TÓM TẮT QUYẾT ĐỊNH 7090/QĐ-UBND.NN PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH THỦY LỢI LƯU VỰC SÔNG GIĂNG TỈNH NGHỆ AN ĐẾN NĂM 2030

Quyết định số 7090/QĐ-UBND.NN phê duyệt Quy hoạch Thủy lợi lưu vực sông Giăng tỉnh Nghệ An đến năm 2030 nhằm đề ra các giải pháp phát triển hệ thống thủy lợi toàn diện, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.

1. Thông tin chung về quy hoạch

• Tên quy hoạch: Quy hoạch Thủy lợi lưu vực sông Giăng tỉnh Nghệ An đến năm 2030.
• Chủ đầu tư: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nghệ An.
• Cơ quan lập quy hoạch: Đoàn Quy hoạch Nông nghiệp và Thủy lợi Nghệ An.
• Phạm vi quy hoạch: Tổng diện tích tự nhiên là 169.196 ha, bao gồm 30 xã thuộc địa bàn 3 huyện: Con Cuông, Anh Sơn và Thanh Chương.

2. Mục tiêu quy hoạch

Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp công trình và phi công trình nhằm phát triển thủy lợi bền vững, bảo đảm cấp nước, tiêu thoát nước và phòng chống lũ lụt phục vụ dân sinh, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp đến năm 2030; đồng thời chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Mục tiêu cụ thể về cấp nước:

• Bảo đảm nguồn nước tưới ổn định cho 10.332 ha đất canh tác (trong đó có 6.605 ha lúa, 1.997 ha màu và 1.730 ha chè).
• Cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho 100% dân số toàn vùng, trong đó 80% dân số được tiếp cận nguồn nước sạch đạt Quy chuẩn QCVN 02:2009/BYT.
• Cung cấp nước cho 245 ha diện tích nuôi trồng thủy sản.
• Tạo nguồn cấp nước ổn định cho các khu công nghiệp vừa và nhỏ trong khu vực.

Mục tiêu cụ thể về tiêu thoát nước và phòng chống lũ:

• Bảo đảm tiêu thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp với tần suất thiết kế P = 10% đối với lũ Hè - Thu.
• Nâng cao năng lực chống lũ cho các lưu vực sông đạt tần suất P = 2% vào năm 2020 và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các vùng chậm lũ.

3. Phương án phân vùng quy hoạch

Vùng quy hoạch được chia thành 4 phân vùng cụ thể:

• Vùng I: Gồm 5 xã: Môn Sơn, Lục Dạ, Hội Sơn, Phúc Sơn và Hạnh Lâm.
• Vùng II: Gồm 8 xã: Thanh Đức, Thanh Nho, Thanh Hòa, Phong Thịnh, Cát Văn, Thanh Mỹ, Thanh Liên và Thanh Tiên.
• Vùng III: Gồm 9 xã: Thanh Lĩnh, Thanh Thịnh, Ngọc Lâm, Thanh Sơn, Thanh Hương, Thanh An, Thanh Chi, Thanh Khê và Thanh Thủy.
• Vùng IV: Gồm 8 xã: Võ Liệt, Thanh Long, Thanh Hà, Thanh Giang, Thanh Tùng, Thanh Mai, Thanh Xuân và Thanh Lâm.

4. Quy hoạch cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp theo các vùng

Vùng I:

• Sửa chữa, nâng cấp 4 hồ chứa hiện có (Khe Bòn, Khe Da, Chọ Đàm, Cao Vều) và xây dựng mới hồ chứa Thác Muối.
• Sửa chữa 3 trạm bơm (Tân Sơn, trạm số 1, trạm số 2) và xây dựng mới 3 trạm bơm (Bản Cằng, Khe Ló, Làng Yên).
• Sửa chữa 3 đập dâng (Khe Chỗ, Thùng Thùng, Khe Lý); kiên cố hóa hệ thống kênh mương đập Phà Lài và đập Khe Khì; xây dựng mới 3 đập dâng (Khe Ló Lớn tại Môn Sơn, Phai Hịa tại Lục Dạ, Tu Húc tại Hạnh Lâm).
• Hiệu quả sau quy hoạch: Tưới ổn định cho 1.071,9 ha lúa, 495,5 ha màu, 430 ha chè và cấp nước cho 92,4 ha nuôi trồng thủy sản.

