QUYẾT ĐỊNH

TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN SƠN HÒA, TỈNH PHÚ YÊN

Căn cứ vào các điều 45, 277 và 280 của Bộ luật tố tụng hình sự;

Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số: 34/2024/HSST ngày 27 tháng 12 năm 2024;

Xét thấy: Quá trình thu thập chứng cứ có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng; quá trình điều tra còn thiếu chứng cứ và những vấn đề cần chứng minh trong vụ án; chứng cứ trong hồ sơ vụ án cho thấy hành vi của các bị cáo đã thực hiện chưa đủ yếu tố cấu thành tội “vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” mà có dấu hiệu phạm một tội khác; có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm với người đồng phạm có vai trò giúp sức cho các bị cáo khác trong vụ án; các trường hợp trên được quy định điểm a, c, d khoản 1 Điều 280 Bộ luật tố tụng hình sự.

QUYẾT ĐỊNH:

Trả hồ sơ vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 34/2024/HSST ngày 27 tháng 12 năm 2024 đối với bị can: Lê Văn Hiệp, sinh năm 1972. Nơi cư trú: Thôn Xây Dựng, xã Suối Trai, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên và đồng phạm bị Viện kiểm sát nhân dân huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên truy tố về tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 232 Bộ luật hình sự năm 2015.

Cho Viện kiểm sát nhân dân huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên.

Để điều tra bổ sung những vấn đề sau đây:

1. Tiến hành trưng cầu giám định lại nhằm xác định vị trí cây bằng lăng thời điểm bị khai thác (ngày 22/10/2022) thì hiện trạng có phải là rừng không; nếu có thì được xác định là loại rừng gì trong 03 loại rừng (rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng) theo quy định của Luật lâm nghiệp và Điều 232 Bộ luật hình sự 2015 với các lý do sau:
   1. Kết luận điều tra và cáo trạng truy tố các bị cáo căn cứ vào các bản kết luận giám định tư pháp số 1341/KLGĐ-CCKL ngày 03/11/2022 (bút lục 176) và bản kết luận giám định tư pháp số 38/KLGĐ-CCKL ngày 25/9/2024 (bút lục 716) của Chi Cục kiểm lâm Phú Yên nhưng các kết luận này đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, dẫn đến chứng cứ không có giá trị chứng minh trong vụ án thể hiện:

      + Quá trình tiến hành giám định tư pháp được tiến hành theo hình thức giám định tập thể gồm 03 thành viên, các kết luận giám định tư pháp có chữ ký của 03 thành viên (ông Trần Ngọc Phụng, thuộc hạt kiểm lâm huyện Sơn Hoà; ông Lê Văn Chính thuộc hạt kiểm lâm huyện Sơn Hoà; ông Trần Văn Hấn, thuộc ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai) tuy nhiên chỉ duy nhất ông Trần Ngọc Phụng là Người giám định tư pháp theo vụ việc, 02 người còn lại không phải là Người giám định tư pháp theo vụ việc (căn cứ vào Quyết định 558/QĐ-UBND ngày 28/4/2022 và Quyết định 317/QĐ-UBND ngày 18/3/2024 của UBND tỉnh Phú Yên về việc công bố danh sách giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp công lập và tô chức giám định tư pháp theo vụ việc trên địa bàn tỉnh Phú Yên). Do vậy, việc cử người tiến hành giám định tư pháp và giám định không đúng quy định thành phần, không đảm bảo tính khách quan của người giám định quy định tại Điều 10, Điều 16 thông tư số 20/2022/TT-BNNPTNT ngày 22 tháng 12 năm 2022 của bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn; vi phạm khoản 5 Điều 2, Điều 28, khoản 2 Điều 32, điểm a khoản 1 Điều 34 Luật Giám định tư pháp.

      + Nội dung các kết giám định tư pháp không đầy đủ nội dung được trưng cầu trong các quyết định trưng cầu giám định khi không xác định rõ và đưa ra kết luận giám định đầy đủ nội dung về phân loại chức năng rừng và loại rừng tại vị trí cây bằng lăng thời điểm bị khai thác (ngày 22/10/2022). Kết luận giám định chỉ kết luận “vị trí cây bằng lăng bị khai thác được quy hoạch là đất rừng đặc dụng” dẫn đến không thể xác định cụ thể được hiện trạng có phải là rừng không và là loại rừng gì trong 03 loại rừng (rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng) theo quy định của Luật lâm nghiệp và Điều 232 Bộ luật hình sự 2015 (vì nội dung kết luận quy hoạch là đất rừng đặc dụng thì có thể là đất rừng hiện trạng đang có rừng; quy hoạch đất rừng đặc dụng nhưng hiện trạng chưa có rừng; đất đã có rừng đã mất rừng hoặc quy hoạch là đất rừng đặc dụng mà trên đất có rừng khoanh nuôi tái sinh chưa đủ điều kiện thành rừng). Trường hợp vị trí cây bằng lăng tại thời điểm bị khai thác hiện trạng không đủ tiêu chí thành rừng theo quy định của Luật lâm nghiệp và Điều 232 Bộ luật hình sự 2015 thì cũng phải kết luận rõ ràng, đầy đủ.

