Quyết định số 927/QĐ-UBDT năm 2022 quy định chi tiết về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Ủy ban Dân tộc. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy thanh tra ngành dân tộc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong lĩnh vực công tác dân tộc.

Vị trí và chức năng của Thanh tra Ủy ban Dân tộc

Theo quy định tại Điều 1, Thanh tra Ủy ban Dân tộc (Thanh tra Ủy ban) là tổ chức thuộc Ủy ban Dân tộc có các đặc điểm vị trí và chức năng sau:

• Chức năng tham mưu: Giúp Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc quản lý nhà nước về công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực công tác dân tộc; giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và xử lý vi phạm pháp luật theo quy định.
• Quan hệ chỉ đạo: Chịu sự chỉ đạo, điều hành trực tiếp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc; đồng thời chịu sự chỉ đạo về công tác, hướng dẫn về tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ.
• Tính pháp lý: Thanh tra Ủy ban có con dấu riêng và được mở tài khoản tạm giữ tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn

Thanh tra Ủy ban tham mưu giúp Bộ trưởng, Chủ nhiệm thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể sau:

• Công tác kế hoạch và chiến lược: Xây dựng, trình phê duyệt kế hoạch công tác thanh tra dài hạn, 5 năm, hàng năm; tham gia xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển ngành công tác dân tộc.
• Xây dựng thể chế: Chủ trì hoặc tham gia soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật, đề án về thanh tra công tác dân tộc; kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan.
• Thanh tra hành chính: Tiến hành thanh tra đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Dân tộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
• Thanh tra chuyên ngành: Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách dân tộc và pháp luật về công tác dân tộc đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các tổ chức, cá nhân liên quan.
• Giám sát sau thanh tra: Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của Bộ trưởng, Chủ nhiệm và Chánh Thanh tra Ủy ban.
• Phòng, chống tham nhũng và tiếp công dân: Thường trực công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; là đơn vị đầu mối tham mưu cho Ban cán sự đảng Ủy ban Dân tộc về phòng, chống tham nhũng.
• Đào tạo và hướng dẫn nghiệp vụ: Tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cho công chức thanh tra của Ủy ban và các cơ quan làm công tác dân tộc ở địa phương; tổng kết thực tiễn công tác thanh tra.
• Các công tác khác: Thực hiện hợp tác quốc tế; nghiên cứu khoa học, phổ biến giáo dục pháp luật; quản lý đội ngũ công chức, tài sản được giao; thực hiện thi đua - khen thưởng và các nhiệm vụ khác do Lãnh đạo Ủy ban giao.

Cơ cấu tổ chức và chế độ làm việc

Cơ cấu tổ chức của Thanh tra Ủy ban Dân tộc được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả:

1. Lãnh đạo Thanh tra:

• Gồm Chánh Thanh tra và các Phó Chánh Thanh tra do Bộ trưởng, Chủ nhiệm bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức.
• Chánh Thanh tra điều hành toàn bộ hoạt động của Thanh tra Ủy ban, chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng, Chủ nhiệm và trước pháp luật; quy định chức năng, nhiệm vụ của các phòng trực thuộc; xây dựng Quy chế làm việc và bố trí công chức phù hợp với vị trí việc làm.
• Phó Chánh Thanh tra giúp Chánh Thanh tra theo dõi, chỉ đạo một số mặt công tác và chịu trách nhiệm trước Chánh Thanh tra và pháp luật về nhiệm vụ được phân công.

2. Các phòng chuyên môn nghiệp vụ:

• Phòng Tổng hợp, tiếp dân, xử lý đơn thư, giám sát và xử lý sau thanh tra (Phòng Nghiệp vụ 1).
• Phòng Nghiệp vụ thanh tra và phòng, chống tham nhũng (Phòng Nghiệp vụ 2).
• Các phòng có Trưởng phòng và các Phó Trưởng phòng do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo quy định.

3. Chế độ làm việc:

• Thực hiện theo chế độ thủ trưởng kết hợp với chế độ chuyên viên, tuân thủ Quy chế làm việc của Ủy ban Dân tộc và Quy chế làm việc của Thanh tra.
• Công chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn theo sự phân công của Lãnh đạo Thanh tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trước pháp luật.

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 263/QĐ-UBDT ngày 24 tháng 5 năm 2017 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Chánh Thanh tra Ủy ban, Thủ trưởng các vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc và các công chức của Thanh tra Ủy ban chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.