Vùng II:

• Nâng cấp 3 hồ chứa (Khe Dẻ, Bàu Và, Khe Su); kiên cố hóa kênh mương hồ Vực Sụ và hồ Cao Điền (mở rộng tràn xả lũ hồ Cao Điền); xây dựng mới hồ Chọ Tràm và hồ Thác Muối (nằm trên địa bàn Vùng I).
• Sửa chữa 5 trạm bơm (Cầu Sếu, Đò Gành, Cát Văn, trạm số 2) và xây dựng mới 4 trạm bơm (trạm 1/10, trạm 3/2, Bàu Lao, Cửa Xưởng).
• Hiệu quả sau quy hoạch: Tưới ổn định cho 1.865,6 ha lúa, 1.040 ha màu, 1.163 ha chè và cấp nước cho 67,7 ha nuôi trồng thủy sản.

Vùng III:

• Nâng cấp 3 hồ chứa (Bãi Bằng, Ruộng Động, hoàn thiện hồ Hống Vàng); kiên cố hóa kênh mương 3 hồ (Đá Đen, Cầu Cau, Lãi Lò), xử lý chống thấm thân đập hồ Cầu Cau.
• Xây dựng mới 6 hồ chứa quy mô nhỏ tại xã Thanh Sơn và Ngọc Lâm để giữ ẩm và cấp nước cho 167 ha chè.
• Sửa chữa, nâng cấp 3 trạm bơm (trạm số 1, trạm số 2, Chợ Cầu tại Thanh Lĩnh) và xây dựng mới trạm bơm Nhà Ưa (Thanh Hương).
• Hiệu quả sau quy hoạch: Tưới ổn định cho 1.137 ha lúa, 222 ha màu, 167 ha chè và cấp nước cho 44,7 ha nuôi trồng thủy sản.

Vùng IV:

• Nâng cấp 6 hồ chứa (Nhà Sự, Khe Nhét, Đá Hàn, Le Le, hồ Hổ, Lừa Chứa); kiên cố hóa kênh mương 4 hồ (Sông Rộ, Cửa Ông, Mụ Sỹ, Bãi Chạc); xây dựng mới đập dâng Hà Cháy (hồ Sông Rộ) và đập Quảng Sim.
• Sửa chữa, nâng cấp 7 trạm bơm (Hà Sơn, trạm số 2, Đồng Lác, Xuân Hòa, Đồng Cừa, Đồng Kho) và xây dựng mới 4 trạm bơm (Cố Thiều, Bến Đình, Trộ Mơ, Xuân Hồng).
• Hiệu quả sau quy hoạch: Tưới ổn định cho 2.499 ha lúa, 239 ha màu và cấp nước cho 42,6 ha nuôi trồng thủy sản.

5. Quy hoạch cấp nước sinh hoạt và công nghiệp

Cấp nước sinh hoạt:

• Sửa chữa, nâng cấp 5 công trình cấp nước tập trung hiện có để bảo đảm nước sinh hoạt cho 1.003 hộ dân (3.805 nhân khẩu).
• Xây dựng mới 3 nhà máy nước sạch tại các xã Thanh Liên, Thanh Lĩnh và Võ Liệt với tổng công suất thiết kế 4.550 m3/ngày đêm, phục vụ cho 5.617 hộ dân (25.378 nhân khẩu).

Cấp nước công nghiệp:

• Xây dựng mới 1 công trình khai thác nước từ sông Rộ với công suất 1.250 m3/ngày đêm cấp nước cho Khu công nghiệp Võ Liệt.
• Xây dựng mới 1 hồ chứa nước tại xã Thanh Thủy để cấp nước cho Khu công nghiệp Thanh Thủy.

6. Quy hoạch tiêu thoát nước và phòng chống lũ

Tiểu vùng 1:

• Mở rộng 5 tuyến kênh tiêu chính và nâng cấp các cống cuối kênh để tăng cường khả năng tiêu thoát lũ.
• Xây dựng hồ chứa Thác Muối nhằm cắt lũ cho vùng hạ du, giảm áp lực mực nước trên sông Giăng và sông Cả.

