Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 12-7:2022/BCT về An toàn sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp - Dây nổ thường được ban hành kèm theo Thông tư số 15/2022/TT-BCT ngày 12 tháng 10 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Công Thương. Quy chuẩn này thiết lập các giới hạn chỉ tiêu kỹ thuật, yêu cầu an toàn, phương pháp thử và quy định quản lý bắt buộc đối với sản phẩm dây nổ thường nhằm bảo đảm an toàn trong sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn, phương pháp thử và nội dung quản lý đối với sản phẩm dây nổ thường (mã HS 3603.40.00). Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, bảo quản, vận chuyển, sử dụng và tiêu hủy dây nổ thường tại Việt Nam, cùng các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Các quy định kỹ thuật và yêu cầu an toàn cốt lõi

QCVN 12-7:2022/BCT đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt bắt buộc sản phẩm dây nổ thường phải đáp ứng đầy đủ trước khi đưa vào lưu thông:

• Yêu cầu về ngoại quan: Bề mặt của dây nổ thường phải nhẵn mịn, không bị nứt nẻ, không có tạp chất cơ học bám dính và không được có hiện tượng chảy hoặc rò rỉ chất nổ ra ngoài vỏ bọc. Màu sắc của dây nổ phải đồng đều theo đúng thiết kế của nhà sản xuất để dễ dàng nhận biết và phân biệt trong quá trình thi công bãi nổ.
• Kích thước và cấu trúc: Đường kính ngoài của dây nổ và sai lệch cho phép phải tuân thủ nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn công bố của nhà sản xuất. Lõi thuốc nổ (thường là PETN hoặc RDX) phải được phân bố liên tục, đồng đều dọc theo chiều dài dây, không bị đứt đoạn hoặc vón cục cục bộ.
• Mật độ thuốc nổ (lượng thuốc nổ cốt): Lượng thuốc nổ tính trên một mét chiều dài của dây nổ phải nằm trong giới hạn sai số cho phép của từng chủng loại sản phẩm cụ thể, bảo đảm năng lượng kích nổ đồng đều trên toàn tuyến dây.
• Tốc độ nổ: Đây là chỉ tiêu an toàn và kỹ thuật đặc biệt quan trọng. Tốc độ nổ của dây nổ thường không được thấp hơn trị số quy định tối thiểu (thường từ 6000 m/s trở lên tùy thuộc vào loại dây nổ), bảo đảm quá trình truyền nổ diễn ra tức thời, đồng bộ và không bị suy hao dọc đường truyền.
• Khả năng chịu nước: Dây nổ thường phải hoạt động ổn định và truyền nổ hoàn toàn sau khi bị ngâm trong nước ở độ sâu và thời gian quy định theo tiêu chuẩn thử nghiệm mà không bị thấm nước vào lõi thuốc gây mất khả năng kích nổ.
• Khả năng truyền nổ: Dây nổ phải có độ nhạy nổ cao, bảo đảm bị kích nổ hoàn toàn bởi kíp nổ tiêu chuẩn và có khả năng truyền nổ tin cậy giữa các đoạn dây nổ được liên kết với nhau theo đúng phương pháp đấu nối kỹ thuật.
• Độ bền kéo (Lực kéo đứt): Dây nổ phải chịu được lực kéo căng nhất định theo quy định trong quá trình thi công, nạp mìn xuống lỗ khoan sâu mà không bị đứt lõi thuốc hoặc rách vỏ bảo vệ, bảo đảm an toàn tuyệt đối khi vận hành tại thực địa.

Quy định về quản lý và chứng nhận hợp quy

Để kiểm soát chất lượng và an toàn, quy chuẩn đề ra các biện pháp quản lý chặt chẽ:

• Công bố hợp quy: Các sản phẩm dây nổ thường sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu phải được công bố hợp quy phù hợp với các quy định kỹ thuật tại Quy chuẩn này trước khi lưu thông trên thị trường.
• Phương thức đánh giá sự phù hợp: Việc đánh giá hợp quy được thực hiện bởi tổ chức chứng nhận được Bộ Công Thương chỉ định, áp dụng theo các phương thức đánh giá sự phù hợp quy định tại pháp luật hiện hành về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
• Ghi nhãn và bao gói: Bao bì chứa đựng dây nổ thường phải chắc chắn, có khả năng chống ẩm, chống va đập và phải được ghi nhãn đầy đủ các thông tin bắt buộc như tên sản phẩm, tên nhà sản xuất, lô sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản an toàn và các biểu tượng cảnh báo nguy hiểm về cháy nổ theo quy định.
• Vận chuyển và bảo quản: Quá trình vận chuyển, lưu kho bảo quản dây nổ thường phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phòng chống cháy nổ, không để chung với các chất dễ cháy hoặc các phương tiện kích nổ khác khi không được phép.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 12-7:2022/BCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2023. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Quy chuẩn này để bảo đảm an toàn lao động và an ninh quốc gia.