QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Thanh Nam

Thư ký phiên họp: Ông Lê Văn Hiếu - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thu Nga - Kiểm sát viên.

Ngày 23 tháng 7 năm 2024, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương mở phiên họp công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2024/TLST-DS ngày 22 tháng 02 năm 2024 về việc yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2024/QĐST-DS ngày 12 tháng 7 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

• - Người yêu cầu: Ông Vũ Văn Q, sinh năm 1963. Địa chỉ: Thôn HĐ, xã TH, huyện BG, tỉnh Hải Dương. Có mặt.

• - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

  • + Ông Vũ Văn H, sinh năm 1972. Địa chỉ: Thôn HĐ, xã TH, huyện BG, tỉnh Hải Dương. Vắng mặt.

  • + Ông Vũ Văn L, sinh năm 1961. Địa chỉ: Tổ 3, khu 8, phường HH, thành phố HL, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt.

  • + Ông Vũ Văn Đ, sinh năm 1966. Địa chỉ: Thôn HĐ, xã TD, huyện BG, tỉnh Hải Dương. Vắng mặt.

  • + Ông Vũ Văn P, sinh năm 1970. Địa chỉ: Thôn HĐ, xã TD, huyện BG, tỉnh Hải Dương. Vắng mặt.

  • + Bà Vũ Thị M, sinh năm 1975. Địa chỉ: Tổ 9, phường CL, thành phố LC, tỉnh Lào Cai. Vắng mặt.

• - Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Vũ Văn H: Ông Phạm Văn Điều - Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Hải Dương. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và trong quá trình tố tụng, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là ông Vũ Văn Q trình bày:

Ông có bố đẻ là cụ Vũ Văn Tr, sinh năm 1939 và mẹ đẻ là bà Bùi Thị C, sinh năm 1938, đều đã mất. Bố mẹ ông sinh được 07 người con gồm ông Vũ Văn T, sinh năm 1957 (đã chết năm 2008); ông Vũ Văn L, sinh năm 1961; ông Vũ Văn Đ, sinh năm 1966; ông Vũ Văn P, sinh năm 1970; ông Vũ Văn H, sinh năm 1972; bà Vũ Thị M, sinh năm 1975 và ông là Vũ Văn Q, sinh năm 1963. Em trai ông là Vũ Văn H lúc còn nhỏ sống cùng bố mẹ và các anh em, sức khỏe hoàn toàn bình thường, đến năm 1992 thì có những biểu hiện ban đầu của người tâm thần như mất ngủ, nói năng linh tinh, đi lang thang, sợ hãi vô cớ, nói chuyện một mình, ăn uống thất thường, có lúc đang làm việc lại cười nói một mình, khi gặp người khác ăn đồ ăn là xông vào cướp, có lúc lầm lì gọi hỏi không trả lời chỉ cười một mình, có lúc chửi bới ầm ĩ, tấn công người nhà và hàng xóm láng giềng. Gia đình đã đưa ông H đi khám bệnh tại Bệnh viện tâm thần Hải Dương từ ngày 07/8/1992 đến ngày 22/9/1992 thì ra viện với chẩn đoán bị mắc bệnh tâm thần phân liệt.

Ngày 09/8/2001 Bệnh viện tâm thần Hải Dương có quyết định đưa bệnh nhân vào quản lý, theo dõi, điều trị ngoại trú đối với ông Vũ Văn H. Từ đó tới nay ông H được điều trị ngoại trú, khám và lấy thuốc tại Trạm y tế xã Thái Dương.

Hiện tại ông H được cán bộ điều trị tại Trạm y tế xã Thái Dương kết luận: Tư duy, hành vi, cảm xúc ổn định nhưng ông thấy tuy ông H đã không còn nói năng linh tinh, không cười một mình, không hung hăng, gây gổ như trước nhưng không thể nhận thức được các vấn đề trong xã hội, không nhận ra được người thân trong nhà, không tự lực trong sinh hoạt cá nhân mà phải nhờ người thân giúp đỡ.

Để đảm bảo quyền lợi cho ông Vũ Văn H và gia đình, ông đề nghị Tòa án nhân dân huyện Bình Giang tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, tòa án đã tiến hành thu thập lời khai của hàng xóm và tất cả anh em ruột của ông H đều thống nhất thể hiện: ông Vũ Văn H mắc bệnh tâm phần phân liệt nhiều năm, hiện không thể nhận thức được các vấn đề trong xã hội, không nhận ra được người thân trong nhà, không tự lực trong sinh hoạt cá nhân mà phải nhờ người thân giúp đỡ nên nhất trí đề nghị Tòa án xem xét chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Q về việc tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định ông Vũ Văn Q làm người giám hộ cho ông Vũ Văn H.