Tiểu vùng 2:

• Nâng cấp các tuyến đê Hữu Lam, đê Hoa Quân, đê sông Rộ bảo đảm chống lũ với tần suất P = 2%.
• Đê Hữu sông Lam (dài 6,84 km): Đoạn Cát Văn - Phong Thịnh dài 0,94 km (cao trình đỉnh đê +18,85m đến +18,07m, bề rộng mặt đê 6m); đoạn Thanh Tiên dài 5,90 km (cao trình đỉnh đê +18,07m đến +17,96m).
• Đê sông Giăng (dài 6,30 km): Đoạn Thanh Liên dài 5,80 km (cao trình đỉnh đê +18,56m đến +18,07m, bề rộng mặt đê 4m); đoạn Thanh Tiên dài 0,50 km (cao trình đỉnh đê +18,07m, bề rộng mặt đê 4m).
• Sửa chữa, nâng cấp 10 cống và xây dựng mới 9 cống dưới đê; mở rộng 13 tuyến kênh tiêu chính.

Tiểu vùng 3:

• Nâng cấp các tuyến đê bảo đảm chống lũ tần suất P = 2%, mặt đê kết hợp đường giao thông rộng từ 4 đến 6m, mái đê phía sông và phía đồng m = 2,0.
• Đê Hữu sông Lam (dài 11,2 km): Đoạn qua Thanh Lĩnh dài 7,0 km (cao trình +17,96m đến +17,68m); đoạn qua Thanh Thịnh dài 1,0 km (cao trình +16,54m); đoạn qua Thanh An gồm 3 phân đoạn dài tổng cộng 1,1 km (cao trình +16,37m đến +14,83m); đoạn qua Thanh Chi gồm 4 phân đoạn dài tổng cộng 2,1 km (cao trình +14,83m). Bề rộng mặt đê đều đạt 6m.
• Đê sông Hoa Quân (dài 3,3 km): Đoạn qua Thanh Lĩnh dài 1,9 km; đoạn qua Thanh Thịnh dài 1,4 km. Cao trình đỉnh đê +16,54m, bề rộng mặt đê 4m.
• Đê sông Rộ (dài 1,2 km): Đoạn qua Thanh Chi có cao trình đỉnh đê +14,25m, bề rộng mặt đê 4m.
• Sửa chữa, nâng cấp 10 cống và xây dựng mới 28 cống qua đê; mở rộng 5 tuyến kênh tiêu cấp 1.

Tiểu vùng 4:

• Xây dựng mới tuyến đê Hữu Lam cấp III gồm 3 đoạn bảo vệ cho các xã Võ Liệt, Thanh Long, Thanh Hà, Thanh Tùng, Thanh Lâm, Thanh Giang. Thiết kế ứng với tần suất lũ P = 2%.
• Thông số tuyến đê Hữu Lam mới (dài 10,1 km): Đoạn 1 dài 4,5 km (cao trình +14,25m đến +13,78m, mặt đê rộng 6m); Đoạn 2 dài 1,4 km (đi trùng đường 533); Đoạn 3 dài 4,2 km (cao trình +13,36m đến +13,35m, mặt đê rộng 6m). Mặt đê được cứng hóa bằng bê tông M250 dày 20 cm.
• Xây dựng mới 9 cống qua đê; mở rộng 22 tuyến kênh tiêu chính; xây dựng mới 2 cống tiêu lớn là cống Cầu Nậy và cống Cầu Kho.

7. Quy hoạch công trình trọng điểm: Hồ chứa nước Thác Muối

Nhiệm vụ của hồ chứa:

• Cấp nước tưới và tạo nguồn cho 3.700 ha đất canh tác (gồm 750 ha lúa, 1.350 ha màu và 1.600 ha chè).
• Cấp nước sinh hoạt cho khoảng 58.000 nhân khẩu.
• Cấp nước phục vụ chăn nuôi cho khoảng 49.400 con gia súc và 500.000 con gia cầm.
• Bổ sung lưu lượng dòng chảy cho hạ du trong mùa kiệt với lưu lượng Q = 18,5 m3/s.
• Tham gia cắt lũ cho hạ du với dung tích phòng lũ đạt 250 triệu m3.
• Kết hợp phát điện với công suất bảo đảm Nbđ = 3,25 MW và công suất lắp máy Nlm = 18 MW.