   2. Ngày 03/11/2022, Chi Cục kiểm lâm Phú Yên ra Kết luận giám định tư pháp số 1341/KLGĐ-CCKL kết luận vị trí cây bằng lăng bị khai thác được quy hoạch là: Đặc dụng. Ngày 14/11/2023 Chi Cục kiểm lâm Phú Yên ra Kết luận giám định tư pháp số 1341/KLGĐ-CCKL kết luận vị trí cây bằng lăng bị khai thác tại thời điểm trước ngày 22/10/2022 là đất trống, thuộc đối tượng diện tích đất chưa có rừng. Ngày 07/3/2024, Chi Cục kiểm lâm Phú Yên có công văn số 292/CCKL- TGĐ đính chính kết luận giám định, xác định vị trí cây bằng lăng bị khai thác được quy hoạch là đất rừng đặc dụng. Bản kết luận giám định tư pháp số 38/KLGĐ-CCKL ngày 25/9/2024 của Chi Cục kiểm lâm Phú Yên xác định vị trí cây bằng lăng bị khai thác được quy hoạch là đất rừng đặc dụng.

   Trong khi đó các công văn trả lời của các cơ quan quản lý, bảo vệ rừng liên quan thể hiện:

   • + Tại công văn số 28/BQL ngày 30/01/2023 của Ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai (bút lục 186) cung cấp: Hiện trạng theo kết quả diễn biến rừng năm 2021 thì tại vị trí cây Bằng lăng thuộc khoảnh 5, tiểu khu 204, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hoà (thuộc quyền quản lý của ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai) hiện trạng là đất khác (đất chưa có rừng).
   • + Tại Công văn số 21/HKL ngày 15/01/2023 Hạt kiểm lâm huyện Sơn Hoà (bút 187) cung cấp thông tin: Hiện trạng theo kết quả diễn biến rừng năm 2021 thì tại vị trí cây Bằng lăng thuộc khoảnh 5, tiểu khu 204, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hoà (thuộc quyền quản lý của ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai) hiện trạng là đất khác (đất chưa có rừng).
   • + Tại Công văn số 32/HKL ngày 21/02/2023 của Hạt kiểm lâm Rừng đặc dụng Krông Trai (bút lục 132) cung cấp thông tin: Vị trí cây Bằng lăng thuộc khoảnh 5, tiểu khu 204, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hoà (thuộc quyền quản lý của ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai) là đất chưa có rừng; chức năng quy hoạch đặc dụng.
   • + Tại Công văn số 156/CCKL-TTPC ngày 15/02/2023 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Yên (bút lục 189) cung cấp thông tin: Cây Bằng lăng thuộc khoảnh 5, tiểu khu 204, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hoà là cây rừng tự nhiên được xác định cây gỗ rừng tự nhiên mọc trên đất chưa có rừng thuộc diện tích quy hoạch đất, rừng đặc dụng do Ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai quản lý, bảo vệ.
   • + Tại Công văn số 204/CCKL-TTPC ngày 28/02/2023 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Yên (bút lục 194) cung cấp thông tin: Vị trí tại toạ độ 538.786 -1.446.601 thuộc khoảnh 5, tiểu khu 204, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hoà thời điểm tháng 10 năm 2022, được xác định hiện trạng là đất chưa có rừng, không phải là rừng (vì không đạt tiêu chí thành rừng quy định tại khoản 3 Điều 2 Luật Lâm nghiệp 2017).
   • + Tại công văn số 1799/CCKL-TTPC ngày 12/12/2023 của chi cục kiểm lâm tỉnh Phú Yên (bút lục 203) và công văn số 278/BQL của Ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai (bút lục 204) cung cấp thông tin: Vị trí cây bằng lăng bị khai thác trước ngày 14/5/2020 là rừng tự nhiên. Ngày 14/5/2020, Ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai đã tuần tra, kiểm tra, phát hiện lập hồ sơ vi phạm về phá rừng trái pháp luật tại vị trí này.

   Như vậy, cùng một nội dung về việc xác định vị trí cây bằng lăng bị khai thác hiện trạng có phải là rừng hay không thì các kết luận giám định đưa ra nhiều kết quả có nội dung khác nhau, không rõ ràng, đầy đủ nội dung yêu cầu trưng cầu giám định và mâu thuẫn với các công văn cung cấp thông tin của các cơ quan nhà nước có trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng liên quan; trong khi các kết luận này là nguồn chứng cứ quan trọng để xác định các bị cáo có phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 232 Bộ luật hình sự năm 2015 hay không. Việc sử dụng kết luận giám định này làm chứng cứ trong vụ án sẽ không đảm bảo tính khách quan, đúng quy định pháp luật.

