Quyết định 47/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về việc thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại cấp huyện và cấp xã của 09 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Đây là một bước đi mang tính đột phá nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ngay từ cơ sở, nơi trực tiếp diễn ra các hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quyết định này quy định chi tiết về tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm; nội dung thanh tra, hoạt động thanh tra, trách nhiệm quản lý hoạt động thanh tra chuyên ngành; việc sử dụng tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính; phạm vi và thời gian thực hiện thí điểm tại cấp huyện và cấp xã thuộc 09 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bao gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đồng Nai, Gia Lai.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh có hoạt động liên quan đến an toàn thực phẩm tại cấp huyện, cấp xã của các địa phương thí điểm và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

- Lực lượng thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm

• Lực lượng cấp huyện: Là công chức thuộc các phòng chuyên môn bao gồm Phòng Y tế, Phòng Kinh tế, Phòng Kinh tế và Hạ tầng, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và viên chức thuộc Trung tâm Y tế cấp huyện.
• Lực lượng cấp xã: Là công chức Văn hóa - Xã hội, công chức phụ trách nông nghiệp, kinh tế và viên chức thuộc Trạm Y tế cấp xã.
• Lực lượng bổ sung: Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện, cấp xã căn cứ vào yêu cầu quản lý thực tế để giao nhiệm vụ cho công chức, viên chức khác thuộc thẩm quyền quản lý hoặc thuộc các đơn vị đóng trên địa bàn sau khi thống nhất với Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp của họ.
• Tiêu chuẩn đối với người thanh tra: Phải là công chức, viên chức theo quy định; am hiểu pháp luật về thanh tra và an toàn thực phẩm; có ít nhất 01 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan đến an toàn thực phẩm; có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm.
• Thẩm quyền quyết định: Chủ tịch UBND cấp huyện và cấp xã quyết định phân công cụ thể người thực hiện và số lượng người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành tại địa phương.

- Nhiệm vụ và quyền hạn của người được giao nhiệm vụ thanh tra

• Nhiệm vụ tại cấp huyện: Tham mưu cho Phòng Y tế và các phòng chuyên môn xây dựng Kế hoạch thanh tra chuyên ngành để trình Chủ tịch UBND cấp huyện phê duyệt; trực tiếp tham gia đoàn thanh tra hoặc thanh tra độc lập; tham gia các đoàn thanh tra liên ngành hoặc đột xuất khi có yêu cầu từ cấp trên; đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, quyết định xử lý vi phạm và tổng hợp báo cáo kết quả.
• Nhiệm vụ tại cấp xã: Xây dựng và trình Chủ tịch UBND cấp xã phê duyệt Kế hoạch thanh tra; trực tiếp tham gia đoàn thanh tra hoặc thanh tra độc lập; giúp UBND cấp xã theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra và quyết định xử phạt; tổng hợp báo cáo kết quả lên UBND cấp huyện.

- Quy định về hoạt động thanh tra chuyên ngành

• Căn cứ ra quyết định thanh tra: Việc thanh tra chỉ được thực hiện khi có một trong các căn cứ: theo kế hoạch đã phê duyệt; theo yêu cầu của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước; khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật; hoặc theo yêu cầu giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng.
• Nội dung thanh tra: Tập trung vào việc chấp hành các quy chuẩn kỹ thuật, quy định an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu; việc thực hiện tiêu chuẩn tự công bố; hoạt động quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; hoạt động chứng nhận hợp quy, kiểm nghiệm và các quy định pháp luật liên quan khác.
• Thời hạn thanh tra của đoàn thanh tra: Đối với cuộc thanh tra do cấp huyện quyết định, thời hạn không quá 30 ngày (trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày). Đối với cấp xã, thời hạn không quá 20 ngày (trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày).
• Cơ cấu đoàn thanh tra: Đoàn thanh tra cấp huyện do Chủ tịch UBND huyện thành lập, Trưởng đoàn phải từ Phó Trưởng phòng cấp huyện hoặc tương đương trở lên. Đoàn thanh tra cấp xã do Chủ tịch UBND xã thành lập, Trưởng đoàn phải từ Phó Chủ tịch UBND cấp xã trở lên. Trưởng đoàn có quyền quyết định lấy mẫu kiểm nghiệm.
• Thanh tra độc lập: Do Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã phân công bằng văn bản (ghi rõ họ tên, phạm vi, nội dung, thời gian). Thời hạn thanh tra độc lập tối đa là 05 ngày làm việc đối với mỗi đối tượng (có thể kéo dài thêm tối đa 05 ngày làm việc). Người thanh tra độc lập phải xuất trình thẻ, văn bản phân công, có quyền yêu cầu xuất trình tài liệu, lập biên bản vi phạm, xử phạt theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp trên nếu vượt thẩm quyền.

- Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính và chế độ chính sách

• Thẩm quyền xử phạt: Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính và Nghị định số 115/2018/NĐ-CP. Trường hợp hành vi vi phạm vượt quá thẩm quyền xử phạt, Trưởng đoàn thanh tra hoặc người thanh tra độc lập phải lập biên bản và trình Chủ tịch UBND cùng cấp để ra quyết định xử lý.
• Chế độ, chính sách: Người thực hiện nhiệm vụ được hỗ trợ bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; được trang bị trang phục thanh tra và hưởng các chế độ bồi dưỡng theo quy định tại Nghị định số 07/2012/NĐ-CP và Quyết định số 12/2014/QĐ-TTg.

- Công tác phối hợp, xử lý chồng chéo và thanh tra lại

• Thanh tra lại: Chánh thanh tra các Sở (Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương) hoặc Trưởng ban Ban Quản lý An toàn thực phẩm (tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng) có thẩm quyền quyết định thanh tra lại vụ việc đã được Chủ tịch UBND cấp huyện kết luận nhưng phát hiện có dấu hiệu vi phạm. Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền thanh tra lại vụ việc đã được Chủ tịch UBND cấp xã kết luận.
• Xử lý chồng chéo: Chánh thanh tra các Sở chuyên ngành hoặc Trưởng ban Ban Quản lý An toàn thực phẩm cấp tỉnh chịu trách nhiệm xử lý chồng chéo về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cấp. Nếu có sự trùng lặp kế hoạch, ưu tiên thực hiện theo kế hoạch của cơ quan thanh tra cấp trên.
• Trách nhiệm bồi dưỡng và hướng dẫn: Cơ quan thanh tra cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ thanh tra cho lực lượng thanh tra cấp huyện, cấp xã.
• Chế độ báo cáo: Định kỳ 06 tháng và 12 tháng, UBND cấp huyện tổng hợp báo cáo từ cấp xã và cấp mình để gửi UBND cấp tỉnh (thông qua Sở Y tế hoặc Ban Quản lý An toàn thực phẩm) để tổng hợp gửi Bộ Y tế báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

- Kinh phí hoạt động và sử dụng tiền phạt

• Nguồn ngân sách: Kinh phí cho hoạt động bảo đảm an toàn thực phẩm và thanh tra chuyên ngành cấp huyện, cấp xã do ngân sách địa phương bảo đảm theo phân cấp của Luật ngân sách nhà nước.
• Sử dụng tiền phạt: UBND các tỉnh, thành phố thí điểm ưu tiên bố trí kinh phí, chủ động phân bổ dự toán chi ngân sách hằng năm tương ứng với số tiền thu được từ xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm mà cấp đó được hưởng. Nguồn kinh phí này được dùng để khen thưởng, đầu tư trang thiết bị kỹ thuật, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm nghiệm, xử lý tiêu hủy thực phẩm không an toàn và các nhiệm vụ quản lý nhà nước liên quan.

- Phạm vi và thời gian thực hiện thí điểm

• Phạm vi thí điểm tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: Áp dụng tại 100% số đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã trên địa bàn.
• Phạm vi thí điểm tại 07 tỉnh, thành phố còn lại: Áp dụng không quá 25% số đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh và không quá 20% số đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện. Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định lựa chọn các đơn vị hành chính cụ thể để thực hiện thí điểm.
• Thời gian thực hiện: Thời gian thí điểm là 01 năm (12 tháng). Thời điểm bắt đầu thực hiện thí điểm là sau 06 tháng kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 01 năm 2019.