Quyết định 266/2025/QĐ-CTN do Chủ tịch nước ban hành là văn bản pháp lý quan trọng quy định về việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn và tù chung thân nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2025). Dưới đây là tóm tắt chi tiết và toàn diện các nội dung cốt lõi của Quyết định này.

Thông tin chung về đợt đặc xá năm 2025

• Mục đích: Thực hiện đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2025).
• Thời điểm tính thời gian chấp hành án: Thời gian đã chấp hành phạt tù để xét đặc xá được tính đến ngày 30/4/2025.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.

Đối tượng được đề nghị đặc xá (Điều 2)

Đối tượng được xem xét đặc xá bao gồm ba nhóm cụ thể:

• Người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn.
• Người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
• Người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

Điều kiện được đề nghị đặc xá (Điều 3)

Quyết định quy định chi tiết các điều kiện khắt khe đối với từng nhóm đối tượng:

1. Đối với người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn và người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn:

• Có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt, được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.
• Đã chấp hành ít nhất 1/3 thời gian đối với án phạt tù có thời hạn (không tính thời gian đã được giảm án trước đó).
• Đã chấp hành ít nhất 14 năm đối với án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
• Đối với các tội danh nghiêm trọng: Người bị kết án về tội phá hoại chính sách kinh tế - xã hội; phá hoại chính sách đoàn kết; tổ chức, cưỡng ép, xúi giục người khác trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân; trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân; người bị kết án từ 10 năm tù trở lên về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; người bị kết án từ 07 năm tù trở lên về tội cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, sản xuất/mua bán/chiếm đoạt trái phép chất ma túy phải chấp hành ít nhất 1/2 thời gian (đối với tù có thời hạn) hoặc ít nhất 17 năm (đối với tù chung thân đã giảm xuống tù có thời hạn).
• Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền và nộp đầy đủ án phí.
• Đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với tội phạm tham nhũng.
• Đối với tội phạm phi tham nhũng, nếu hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn không thể thi hành tiếp thì phải được người được thi hành án đồng ý hoãn hoặc không yêu cầu thi hành án (đối với tài sản không thuộc sở hữu nhà nước).
• Khi được đặc xá không gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự an toàn xã hội.

2. Đối với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù:

• Đạt xếp loại khá hoặc tốt trong thời gian chấp hành án trước khi có quyết định tạm đình chỉ.
• Đã chấp hành đủ thời gian quy định tương tự như đối tượng đang chấp hành án.
• Đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ tài chính, dân sự và không ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.
• Chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật trong thời gian được tạm đình chỉ.

3. Các trường hợp được giảm thời gian chấp hành án để xét đặc xá:

Người chấp hành được ít nhất 1/4 thời gian (hoặc 12 năm đối với tù chung thân; hoặc 1/3 thời gian, 15 năm đối với các tội danh nghiêm trọng nêu trên) được đề nghị đặc xá nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Đã lập công lớn trong thời gian chấp hành án phạt tù, có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
• Người có công với cách mạng; người được tặng thưởng danh hiệu cao quý (Anh hùng Lao động, Nhà giáo/Thầy thuốc/Nghệ sĩ/Nghệ nhân nhân dân, Huân chương, Huy chương Kháng chiến...); thân nhân liệt sĩ (cha, mẹ, vợ, chồng, con, người nuôi dưỡng liệt sĩ khi còn nhỏ); con của Bà mẹ Việt Nam anh hùng; thân nhân người có công giúp đỡ cách mạng được tặng Kỷ niệm chương “Tổ quốc ghi công” hoặc Bằng “Có công với nước”.
• Người đang mắc bệnh hiểm nghèo hoặc đau ốm thường xuyên không tự phục vụ bản thân.
• Người dưới 18 tuổi khi phạm tội (trừ trường hợp quy định riêng).
• Người từ đủ 70 tuổi trở lên.
• Có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và bản thân là lao động duy nhất trong gia đình.
• Phụ nữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi đang ở cùng mẹ trong cơ sở giam giữ.
• Người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

4. Đối với người dưới 18 tuổi đang chấp hành án hoặc tạm đình chỉ:

Được đề nghị đặc xá khi đã chấp hành ít nhất 1/4 thời gian (hoặc ít nhất 1/3 thời gian đối với các tội danh nghiêm trọng quy định tại điểm b khoản 1 Điều 3).

