Quyết định số 3252/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định ban hành nhằm phê duyệt Phương án Phòng chống thiên tai cho hồ chứa nước Thuận Ninh năm 2016. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết các kịch bản vận hành, điều tiết nước, ứng phó thiên tai và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm bảo đảm an toàn công trình đầu mối và giảm thiểu thiệt hại cho vùng hạ du trong mùa mưa lũ.

- Quy định vận hành hồ chứa nước Thuận Ninh trong mùa mưa lũ

Phương án quy định chi tiết các nguyên tắc vận hành điều tiết nước hồ chứa nước Thuận Ninh trong thời gian xảy ra mưa lũ, cụ thể như sau:

• Vận hành theo quy trình liên hồ chứa: Trong mùa mưa lũ, Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai (PCTT) hồ Thuận Ninh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Điều 5, 6, 8 và Điều 11 của Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Kôn - Hà Thanh được ban hành kèm theo Quyết định số 1841/QĐ-TTg ngày 29/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ.
• Chế độ trực ban và kiểm tra: Khi mực nước hồ dâng cao, Ban Chỉ huy PCTT và Tìm kiếm cứu nạn (TKCN) công trình phải phân công lực lượng trực ban 24/24 giờ, thực hiện kiểm tra thường xuyên các hạng mục xung yếu bao gồm hạ lưu đập đất, tràn xả lũ và cống lấy nước để kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố phát sinh và thực hiện công tác quan trắc theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.

- Quy trình vận hành giảm lũ cho vùng hạ du

Việc điều tiết mực nước hồ chứa được thực hiện dựa trên các cấp báo động lũ tại các trạm thủy văn và các mốc thời gian cụ thể trong mùa lũ:

• Mực nước báo động lũ trên sông Kôn:
  • Tại Trạm thủy văn Bình Nghi: Báo động I là 15,50m; Báo động II là 16,50m; Báo động III là 17,50m.
  • Tại Trạm thủy văn Thạnh Hòa: Báo động I là 6,00m; Báo động II là 7,00m; Báo động III là 8,00m.
• Mực nước giới hạn của hồ Thuận Ninh:
  • Mực nước cao nhất trước lũ: Từ ngày 01/9 đến 30/9 là 63,00m; từ ngày 01/10 đến 31/10 là 65,00m; từ ngày 01/11 đến 15/12 là 67,00m.
  • Mực nước thấp nhất đón lũ: Từ ngày 01/9 đến 30/9 là 63,00m; từ ngày 01/10 đến 31/10 là 65,50m.
• Vận hành hạ mực nước hồ để đón lũ: Khi có dự báo bão khẩn cấp, áp thấp nhiệt đới gần bờ hoặc hình thế thời tiết nguy hiểm có khả năng gây mưa lũ ảnh hưởng trực tiếp đến lưu vực sông Kôn trong vòng 24 đến 48 giờ, Trưởng Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh sẽ quyết định phương án vận hành:
  • Trường hợp mực nước hồ lớn hơn mực nước thấp nhất đón lũ: Nếu mực nước tại Trạm Thạnh Hòa từ 7,00m đến dưới 7,50m, vận hành xả bằng lưu lượng nước đến hồ để duy trì mực nước hiện tại. Nếu mực nước tại Trạm Thạnh Hòa dưới 7,00m, vận hành xả lớn hơn lưu lượng đến để hạ dần mực nước hồ (không thấp hơn mực nước thấp nhất đón lũ). Nếu mực nước tại Thạnh Hòa tăng lại vượt 7,00m đến dưới 7,50m thì chuyển về xả bằng lưu lượng đến.
  • Trường hợp mực nước hồ nhỏ hơn mực nước đón lũ: Chủ hồ được phép vận hành điều tiết nhưng phải bảo đảm mực nước không vượt quá mực nước thấp nhất đón lũ.
  • Khi thời tiết bình thường trở lại (không còn nguy cơ mưa lũ trực tiếp): Vận hành điều tiết đưa dần mực nước hồ về mực nước lớn nhất trước lũ.
• Vận hành giảm lũ và đưa mực nước về trạng thái trước lũ:
  • Khi mực nước tại Trạm Thạnh Hòa vượt 7,50m: Vận hành xả với lưu lượng nhỏ hơn lưu lượng đến hồ nhằm cắt, giảm lũ cho hạ du, bảo đảm mực nước hồ không vượt quá mực nước dâng bình thường (MNDBT). Khi hồ đạt đến MNDBT, thực hiện xả bằng lưu lượng đến.
  • Khi kết thúc lũ (mực nước tại Trạm Thạnh Hòa xuống dưới báo động II): Vận hành xả lớn hơn lưu lượng đến để đưa dần mực nước hồ về cao trình mực nước cao nhất trước lũ theo quy định. Nếu mực nước tại Thạnh Hòa đạt 7,00m thì duy trì xả bằng lưu lượng đến để giữ nguyên mực nước hồ hiện tại.
• Tình huống bất thường: Trưởng Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh quyết định vận hành hồ chứa nước Thuận Ninh. Công ty TNHH Khai thác công trình Thủy lợi lập kế hoạch tích nước hồ và báo cáo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để chỉ đạo.

