TỔNG QUAN VỀ QUYẾT ĐỊNH 92/2009/QĐ-TTG

Quyết định số 92/2009/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 25 tháng 5 năm 2009 (có hiệu lực từ ngày 05 tháng 9 năm 2009) quy định về chính sách tín dụng ưu đãi dành cho thương nhân hoạt động thương mại tại các vùng khó khăn. Đây là một chính sách kinh tế - xã hội quan trọng nhằm sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội để thúc đẩy phát triển thương mại tại địa bàn miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc, góp phần thực hiện chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn và thu hẹp khoảng cách phát triển kinh tế giữa các vùng miền.

1. Phạm vi áp dụng và đối tượng được vay vốn

• Địa bàn áp dụng (Vùng khó khăn): Bao gồm các xã, phường, thị trấn được quy định trong Danh mục ban hành kèm theo Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg ngày 05 tháng 3 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, chính sách này cũng áp dụng đối với các xã mới được thành lập sau khi Quyết định 92/2009/QĐ-TTg có hiệu lực trên cơ sở chia, tách, sáp nhập từ các đơn vị hành chính thuộc danh mục nêu trên.
• Thương nhân hoạt động thương mại: Gồm các tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp và các cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên, có đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật Thương mại và các văn bản hướng dẫn.
• Đối tượng được vay vốn: Là những thương nhân thực hiện hoạt động thương mại thường xuyên tại địa bàn vùng khó khăn nêu trên.

2. Điều kiện và nguyên tắc vay vốn

Để tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, thương nhân phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện và tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Điều kiện vay vốn:
  • Phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi hoạt động thương mại xác nhận về việc thực hiện hoạt động thương mại thường xuyên trên địa bàn.
  • Có vốn tự có (bao gồm giá trị vật tư, quyền sử dụng đất, tiền mặt) tham gia tối thiểu bằng 20% tổng nhu cầu vốn vay cho phương án hoạt động thương mại tại địa bàn.
  • Thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm tiền vay theo quy định pháp luật đối với các khoản vay thuộc diện phải bảo đảm.
• Nguyên tắc vay vốn:
  • Thương nhân phải cam kết và sử dụng vốn vay đúng mục đích đã đăng ký.
  • Thương nhân có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ cả nợ gốc và lãi vay đúng hạn theo hợp đồng tín dụng đã ký kết.

3. Mục đích sử dụng vốn vay

Nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội được sử dụng cho các mục đích phát triển hoạt động thương mại cụ thể sau:

• Đầu tư xây dựng mới, cải tạo hoặc nâng cấp trụ sở làm việc, cửa hàng kinh doanh, kho tàng trữ hàng hóa, mua sắm trang thiết bị và các tài sản cố định khác phục vụ kinh doanh.
• Mua sắm các loại hàng hóa bao gồm máy móc, thiết bị, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, hàng tiêu dùng và các động sản khác được phép lưu thông trên thị trường.
• Góp vốn liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân khác để thực hiện các dự án sản xuất, kinh doanh trực tiếp tại địa bàn vùng khó khăn.

4. Hạn mức, lãi suất và thời hạn cho vay

• Mức vốn cho vay tối đa: Được phân loại cụ thể theo quy mô và hình thức hạch toán của thương nhân:
  • Tối đa 30 triệu đồng: Áp dụng đối với thương nhân là cá nhân không thực hiện mở sổ sách kế toán và nộp thuế khoán theo quy định của cơ quan thuế.
  • Tối đa 100 triệu đồng: Áp dụng đối với thương nhân là cá nhân có thực hiện mở sổ sách kế toán và kê khai nộp các loại thuế theo quy định pháp luật.
  • Tối đa 500 triệu đồng: Áp dụng đối với thương nhân là tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp.
• Lãi suất cho vay:
  • Lãi suất cho vay thông thường được áp dụng bằng mức lãi suất cho vay đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn trong cùng thời kỳ.
  • Lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất cho vay thông thường.
  • Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định việc điều chỉnh mức lãi suất cho vay trên cơ sở đề nghị của Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội.
• Thời hạn cho vay và gia hạn nợ:
  • Thời hạn cho vay được xác định linh hoạt theo các loại ngắn hạn, trung hạn và dài hạn nhưng tối đa không quá 5 năm (60 tháng). Thời hạn cụ thể do Ngân hàng Chính sách xã hội quyết định dựa trên mục đích sử dụng vốn, chu kỳ kinh doanh và khả năng trả nợ của thương nhân.
  • Trường hợp gặp khó khăn chưa trả được nợ đúng hạn, thương nhân có thể được xem xét gia hạn nợ. Thời gian gia hạn nợ tối đa không quá 12 tháng đối với khoản vay ngắn hạn, và không quá 1/2 thời hạn cho vay ghi trong hợp đồng đối với khoản vay trung và dài hạn.

5. Phương thức cho vay và bảo đảm tiền vay

• Phương thức cho vay: Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện phương thức cho vay trực tiếp đến từng thương nhân vay vốn, không qua các tổ chức trung gian nhận ủy thác.
• Biện pháp bảo đảm tiền vay:
  • Thương nhân vay vốn có dư nợ đến 30 triệu đồng được miễn thực hiện các biện pháp bảo đảm tiền vay (cho vay tín chấp).
  • Thương nhân vay vốn có dư nợ trên 30 triệu đồng bắt buộc phải thực hiện các biện pháp bảo đảm tiền vay theo quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm và hướng dẫn nghiệp vụ của Ngân hàng Chính sách xã hội.
• Xử lý rủi ro: Các khoản nợ bị rủi ro do nguyên nhân khách quan (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, thay đổi chính sách nhà nước...) được xem xét xử lý theo quy định chung về xử lý nợ bị rủi ro của Ngân hàng Chính sách xã hội.

6. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và thương nhân

• Ngân hàng Chính sách xã hội: Có trách nhiệm ban hành hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, quy trình, thủ tục cho vay theo hướng đơn giản, rõ ràng; thực hiện thẩm định, giải ngân đúng đối tượng; kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn vay và thu hồi nợ. Phối hợp với chính quyền địa phương thu hồi nợ đối với các trường hợp sử dụng vốn sai mục đích.
• Thương nhân vay vốn: Phải lập hồ sơ trung thực, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của tài liệu cung cấp; sử dụng vốn đúng mục đích; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng.
• Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Phối hợp tổng hợp kế hoạch vốn tín dụng, kế hoạch cấp bù chênh lệch lãi suất vào dự toán ngân sách nhà nước hàng năm trình Chính phủ và Quốc hội phê duyệt để giao Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện.
• Ủy ban nhân dân các cấp: Chỉ đạo các cơ quan chức năng tại địa phương phối hợp thực hiện tốt chính sách; xác nhận đúng đối tượng hoạt động thương mại thường xuyên trên địa bàn và hỗ trợ đôn đốc thu hồi nợ vay.

7. Điều khoản thi hành và chuyển tiếp

• Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05 tháng 9 năm 2009.
• Quy định chuyển tiếp: Đối với các cá nhân thuộc hộ gia đình có đăng ký kinh doanh đã vay vốn theo Quyết định số 31/2007/QĐ-TTg ngày 05 tháng 3 năm 2007, sau khi hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi cho Ngân hàng Chính sách xã hội thì hoàn toàn có quyền đăng ký vay vốn theo các quy định ưu đãi tại Quyết định này.