Quyết định 178-TTg ban hành năm 1977 bởi Thủ tướng Chính phủ là một văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước đi chiến lược trong việc tổ chức, quản lý và thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn tái thiết đất nước. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về nội dung của Quyết định này.

- Thành lập Ban xuất khẩu giúp Thủ tướng Chính phủ

Theo Điều 1 của Quyết định, Chính phủ quyết định thành lập Ban xuất khẩu. Đây là cơ quan chuyên trách có vai trò tham mưu, giúp việc trực tiếp cho Thủ tướng Chính phủ trong việc chỉ đạo, điều hành toàn diện công tác xuất khẩu trên phạm vi cả nước.

- Nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi của Ban xuất khẩu

Ban xuất khẩu được giao phó những nhiệm vụ chiến lược nhằm mở rộng thị trường và tối ưu hóa nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia, cụ thể bao gồm:

• Nghiên cứu chính sách và phát triển thị trường: Tập trung nghiên cứu các chủ trương, chính sách và biện pháp đẩy mạnh công tác xuất khẩu; mở rộng quan hệ thương mại quốc tế nhằm tranh thủ và thiết lập các thị trường tiêu thụ vững chắc, ổn định cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam.
• Phát triển xuất khẩu tại chỗ và dịch vụ thu ngoại tệ: Nghiên cứu các hình thức xuất khẩu tại chỗ cùng các giải pháp gia tăng nguồn thu ngoại tệ cho Nhà nước thông qua các hoạt động dịch vụ như vận tải, bưu điện, du lịch, trao đổi phim ảnh, sách báo và các dịch vụ liên quan khác.
• Hợp tác sản xuất và quản lý vốn vay ngoại tệ:
  • Nghiên cứu các hình thức hợp tác sản xuất nằm ngoài phạm vi phối hợp kế hoạch hoặc quan hệ tài chính song phương giữa hai nước (ví dụ: hợp tác gia công giữa xí nghiệp trong nước với xí nghiệp nước ngoài, trao đổi giữa ngành nội thương và hợp tác xã).
  • Xây dựng nguyên tắc và điều kiện cho phép các ngành, địa phương vay ngoại tệ từ ngân hàng để phục vụ sản xuất, giao nộp sản phẩm xuất khẩu nhằm hoàn trả nợ vay.
  • Nghiên cứu phương án sử dụng một phần vốn vay để đầu tư trực tiếp vào các ngành sản xuất hàng xuất khẩu, đáp ứng nhu cầu của nước cho vay hoặc các đối tác tiềm năng, từ đó tạo dựng thị trường tiêu thụ ổn định cho hàng hóa Việt Nam.
• Hướng dẫn và hỗ trợ địa phương, bộ ngành: Chỉ đạo, hướng dẫn các bộ phận chuyên trách công tác xuất khẩu của các Bộ, ngành và địa phương trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức sản xuất hàng xuất khẩu, đặc biệt chú trọng công tác phát hiện và phát triển các mặt hàng xuất khẩu mới.

- Cơ cấu tổ chức và thành phần nhân sự của Ban xuất khẩu

Để đảm bảo tính liên ngành và hiệu quả phối hợp cao, Ban xuất khẩu được tổ chức với thành phần nhân sự chủ chốt từ các bộ, ngành trung ương và địa phương lớn:

• Trưởng ban: Đồng chí Đặng Việt Châu, Bộ trưởng Bộ Ngoại thương trực tiếp đảm nhiệm.
• Phó trưởng ban: Đồng chí Lê Khắc, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.
• Ủy viên thường trực: Một Thứ trưởng Bộ Ngoại thương chuyên trách về công tác xuất khẩu.
• Các ủy viên đại diện ngành và địa phương: Gồm đại diện của các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, hải sản, công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm, hóa chất, cơ khí và luyện kim, giao thông vận tải, vật giá, tài chính, ngân hàng, Liên hiệp hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp trung ương, cùng đại diện của thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
• Cơ chế phối hợp chuyên gia: Mỗi ngành liên quan có trách nhiệm cử ít nhất một cán bộ có chuyên môn sâu tham gia liên tục vào quá trình nghiên cứu. Bộ Ngoại thương có nhiệm vụ cử một nhóm chuyên viên nòng cốt để hỗ trợ các ngành nghiên cứu từng chuyên đề và xây dựng đề án xuất khẩu tổng thể trong cả kế hoạch hàng năm và kế hoạch dài hạn.

- Trách nhiệm thi hành quyết định

Quyết định quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện thuộc về Bộ Ngoại thương, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, cùng các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các địa phương có liên quan. Văn bản được ký thay mặt Thủ tướng Chính phủ bởi Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị.