H – sinh năm 1945 (có mặt)

Địa chỉ: số 168, tổ 3, khu phố Z, thị trấn T, huyện T, tỉnh Kiên Giang.

Người đại diện theo ủy quyền: Chị Phạm Thị T – sinh năm 1986 (có mặt)

Địa chỉ: số 168, tổ 3, khu phố Z, thị trấn T, huyện T, tỉnh Kiên Giang.

Theo Giấy ủy quyền ngày 01 tháng 4 năm 2022.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 09/02/2022, biên bản lấy lời khai và các lời khai tại phiên họp, bà Trần Thị H trình bày:

Chồng bà là Phạm Văn C, hiện ông C đã mất ngày 30/8/2000. Vợ chồng bà chung sống với nhau được 3 người con, gồm:

• 1/ Phạm Thị L1 – sinh năm 1977
• 2/ Phạm Thị L – sinh năm 1980
• 3/ Phạm Thị T – sinh năm 1986

Ngoài ra, vợ chồng bà không có con chung hay con riêng nào khác.

Chị Phạm Thị L là con gái thứ 2 trong gia đình và không có chồng, con. Trước đây chị L vẫn bình thường. Năm 2013 thì chị L có dấu hiệu bị trầm cảm, phải lấy thuốc về uống nhưng L không chịu uống thuốc đều đặn. Đến năm 2015, gia đình đưa đi khám và chị L bị kết luận mắc bệnh tâm thần phân liệt, sau đó do chị L bỏ không uống thuốc đều đặn nên bệnh tái phát và phải nhập viện điều trị 3 lần, mỗi lần khoảng 1 năm. Hiện tại chị L đang uống thuốc điều trị hàng ngày và chị L phải sống phụ thuộc vào gia đình, hay có những suy nghĩ hoang tưởng, không thể tự nhận thức, quyết định các vấn đề của bản thân, trí nhớ của chị L giảm sút và không đủ tỉnh táo để thể hiện được ý chí của bản thân.

Bà H nhận thấy tinh thần của chị L không ổn định, không thể tự quyết định các vấn đề của bản thân như người bình thường, nên yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi để cử người giám hộ theo quy định của pháp luật và đại diện cho chị L trong việc xác lập và giao dịch về tài sản và trong các giao dịch dân sự khác phát sinh về sau.

Trước đây vì theo như bác sĩ đang điều trị cho chị L chẩn đoán thì chị L bị bệnh tâm thần phân liệt và có triệu chứng hoang tưởng nên bà H làm đơn yêu cầu tuyên bố chị L bị mất năng lực hành vi dân sự, nhưng sau khi Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ tiến hành giám định thì bà mới biết chị L chỉ thuộc trường hợp là có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Do vậy, bà H xin thay đổi yêu cầu để phù hợp với tình trang bệnh thực tế của chị L.

Tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền của bà Trần Thị H là chị Phạm Thị T trình bày rằng để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của chị L, bà H yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị L – sinh năm 1980; địa chỉ: số 168, tổ 3, khu phố Z, thị trấn T, huyện T, tỉnh Kiên Giang có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trong trường hợp Tòa án tuyên bố chị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì bà H yêu cầu để bà Trần Thị H – mẹ của chị L là người giám hộ cho chị Phạm Thị L, vì hiện chỉ còn bà và chị Phạm Thị T là đủ điều kiện làm người giám hộ cho L, nhưng gia đình thống nhất để bà là người giám hộ cho chị Phạm Thị L.

* Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng theo quy định về trình tự, thủ tục của pháp luật. Người yêu cầu đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Về việc giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị H là tuyên bố chị Phạm Thị L – sinh năm 1980 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Việc yêu cầu “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” được quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.

[2] Xét yêu cầu của người yêu cầu bà Trần Thị H:

Xét thấy, từ năm 2013 thì chị L có dấu hiệu bị trầm cảm, phải lấy thuốc về uống nhưng chị L không chịu uống thuốc đều đặn. Đến năm 2015, gia đình đưa đi khám và chị L bị kết luận mắc bệnh tâm thần phân liệt, sau đó do chị L bỏ không uống thuốc đều đặn nên bệnh tái phát và phải nhập viện điều trị 3 lần, mỗi lần khoảng 1 năm. Hiện tại chị L đang uống thuốc điều trị hàng ngày và chị L phải sống phụ thuộc vào gia đình, hay có những suy nghĩ hoang tưởng, không thể tự nhận thức, quyết định các vấn đề của bản thân, trí nhớ của chị L giảm sút và không đủ tỉnh táo để thể hiện được ý chí của bản thân.

Đồng thời, trong quá trình giải quyết việc dân sự, Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp đã ra Quyết định trưng cầu giám định tâm thần đối với chị L. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 64/2022/KLGĐ ngày 21/3/2022 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đã kết luận chị L:

- Về y học: Hiện tại: Đương sự có bệnh lý tâm thần: Tâm thần phân liệt thể không biệt định (F20.3-ICD10), giai đoạn bệnh thuyên giảm.

- Về năng lực: Hiện tại: Đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Do vậy, yêu cầu của bà Trần Thị H về việc yêu cầu tuyên bố chị Phạm Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có cơ sở chấp nhận. Mặt khác, bà H là mẹ ruột của chị L và chị L hiện không có chồng, con, nên việc bà H yêu cầu Tòa án chỉ định bà là người giám hộ cho chị L là hoàn toàn phù hợp.

[3] Về lệ phí: Bà Trần Thị H là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền tạm ứng lệ phí, lệ phí theo quy định của pháp luật.

[4] Từ những lẽ trên, căn cứ khoản 1 Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án Nhân dân huyện Tân Hiệp có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị H về việc tuyên bố chị Phạm Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Trần Thị H là người giám hộ cho chị Phạm Thị L.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39; 370; 372; 376; 378 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 1 Điều 23, khoản 4 Điều 54, các điều 57, 58 và 59 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 1 Điều 35 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị H về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” đối với chị Phạm Thị L.

Tuyên bố chị Phạm Thị L – sinh năm 1980; địa chỉ: số 168, tổ 3, khu phố Z, thị trấn T, huyện T, tỉnh Kiên Giang là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Chỉ định bà Trần Thị H là người giám hộ cho chị Phạm Thị L. Bà Trần Thị H có tất cả các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ quy định tại khoản 1 Điều 57 và khoản 1 Điều 58 Bộ luật Dân sự năm 2015. Bà Trần Thị H được thực hiện tất cả hoạt động nhằm quản lý tài sản của chị Phạm Thị L theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị H là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí theo quy định của pháp luật.

3. Báo cho các đương sự biết có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.