Quyết định số 24/2001/QĐ-UB do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình ban hành là văn bản pháp lý quan trọng phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành Văn hóa - Thông tin thời kỳ 2001 - 2010. Quy hoạch này định hình chiến lược toàn diện nhằm nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, bảo tồn di sản truyền thống, hiện đại hóa các thiết chế văn hóa và củng cố bộ máy quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.

I. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN ĐẾN NĂM 2010

Quy hoạch xác định các mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống văn hóa - xã hội của tỉnh Quảng Bình:

• Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở: Đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, tập trung xóa các điểm trắng về văn hóa, nâng cao mức hưởng thụ thông tin của người dân. Phấn đấu đến năm 2010 có 85% số hộ gia đình đạt tiêu chuẩn văn hóa và 60% làng, bản, tiểu khu đạt tiêu chuẩn làng văn hóa.
• Nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn: Thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật để có nhiều tác phẩm, sản phẩm văn hóa thông tin chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới và xây dựng quê hương.
• Bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc: Tăng cường tôn tạo, giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương trên cơ sở tiếp thu tinh hoa văn hóa tiên tiến của thế giới và cả nước, đồng thời kiên quyết đấu tranh bài trừ các sản phẩm văn hóa độc hại.
• Phát triển hạ tầng và thiết chế văn hóa: Tập trung xây dựng, cải tạo các công trình văn hóa trọng điểm. Từ nay đến năm 2010, đầu tư xây dựng Trường Văn hóa Nghệ thuật tỉnh và hoàn thiện các thiết chế văn hóa cấp tỉnh, cấp huyện bao gồm: nhà văn hóa, bảo tàng, thư viện, trung tâm thông tin triển lãm, nhà luyện tập đoàn nghệ thuật, công viên văn hóa tỉnh và hệ thống tượng đài lịch sử.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy: Sắp xếp lại nhân sự ngành văn hóa - thông tin từ tỉnh đến cơ sở đảm bảo đủ số lượng và chất lượng; chú trọng đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ chuyên môn có trình độ cao, năng động, sáng tạo.

II. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC LĨNH VỰC CHUYÊN NGÀNH

Quy hoạch phân chia lộ trình và định hướng phát triển cụ thể cho 7 lĩnh vực cốt lõi:

1. Công tác bảo tồn, bảo tàng

• Tập trung nguồn vốn và kinh phí để kịp thời chống xuống cấp, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn, gắn công tác bảo tồn với khai thác phát triển du lịch.
• Đầu tư xây dựng mới Nhà bảo tàng tổng hợp tỉnh, chú trọng công tác sưu tầm, bảo quản hiện vật lâu dài.
• Tiếp tục nghiên cứu, phục hồi các đặc trưng văn hóa phi vật thể của Quảng Bình như văn hóa dân gian, văn hóa ẩm thực.
• Khuyến khích sáng tác tượng đài lịch sử, hoàn thiện hồ sơ khoa học và gắn bia, biển lưu niệm tại các di tích.

2. Công tác thư viện

• Xây dựng mới Thư viện tỉnh theo hướng thư viện tổng hợp đạt tiêu chuẩn cấp quốc gia, từng bước hiện đại hóa trang thiết bị và ứng dụng công nghệ tin học, sao chụp trong quản lý, lưu trữ.
• Bổ sung quỹ sách, đặc biệt là tài liệu địa chí, sách nghiên cứu khoa học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
• Củng cố hệ thống thư viện cấp huyện theo hướng tổng hợp, mở rộng mạng lưới phòng đọc và hoàn thiện thư viện trường học.
• Ban hành chính sách hỗ trợ phát triển tủ sách làng, xã và khuyến khích xây dựng tủ sách gia đình. Phấn đấu đến năm 2010 đạt bình quân 8 bản sách/người trong hệ thống thư viện.

3. Công tác điện ảnh

• Quy hoạch lại hệ thống rạp chiếu bóng tại các địa phương, nâng cấp trang thiết bị kỹ thuật phù hợp xu thế mới.
• Tăng cường các buổi chiếu bóng lưu động phục vụ đồng bào miền núi, vùng sâu, vùng xa và những nơi chưa có sóng truyền hình.
• Khuyến khích các thành phần kinh tế tư nhân tham gia xã hội hóa hoạt động kinh doanh chiếu bóng. Phấn đấu đến năm 2010 đạt chỉ tiêu 3 lượt người xem điện ảnh/năm.

4. Nghệ thuật biểu diễn chuyên nghiệp và quần chúng

• Củng cố Đoàn nghệ thuật tổng hợp tỉnh, nâng cao chất lượng chuyên môn và tăng tần suất biểu diễn phục vụ nhân dân tại các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa.
• Đầu tư thích đáng cho nghệ thuật truyền thống, công tác sáng tác, bồi dưỡng diễn viên và nâng cấp trang thiết bị biểu diễn.
• Mở rộng giao lưu văn hóa nghệ thuật với các tỉnh bạn và các địa phương của nước bạn Lào.
• Duy trì, phát triển phong trào văn nghệ quần chúng, đội văn nghệ xung kích của các ngành, đơn vị; tổ chức và tham gia các liên hoan, hội diễn khu vực và toàn quốc.