- Kịch bản ứng phó trong các tình huống đặc biệt nguy hiểm

Phương án vạch rõ 3 kịch bản ứng phó khẩn cấp tương ứng với các cao trình mực nước hồ khi có mưa lớn kéo dài:

• Trường hợp mực nước hồ đạt cao trình 63,00m (bằng ngưỡng tràn): Khi trời tiếp tục mưa, lực lượng quản lý phải phân công trực ban 24/24 giờ, tiến hành kiểm tra thực địa tại các vị trí xung yếu như mái hạ lưu đập, man công và dọc hai bên tường tràn xả lũ để phát hiện sớm các dấu hiệu rò rỉ, sạt lở.
• Trường hợp mực nước hồ đạt cao trình MNDBT 68,80m: Khi thời tiết tiếp tục mưa lớn và tràn xả lũ đang mở hoàn toàn, Ban Chỉ huy PCTT phải trực chiến 24/24 giờ tại công trình, phát lệnh báo động đến các địa phương vùng hạ du và lực lượng quân đội, đồng thời huy động sẵn sàng nhân lực, phương tiện, xe máy tại hiện trường để ứng cứu ngay khi có sự cố xảy ra.
• Trường hợp đặc biệt nguy hiểm (mực nước hồ đạt cao trình MNDGC 68,61m và tiếp tục tăng nhanh): Ban Chỉ huy hồ Thuận Ninh phải báo cáo khẩn cấp cho Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; đề nghị Công an huyện Tây Sơn hỗ trợ bảo vệ an ninh trật tự khu vực công trình; tăng cường trực ban tối đa; báo cáo cấp thẩm quyền cho phép xả cống với lưu lượng tối đa 6m3/s. Đồng thời, các địa phương vùng hạ du phải chủ động triển khai phương án di dời dân cư, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.

- Quy định về cấp báo động và hệ thống thông tin liên lạc

Để đảm bảo tính thống nhất và kịp thời trong chỉ đạo, phương án phân định rõ các cấp báo động công trình và phương thức thông tin:

• Các cấp báo động công trình:
  • Báo động cấp I: Mực nước hồ đạt từ cao trình ngưỡng tràn trở lên và các cửa tràn chưa thực hiện xả lũ.
  • Báo động cấp II: Mực nước hồ từ ngưỡng tràn đến dưới cao trình 68,00m (dưới MNDBT) và các cửa tràn đang vận hành xả lũ.
  • Báo động cấp III: Mực nước hồ xấp xỉ đạt cao trình 68,00m, thời tiết mưa to hoặc dự báo mưa to làm nước hồ tiếp tục lên, các cửa tràn đang vận hành xả lũ.
  • Cấp báo động đặc biệt: Mực nước hồ vượt cao trình MNDGC và các cửa tràn đang vận hành xả lũ.
• Hình thức thông tin, báo động:
  • Xí nghiệp thủy lợi 5 có trách nhiệm báo cáo trực tiếp cho Ủy ban nhân dân các xã vùng hạ lưu để thông báo cho người dân chủ động ứng phó; đồng thời báo cáo kịp thời cho Ban lãnh đạo Công ty TNHH Khai thác công trình Thủy lợi và UBND huyện Tây Sơn.
  • Công ty TNHH Khai thác công trình Thủy lợi Bình Định có trách nhiệm cung cấp thông tin thường xuyên, chính xác về kế hoạch và tình hình xả lũ cho Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Định để phát sóng rộng rãi cho nhân dân được biết.

- Phân công nhiệm vụ và trách nhiệm thi hành của các cơ quan

Quyết định giao nhiệm vụ cụ thể cho các cá nhân, tổ chức chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện phương án:

• Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chỉ đạo Công ty TNHH Khai thác công trình Thủy lợi Bình Định xây dựng, hoàn thiện và triển khai các phương án, kế hoạch PCTT và TKCN cho hồ Thuận Ninh trước, trong và sau thiên tai; chỉ đạo việc huy động nhân lực, vật tư, phương tiện cứu hộ công trình và thực hiện nghiêm túc chế độ trực ban, thông tin báo cáo theo quy định.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch UBND huyện Tây Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình Thủy lợi Bình Định và Thủ trưởng các sở, ban, ngành liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.