Thông số kỹ thuật chủ yếu:

• Diện tích lưu vực: 785 km2.
• Mực nước chết (MNC): +33,76 m.
• Dung tích chết (Wc): 37,00 triệu m3.
• Mực nước dâng bình thường (MNDBT): +45,60 m.
• Dung tích hiệu dụng (Whd): 123,53 triệu m3.
• Dung tích ứng với MNDBT: 160,34 triệu m3.
• Mực nước dâng gia cường (MNDGC): +51,70 m.
• Dung tích phòng lũ (Wpl): 250,00 triệu m3.

8. Kinh phí và nguồn vốn thực hiện quy hoạch

Tổng kinh phí dự kiến thực hiện quy hoạch khoảng 3.567 tỷ đồng, phân bổ cụ thể như sau:

• Cấp nước tưới: 2.493 tỷ đồng (Sửa chữa, nâng cấp: 286 tỷ đồng; Xây dựng mới: 2.207 tỷ đồng).
• Cấp nước sinh hoạt và công nghiệp: 134 tỷ đồng (Sửa chữa, nâng cấp: 24 tỷ đồng; Xây dựng mới: 110 tỷ đồng).
• Công trình tiêu úng: 156 tỷ đồng (Sửa chữa, nâng cấp: 94 tỷ đồng; Xây dựng mới: 61 tỷ đồng).
• Công trình chống lũ: 784 tỷ đồng (Sửa chữa, nâng cấp: 400 tỷ đồng; Xây dựng mới: 384 tỷ đồng).
• Tổng hợp theo tính chất nguồn vốn: Sửa chữa, nâng cấp đạt 804 tỷ đồng; Xây dựng mới đạt 2.762 tỷ đồng.

Nguồn vốn huy động:

• Ngân sách Trung ương đầu tư cho các công trình thủy lợi quy mô lớn, đa mục tiêu.
• Ngân sách địa phương đầu tư cho các công trình sửa chữa, nâng cấp vừa và nhỏ.
• Vốn từ các Chương trình mục tiêu Quốc gia, đặc biệt là Chương trình xây dựng nông thôn mới (ưu tiên kiên cố hóa kênh mương).
• Vốn doanh nghiệp đầu tư vào các công trình cấp nước sạch tập trung và cấp nước công nghiệp.
• Vốn hỗ trợ, viện trợ phát triển (ODA) từ các tổ chức nước ngoài.
• Nguồn thu thủy lợi phí dành cho công tác duy tu, bảo dưỡng và sửa chữa nhỏ.

9. Tiến độ thực hiện quy hoạch

• Giai đoạn 2015 - 2020 (Kinh phí dự kiến 667 tỷ đồng): Tập trung hoàn thiện các công trình đã có dự án phê duyệt; ưu tiên sửa chữa, nâng cấp khẩn cấp các công trình đầu mối và hệ thống đê điều bị xuống cấp nghiêm trọng.
• Giai đoạn 2020 - 2030 (Kinh phí dự kiến 2.900 tỷ đồng): Triển khai xây dựng mới các công trình quy mô lớn, hoàn thiện hệ thống kênh mương, đê điều và các hạng mục còn lại theo quy hoạch.

10. Các giải pháp thực hiện quy hoạch

• Giải pháp kỹ thuật: Ưu tiên công tác chuẩn bị đầu tư đúng tiến độ; tăng cường quản lý nhà nước về quy hoạch; ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại trong thiết kế, thi công và vận hành công trình thủy lợi.
• Giải pháp tổ chức quản lý, khai thác: Kiện toàn bộ máy quản lý khai thác công trình thủy lợi theo Quyết định số 4603/QĐ-UBND.NN ngày 18/9/2014 của UBND tỉnh Nghệ An; xây dựng quy trình vận hành tối ưu cho các công trình lớn; tập huấn kỹ thuật và thành lập các tổ hợp tác dùng nước (tổ thủy nông) để người dân cùng tham gia quản lý.

11. Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Trách nhiệm thực hiện: Giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng các cơ quan liên quan hướng dẫn, giám sát UBND các huyện Thanh Chương, Anh Sơn, Con Cuông tổ chức triển khai thực hiện quy hoạch.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký (năm 2014). Các cơ quan, đơn vị liên quan và Chủ tịch UBND các huyện trong vùng quy hoạch chịu trách nhiệm thi hành.