2. Tiến hành định giá lại tài sản trong vụ án trên cơ sở các dữ liệu thông tin, tài liệu được thu thập hợp pháp và đúng quy trình đúng pháp luật do:
   • Kết luận định giá tài sản số 03/KL-ĐGTS ngày 31/01/2023 căn cứ trên các cơ sở nội dung thông tin dữ liệu của bản kết luận giám định tư pháp số 1341/KLGĐ-CCKL ngày 03/11/2022 về tên loại, nhóm gỗ, gỗ thuộc loại, khối lượng gỗ tròn trong khi kết luận giám định tư pháp số 1341/KLGĐ-CCKL ngày 03/11/2022 có vi phạm về giám định tư pháp.
   • Kết luận định giá tài sản số 03/KL-ĐGTS ngày 31/01/2023 thể hiện có 07 thành viên tham gia định giá tuy nhiên trong phần nội dung biểu quyết chỉ thể hiện có 05/05 thành viên.
3. Tài liệu trong hồ sơ thể hiện Vị trí cây bằng lăng bị khai thác trước ngày 14/5/2020 là rừng tự nhiên. Ngày 14/5/2020, Ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai đã tuần tra, kiểm tra, phát hiện lập hồ sơ vi phạm về phá rừng trái pháp luật tại vị trí này nên cần tiến hành thu thập các tài liệu liên quan đến trách nhiệm thực hiện các biện pháp lâm sinh như đầu tư trồng lại rừng, khoanh nuôi bảo vệ, chăm sóc, tái sinh rừng đối với khu vực rừng bị mất rừng và cây bằng lăng còn sót lại trong khu vực theo quy định tại thông tư 29/2018/TT-BNNPTNT ngày 16/11/2018 ra sao? Vị trí cây bằng lăng bị khai thác và khu vực xung quanh sau khi bị phá rừng có phải là rừng khoanh nuôi tái sinh theo quy định tại Điều 3, Điều 4, Điều 5 Thông tư số 29/2018/TT-BNNPTNT ngày 16 tháng 11 năm 2018 quy định về quy định về các biện pháp lâm sinh và khoản 4 Điều 3 Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 hay không? Đối với cây Bằng lăng còn sót lại có được kiểm đếm, thống kê không và chủ rừng đã bỏ kinh phí đầu tư trồng lại rừng, chăm sóc, bảo vệ... như thế nào đối với khu vực rừng bị mất và cây bằng lăng còn sót lại?
   • Thu thập tài liệu chứng cứ về việc công bố số liệu điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng và đất lâm nghiệp theo Quyết định số 2570/QĐ-UBND ngày 28/12/2017 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên tại địa bàn xã Suối Trai và địa bàn xã Ea Chà Rang huyện Sơn Hòa (nơi các bị can cư trú) và việc niêm yết công khai các tài liệu, quyết định liên quan đến quyết định này tại trụ sở xã, thôn trên 02 xã trên; thu thập các tài liệu liên quan việc phân định ranh giới rừng, cắm mốc, bảng phân định ranh giới rừng trên thực địa khu rừng đặc dụng Krông Trai đã được tiến hành như thế nào? Biên bản khám nghiệm hiện trường (bút lục 165) và Bản ảnh hiện trường(bút lục 167) thể hiện trên đường đi vào khu vực khai thác cây bằng lăng có biển báo cấm của ban quản lý rừng đặc dụng Krông Trai nên cần điều tra làm rõ biển báo cấm này có từ khi nào, các bị can khi đi xem cây, đi lại khai thác cây bằng cách nào và có đi theo con đường này không? Làm rõ ý thức chủ quan của các bị can, người liên quan Lê Viết Hải; Ksor Y Đen có biết vị trí cây bằng lăng nằm trong phạm vi rừng đặc dụng không?
   • Chứng cứ trong hồ sơ vụ án cho thấy hành vi của các bị can đã thực hiện chưa đủ yếu tố cấu thành tội “vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” nhưng cần điều tra làm rõ hành vi vi phạm của các bị can có dấu hiệu của tội phạm xâm phạm sở hữu hay không để đảm bảo giải quyết toàn diện vụ án.
   • Tiến hành điều tra, truy tố hành vi Lê Viết Hải và Ksor Y Đen có dấu hiệu đồng phạm với vai trò giúp sức cho các bị can khác trong vụ án với tội danh tương ứng.
   • Thu thập toàn bộ hồ sơ, tài liệu, lời khai liên quan đến sự việc Nguyễn Văn Tám gây thương tích cho Hà Phước Luyện vì liên quan đến việc khai báo hành vi mua bán cây bằng lăng của Nguyễn Văn Tám.