Các trường hợp không được đề nghị đặc xá (Điều 4)

Quyết định loại trừ quyền đề nghị đặc xá đối với 16 nhóm trường hợp cụ thể, ngay cả khi đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 3:

1. Bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia (phản bội Tổ quốc, lật đổ chính quyền, gián điệp, bạo loạn, khủng bố, phá hoại cơ sở vật chất, tuyên truyền chống Nhà nước, phá rối an ninh, chống phá cơ sở giam giữ...) và các tội phá hoại hòa bình, chống loài người, tội phạm chiến tranh.
2. Bản án hoặc quyết định của Tòa án đang bị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự.
3. Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác.
4. Trước đó đã từng được đặc xá.
5. Có từ 02 tiền án trở lên.
6. Thời hạn chấp hành án còn lại quá dài: Trên 8 năm đối với đối tượng thông thường; trên 10 năm đối với đối tượng thuộc diện ưu tiên/giảm thời gian tại khoản 3, 4 Điều 3.
7. Bị kết án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia (ngoài các tội tại khoản 1).
8. Phạm các tội đặc biệt nghiêm trọng hoặc có tính chất dã man, côn đồ như: Giết từ 02 người trở lên, giết người có tổ chức/côn đồ/man rợ; cố ý gây thương tích nhiều lần hoặc dùng axit/hóa chất nguy hiểm; hiếp dâm loạn luân, hiếp dâm người dưới 16 tuổi; mua bán người/trẻ em đối với nhiều người; cướp tài sản có vũ khí; cướp/giật/trộm cắp tài sản có tổ chức hoặc gây hậu quả nghiêm trọng trở lên; chống người thi hành công vụ có tổ chức hoặc gây hậu quả nghiêm trọng; phạm tội cướp/giật/trộm cắp từ 02 lần trở lên.
9. Phạm tội cướp tài sản hoặc bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản có thời hạn chấp hành án còn lại vượt quá mức quy định (trên 1 năm đối với án dưới 7 năm; trên 2 năm đối với án từ 7 đến 15 năm; trên 3 năm đối với án trên 15 năm hoặc chung thân).
10. Phạm tội về ma túy có thời hạn chấp hành án còn lại vượt quá mức quy định (trên 6 tháng đối với án từ 3 năm trở xuống; trên 1 năm đối với án từ 3 đến dưới 7 năm; trên 2 năm đối với án từ 7 đến 15 năm; trên 3 năm đối với án trên 15 năm hoặc chung thân).
11. Phạm các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự con người có thời hạn tù còn lại trên 2 năm (đối với án từ 10 đến 15 năm) hoặc trên 3 năm (đối với án trên 15 năm hoặc chung thân).
12. Là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, dùng thủ đoạn xảo quyệt, ngoan cố chống đối trong vụ án có tổ chức; người phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.
13. Có căn cứ khẳng định đã từng sử dụng trái phép chất ma túy.
14. Bị kết án do phạm từ 3 tội trở lên hoặc từ 2 tội cố ý trở lên (kể cả tổng hợp hình phạt); hoặc đang chấp hành hình phạt tổng hợp do bị kết án từ 2 lần trở lên về cùng một tội do cố ý.
15. Có 1 tiền án mà lại bị kết án phạt tù về tội do cố ý.
16. Đã từng bị kết án phạt tù (kể cả đã xóa án tích), từng bị đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc trường giáo dưỡng mà nay lại bị kết án phạt tù về một trong các tội danh nguy hiểm (ma túy, giết người, cố ý gây thương tích, cướp/giật/cưỡng đoạt/trộm cắp tài sản, lừa đảo, sử dụng công nghệ cao chiếm đoạt tài sản, chống người thi hành công vụ, mua bán người, gây rối trật tự công cộng, tiêu thụ tài sản phạm pháp, cho vay lãi nặng, tổ chức/môi giới xuất nhập cảnh trái phép).

Đặc xá trong trường hợp đặc biệt và tổ chức thực hiện (Điều 5, 6, 7)

• Đặc xá trong trường hợp đặc biệt: Chính phủ chủ trì phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan liên quan lập hồ sơ đề nghị đặc xá cho các trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 22, Điều 23 Luật Đặc xá để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
• Công tác tuyên truyền và chỉ đạo: Chính phủ chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến rộng rãi ý nghĩa, mục đích của đợt đặc xá; chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, các cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp triển khai thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định pháp luật.
• Trách nhiệm thi hành: Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chủ tịch và các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.