Quyết định 109/2002/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm thành lập Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phân giới, cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập bộ máy tổ chức, điều hành và phối hợp liên ngành nhằm hiện thực hóa các quy định của Hiệp ước biên giới trên đất liền giữa hai nước vào thực địa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới tiếp giáp với Trung Quốc bao gồm: Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh, cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia vào công tác phân giới, cắm mốc biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc.

Cơ cấu tổ chức và thành phần nhân sự của Ban Chỉ đạo

Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phân giới, cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc (gọi tắt là Ban Chỉ đạo phân giới, cắm mốc) được thành lập với cơ cấu phối hợp liên ngành cấp cao, bao gồm:

• Trưởng ban: Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Khoan trực tiếp lãnh đạo và chỉ đạo toàn diện hoạt động của Ban.
• Ủy viên thường trực: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng Ban Biên giới Bộ Ngoại giao Lê Công Phụng.
• Các Ủy viên đại diện Bộ, ngành Trung ương: Gồm có 01 Thứ trưởng của các Bộ: Quốc phòng, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Công an, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường; 01 Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; và Tư lệnh Bộ đội Biên phòng.
• Các Ủy viên đại diện địa phương: Mỗi tỉnh biên giới (Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh) cử 01 đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh tham gia làm thành viên Ban Chỉ đạo.
• Cơ quan thường trực: Ban Biên giới thuộc Bộ Ngoại giao được giao làm cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, chịu trách nhiệm tham mưu, giúp việc và điều phối các hoạt động hàng ngày.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Chỉ đạo

Ban Chỉ đạo phân giới, cắm mốc được giao các nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và tính chính xác của công tác biên giới:

• Chỉ đạo thực hiện Hiệp ước: Tổ chức thực hiện Hiệp ước biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; giải quyết các vấn đề tồn tại và phát sinh trong quá trình phân giới, cắm mốc; đề xuất chủ trương, biện pháp xử lý thích hợp lên cơ quan có thẩm quyền của Đảng và Nhà nước.
• Phối hợp liên ngành và bảo đảm an ninh: Chỉ đạo giải quyết các vấn đề liên ngành; phối hợp chặt chẽ giữa việc bảo vệ chủ quyền biên giới, bảo đảm an ninh quốc phòng, quản lý biên giới với việc phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới.
• Xây dựng kế hoạch tổng thể: Chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch tổng thể phân giới, cắm mốc trên toàn tuyến biên giới đất liền Việt - Trung nhằm chuyển dịch chính xác đường biên giới từ lời văn Hiệp ước ra thực địa.
• Đàm phán và hoàn thiện pháp lý: Chỉ đạo đàm phán song phương để hoàn chỉnh các văn bản pháp lý, kỹ thuật; hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương thực hiện đầy đủ các nội dung chuẩn bị cho công tác phân giới, cắm mốc.
• Giám sát, kiểm tra và điều phối: Chỉ đạo, kiểm tra các Bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao; tổ chức phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai.
• Xây dựng văn kiện pháp lý cuối cùng: Chỉ đạo soạn thảo, ký kết và xuất bản Nghị định thư biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc kèm theo bản đồ; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý biên giới; chỉ đạo các địa phương thực hiện bàn giao, điều chỉnh đất đai theo đường biên giới mới đã được xác định.
• Tổ chức lực lượng thực hiện: Thành lập lực lượng phân giới, cắm mốc gồm cán bộ, chiến sĩ thuộc các Bộ, ngành và địa phương có kỷ luật cao, trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt để hoàn thành nhiệm vụ.
• Chế độ báo cáo: Yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương báo cáo tình hình định kỳ (tháng, quý, năm) hoặc đột xuất; tổng hợp báo cáo lên Ban Bí thư Trung ương Đảng và Thủ tướng Chính phủ đối với những vấn đề phức tạp vượt thẩm quyền giải quyết của Ban.

Cơ chế hoạt động và điều kiện bảo đảm

Để bảo đảm tính pháp lý và hiệu quả vận hành, hoạt động của Ban Chỉ đạo được quy định như sau:

• Sử dụng con dấu và kinh phí: Ban Chỉ đạo được phép sử dụng con dấu của Chính phủ và của Bộ Ngoại giao trong thực hiện nhiệm vụ. Ban được cấp nguồn kinh phí hoạt động riêng; Trưởng Ban Chỉ đạo chịu trách nhiệm ban hành quy chế hoạt động và quy chế sử dụng nguồn kinh phí này.
• Chỉ đạo hệ thống cấp dưới: Trưởng Ban Chỉ đạo hướng dẫn việc thành lập và chỉ đạo hoạt động của các Ban Chỉ đạo phân giới, cắm mốc tại các Bộ, ngành hữu quan và các địa phương biên giới liên quan.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh: Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.