Sau khi nhận được Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự và giấy triệu tập đến tham gia phiên họp. Ông L, ông Đ, ông P, bà M vì công việc bận nên có đơn yêu cầu xin vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự.

Tại phiên họp ông Vũ Văn Q đề nghị Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định ông Vũ Văn Q làm người giám hộ cho ông Vũ Văn H.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Vũ Văn H: Ông Phạm Văn Điều đề nghị Tòa án xem xét chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Q về việc tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định ông Vũ Văn Q làm người giám hộ cho ông Vũ Văn H.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự. Về đường lối giải quyết: Viện kiểm sát đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Q, tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định ông Vũ Văn Q làm người giám hộ cho ông Vũ Văn H.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của người yêu cầu, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhận định:

1. [1] Về tố tụng:
   1. [1.1] Về thẩm quyền giải quyết vụ việc: Ông Vũ Văn H là người bị yêu cầu tuyên bố là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi cư trú tại xã Thái Dương, huyện Bình Giang nên căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Bình Giang.
   2. [1.2] Về sự vắng mặt của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Vũ Văn H vắng mặt nhưng người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có mặt; những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác đều có đơn xin vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự, do đó Tòa án mở phiên họp giải quyết vắng mặt những người trên là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự.
2. [2] Về nội dung:

   Căn cứ lời khai của người yêu cầu trong quá trình giải quyết việc dân sự và tại phiên họp. Căn cứ lời khai của người làm chứng do Tòa án thu thập đã xác định: ông Vũ Văn H mắc bệnh tâm phần phân liệt nhiều năm, hiện không thể nhận thức được các vấn đề trong xã hội, không nhận ra được người thân trong nhà, không tự lực trong sinh hoạt cá nhân mà phải nhờ người thân giúp đỡ. Căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 142/KLGĐ ngày 05 tháng 7 năm 2024 của Viện pháp y tâm thần trung ương đã kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Vũ Văn H bị bệnh tâm thần phần liệt thể di chứng, bệnh ở giai đoạn thuyên giảm. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi". Vì vậy, việc ông Vũ Văn Q yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ chấp nhận, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật Dân sự.

   Ông Vũ Văn H không có vợ, con, bố mẹ đẻ ông H đều đã chết. Xét ông Vũ Văn Q là anh trai ông H là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng ông H từ khi bị bệnh đến nay, có đủ điều kiện làm người giám hộ theo quy định tại Điều 48, Điều 49 của Bộ luật dân sự và ông Q đề nghị được là người giám hộ cho ông H, bản thân ông H và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông H cũng đồng ý để ông Q làm người giám hộ. Do đó, cần chỉ định ông Vũ Văn Q là người giám hộ cho ông Vũ Văn H theo quy định tại Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại khoản 2 Điều 57, khoản 2 Điều 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự.

3. [3] Về lệ phí giải quyết việc dân sự và chi phí giám định: Ông Vũ Văn Q được miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự; ông Vũ Văn Q tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định nên không đặt ra giải quyết.
4. [4] Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấp và Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị Quyết định này theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

• - Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; các Điều 143, 149, 370, 371, 372, 376 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
• - Căn cứ khoản 1 Điều 23; Điều 46; điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 47; Điều 48; Điều 49; khoản 4 Điều 54; khoản 2 Điều 57; khoản 2 Điều 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự;
• - Căn cứ khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội ban hành ngày 30 tháng 12 năm 2016,

1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Vũ Văn Q: Tuyên bố ông Vũ Văn H, sinh năm 1972, địa chỉ: thôn HĐ, xã Thái Dương, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
2. Về giám hộ: Chỉ định ông Vũ Văn Q, sinh năm 1963; Nơi cư trú: thôn HĐ, xã Thái Dương, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương là người giám hộ cho ông Vũ Văn H. Ông Vũ Văn Q có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại khoản 2 Điều 57, khoản 2 Điều 58 và Điều 59 của Bộ Luật dân sự.
3. Ông Vũ Văn Q được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết.

   Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.