Quyết định số 02/2022/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình quy định chi tiết về các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong việc sử dụng công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chủ động giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra đối với tính mạng và tài sản của người dân.

- Thông tin tổng quan về văn bản pháp quy

• Tên văn bản: Quyết định số 02/2022/QĐ-UBND quy định về các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong việc sử dụng công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
• Cơ quan ban hành: Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình.
• Người ký ban hành: Phó Chủ tịch Trần Song Tùng (ký thay Chủ tịch).
• Ngày có hiệu lực: Ngày 25 tháng 01 năm 2022.

- Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

• Phạm vi điều chỉnh: Quyết định này quy định cụ thể các tiêu chí kỹ thuật và an toàn nhằm bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong quá trình khai thác, sử dụng các công trình xây dựng và nhà ở thuộc sở hữu tư nhân (hộ gia đình, cá nhân) trên phạm vi toàn tỉnh Ninh Bình.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng trực tiếp đối với các hộ gia đình, cá nhân sở hữu công trình, nhà ở; đồng thời ràng buộc trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến công tác quản lý và thực hiện hoạt động phòng, chống thiên tai tại địa phương.

- Nguyên tắc cốt lõi trong sử dụng công trình, nhà ở (Điều 3)

Việc quản lý và sử dụng nhà ở, công trình của hộ gia đình, cá nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt 04 nguyên tắc sau:

• Phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc cơ bản trong phòng, chống thiên tai được quy định tại Điều 4 Luật Phòng, chống thiên tai hiện hành.
• Chấp hành tuyệt đối các chỉ đạo, hướng dẫn và quy định về phòng, chống thiên tai từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm tối thiểu hóa thiệt hại.
• Trong suốt quá trình vận hành, quản lý và sử dụng, chủ sở hữu không được thực hiện các hành vi làm tăng nguy cơ rủi ro thiên tai hoặc làm phát sinh các loại hình thiên tai mới cho khu vực xung quanh.
• Chủ động phát hiện sớm và xử lý triệt để các sự cố hư hỏng của công trình, nhà ở nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho con người, tài sản nội bộ cũng như các công trình lân cận.

- Tiêu chí bảo đảm an toàn đối với công trình, nhà ở hiện có (Điều 4)

Đối với các công trình, nhà ở đang trong quá trình khai thác sử dụng, chủ sở hữu phải thực hiện các biện pháp sau:

• Theo dõi và đánh giá định kỳ: Thường xuyên quan sát, theo dõi các hiện tượng biến dạng (nứt, lún, nghiêng) của công trình; đánh giá độ ổn định chịu lực và kiểm tra hệ thống điện để kịp thời sửa chữa, ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ, tai nạn.
• Gia cố các bộ phận dễ tổn hại: Đối với nhà sử dụng mái tôn, mái fibro xi măng, trần nhựa, cửa kính hoặc có bồn chứa nước đặt trên cao, phải chủ động chằng chống, gia cố chắc chắn trước mùa mưa bão. Đồng thời, bắt buộc lắp đặt hệ thống chống sét đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia và bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy.
• Chuẩn bị trước mùa mưa bão: Tổ chức nạo vét hệ thống thoát nước xung quanh khuôn viên nhà ở để tránh ngập úng cục bộ; thực hiện cắt tỉa cành cây lớn có nguy cơ gãy đổ trong phạm vi đất sở hữu; xây dựng sẵn phương án bảo vệ người và tài sản khi thiên tai xảy ra.
• Xử lý biển quảng cáo: Kiểm tra và gia cố toàn bộ hệ thống pano, biển hiệu, biển quảng cáo ngoài trời gắn liền với công trình; tiến hành tháo dỡ ngay nếu phát hiện không bảo đảm an toàn chịu lực trước gió bão.

- Tiêu chí an toàn trong giai đoạn chuẩn bị và đang thi công xây dựng (Điều 5 và Điều 6)

• Trong giai đoạn chuẩn bị thi công (Điều 5):
  • Khu vực sạt lở: Tuyệt đối nghiêm cấm việc xây dựng mới công trình, nhà ở tại các khu vực đã được cơ quan chức năng cảnh báo về nguy cơ sạt lở đất.
  • Khu vực thường xuyên ngập lụt, bão lũ: Thiết kế cao độ nền nhà phải bảo đảm cao hơn mức ngập lụt lịch sử cao nhất từng ghi nhận tại vị trí xây dựng. Vật liệu xây dựng được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu địa phương.
• Trong giai đoạn đang thi công xây dựng (Điều 6): Chủ đầu tư (hộ gia đình, cá nhân) và đơn vị thi công bắt buộc phải lập, phê duyệt và triển khai phương án thi công an toàn. Phương án này phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng lao động, máy móc thiết bị, bản thân công trình đang xây dựng và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến các công trình liền kề.

- Phân định trách nhiệm thực hiện của các cơ quan và cá nhân (Điều 7)

Quyết định quy định rõ ràng trách nhiệm của từng chủ thể để bảo đảm tính thực thi cao:

• Trách nhiệm của hộ gia đình, cá nhân:
  • Khi xây dựng mới hoặc cải tạo nhà ở, phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chí an toàn thiên tai theo Quyết định này và các quy chuẩn xây dựng liên quan.
  • Chấp hành hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
  • Chủ động tự kiểm tra công trình trước, trong và sau mỗi đợt thiên tai để thực hiện sửa chữa, gia cố kịp thời.
• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp (Huyện, Xã):
  • Chỉ đạo, tổ chức thực hiện toàn diện các nội dung bảo đảm an toàn phòng chống thiên tai đối với nhà ở dân cư trên địa bàn quản lý.
  • Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó thiên tai cho cộng đồng.
  • Tổ chức rà soát, hướng dẫn, đôn đốc người dân thực hiện chằng chống nhà cửa trước mùa mưa bão.
  • Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về an toàn phòng chống thiên tai trong xây dựng và sử dụng nhà ở.
• Trách nhiệm của Sở Xây dựng: Chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn các địa phương thực hiện quy hoạch xây dựng an toàn; ban hành tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chằng chống, gia cố nhà ở, công trình trước mùa mưa bão.
• Trách nhiệm của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức tuyên truyền sâu rộng; ứng dụng công nghệ hiện đại trong công tác dự báo, cảnh báo thiên tai và cung cấp thông tin kịp thời đến người dân.

- Điều khoản thi hành và Tổ chức thực hiện (Điều 8 và Điều 9)

• Hiệu lực pháp lý: Quyết định có hiệu lực thi hành chính thức kể từ ngày 25/01/2022.
• Giải quyết vướng mắc: Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn hoặc bất cập, các cơ quan, đơn vị và UBND các cấp có trách nhiệm tổng hợp, phản ánh kịp thời về Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Thủ trưởng các sở, ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các huyện, thành phố, Chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn cùng toàn thể các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.