Quyết định 2408/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2014 là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức xếp hạng các di tích quốc gia đặc biệt (đợt 5). Quyết định này không chỉ tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ tiêu biểu của Việt Nam mà còn xác lập cơ sở pháp lý cho việc bảo vệ, quản lý và phát huy giá trị di sản theo quy định của pháp luật.

Thông tin chung về văn bản:

• Tên văn bản: Quyết định 2408/QĐ-TTg về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 5).
• Cơ quan ban hành: Thủ tướng Chính phủ.
• Năm ban hành: 2014.
• Tình trạng hiệu lực: Có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.

Danh sách 14 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 5):

Tại Điều 1, Quyết định chính thức công nhận và xếp hạng 14 di tích quốc gia đặc biệt thuộc nhiều loại hình di sản khác nhau trên phạm vi cả nước:

• Di tích lịch sử Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý: Địa giới hành chính thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
• Di tích lịch sử Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần: Địa giới hành chính thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.
• Di tích lịch sử Khu đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt: Địa giới hành chính thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.
• Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút: Địa giới hành chính thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.
• Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La: Địa giới hành chính thuộc thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La.
• Di tích lịch sử Trại giam Phú Quốc: Địa giới hành chính thuộc huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
• Di tích lịch sử Địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống làng hầm Vĩnh Linh: Địa giới hành chính thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.
• Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Khu di tích Bà Triệu: Địa giới hành chính thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
• Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách: Địa giới hành chính thuộc huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội.
• Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Phật Tích: Địa giới hành chính thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.
• Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Khu di tích Phố Hiến: Địa giới hành chính thuộc thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên.
• Di tích kiến trúc nghệ thuật Đền Sóc: Địa giới hành chính thuộc huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
• Di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Tây Phương: Địa giới hành chính thuộc huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.
• Di tích khảo cổ Cát Tiên: Địa giới hành chính thuộc huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng.

Quy định về ranh giới bảo vệ: Toàn bộ khu vực bảo vệ của các di tích nêu trên được xác định cụ thể và chi tiết theo Biên bản và Bản đồ các khu vực bảo vệ di tích có trong hồ sơ khoa học của từng di tích.

Cơ chế quản lý nhà nước đối với di tích quốc gia đặc biệt:

Để đảm bảo các di tích được bảo tồn nguyên trạng và phát huy giá trị bền vững, Quyết định giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan quản lý nhà nước:

• Trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các di tích được xếp hạng trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình.
• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di tích được xếp hạng có trách nhiệm trực tiếp quản lý hành chính, bảo vệ an ninh trật tự, phòng chống xâm hại di tích trong phạm vi địa bàn quản lý.
• Cơ sở pháp lý áp dụng: Hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của 14 di tích này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về di sản văn hóa của Việt Nam.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện:

• Hiệu lực: Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Trách nhiệm thi hành: Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng với Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có di tích được xếp hạng tại Điều 1 chịu trách nhiệm thi hành toàn bộ các điều khoản của Quyết định này.