5. Lĩnh vực mỹ thuật

• Khuyến khích sáng tạo mỹ thuật phản ánh cuộc đấu tranh cách mạng và công cuộc đổi mới của tỉnh; có chính sách bảo trợ các tác phẩm có giá trị cao và trọng dụng tài năng mỹ thuật.
• Tập trung xây dựng các công trình tượng đài lớn từ nay đến năm 2010 gồm: Tượng đài Hồ Chí Minh, Tượng đài Mẹ Suốt, các tượng đài chiến thắng, đài tưởng niệm anh hùng liệt sỹ, tượng đài "Quảng Bình hai giỏi" và tượng đài các danh nhân lịch sử.
• Tổ chức định kỳ các cuộc triển lãm mỹ thuật, điêu khắc, đồ họa; từng bước đưa âm nhạc, mỹ thuật vào chương trình giáo dục phổ thông nhằm nâng cao thẩm mỹ trong nhân dân.

6. Công tác thông tin, báo chí, xuất bản

• Nâng cao chất lượng và số lượng các sản phẩm báo chí, xuất bản, in ấn, phát thanh và truyền hình.
• Hiện đại hóa Xí nghiệp in theo công nghệ offset hóa 100%; củng cố Công ty phát hành sách và xây dựng trung tâm sách tự chọn tại thành phố Đồng Hới.
• Ưu tiên đưa sách, báo về vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa; xây dựng hiệu sách trung tâm tại mỗi huyện, thị xã và phát triển mạng lưới đại lý văn hóa phẩm.
• Tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, xuất bản; xây dựng các cụm thông tin cổ động tấm lớn tại các trục đường giao thông huyết mạch và trung tâm dân cư.

7. Văn hóa thông tin cơ sở

• Phát triển mạnh mẽ phong trào văn nghệ quần chúng và hoạt động câu lạc bộ tại cơ sở. Hoàn thiện cơ chế hoạt động của hệ thống nhà văn hóa cấp huyện, cấp xã.
• Phấn đấu đến năm 2010 có 100% số xã có nhà văn hóa và điểm bưu điện văn hóa xã.
• Định hướng các hoạt động văn hóa cơ sở vào việc giáo dục đạo đức, lối sống văn minh, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan.
• Xây dựng các đội thông tin tuyên truyền lưu động mạnh, làm lực lượng xung kích đưa chủ trương, chính sách đến với nhân dân vùng khó khăn.

III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN QUY HOẠCH

Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, quy hoạch xác định các nhóm giải pháp đồng bộ sau:

• Quy hoạch chi tiết và thu hút đầu tư: Xây dựng quy hoạch chi tiết hệ thống di tích đã được xếp hạng để chủ động thu hút vốn đầu tư trùng tu, tôn tạo.
• Xã hội hóa hoạt động văn hóa: Đổi mới phương thức hoạt động, đa dạng hóa và xã hội hóa các hoạt động văn hóa thông tin đến tận thôn, bản nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội.
• Lồng ghép các nguồn vốn: Thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa; tranh thủ nguồn vốn viện trợ ODA, các dự án quốc tế và liên doanh, liên kết trong và ngoài nước để bảo tồn di tích.
• Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước: Sắp xếp, hoàn thiện các thiết chế văn hóa cơ bản từ tỉnh đến cơ sở; tập trung xây dựng các công trình còn thiếu như bảo tàng, nhà truyền thống, công viên văn hóa, hiệu sách nhân dân.
• Phát triển nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ ngành văn hóa, đặc biệt là cán bộ cấp cơ sở; phát hiện và bồi dưỡng các tài năng nghệ thuật trẻ.
• Phối hợp liên ngành: Phối hợp chặt chẽ giữa ngành Văn hóa - Thông tin với các ngành Du lịch, Giáo dục và Đào tạo, Thể dục Thể thao, Lao động - Thương binh và Xã hội để lồng ghép các chương trình phát triển, tạo sức mạnh tổng hợp.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ TRÁCH NHIỆM THI HÀNH

Quy hoạch phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm đảm bảo tính khả thi trong triển khai thực hiện:

• Sở Kế hoạch và Đầu tư: Chịu trách nhiệm quản lý, hướng dẫn, phân bổ nguồn lực đầu tư và theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện quy hoạch của ngành Văn hóa - Thông tin.
• Sở Văn hóa - Thông tin: Chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã để chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các nội dung quy hoạch trên từng địa bàn.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin, Giám đốc các sở, ban, ngành cấp tỉnh và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.