Đất nuôi trồng thủy sản là một trong những loại đất nông nghiệp quan trọng, gắn liền với sinh kế của hàng triệu hộ gia đình Việt Nam. Khi Nhà nước thực hiện thu hồi loại đất này, vấn đề được quan tâm hàng đầu chính là mức giá và chính sách đền bù. Với việc Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, các quy định về bồi thường đã có nhiều thay đổi mang tính đột phá, bảo vệ quyền lợi người dân tốt hơn.

1. Các trường hợp Nhà nước thu hồi đất nuôi trồng thủy sản theo Luật mới

Căn cứ Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất nuôi trồng thủy sản thuộc nhóm đất nông nghiệp. Nhà nước chỉ thực hiện thu hồi đất trong các trường hợp cụ thể được quy định tại Chương VI của Luật này, bao gồm:

• Thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh: Quy định chi tiết tại Điều 78 Luật Đất đai 2024.
• Thu hồi để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng: Thực hiện theo Điều 79 Luật Đất đai 2024 (bao gồm 31 trường hợp cụ thể).
• Thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai: Ví dụ như sử dụng đất không đúng mục đích, cố ý hủy hoại đất...
• Thu hồi do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật: Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất hoặc đất có nguy cơ đe dọa tính mạng con người.

2. Hình thức và điều kiện đền bù đất nuôi trồng thủy sản

Theo quy định tại Điều 91 Luật Đất đai 2024, nguyên tắc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Các hình thức bồi thường chính:

• Bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng: Nếu Nhà nước còn quỹ đất nuôi trồng thủy sản tương đương.
• Bồi thường bằng tiền: Tính theo giá đất cụ thể tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường nếu không có đất để bồi thường.
• Bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở: Đây là điểm mới của Luật Đất đai 2024, cho phép linh hoạt hình thức bồi thường tùy theo quỹ đất và nhu cầu của địa phương.

3. Cách tính giá đền bù đất nuôi trồng thủy sản mới nhất

Một trong những thay đổi lớn nhất của Luật Đất đai 2024 là việc bỏ khung giá đất. Giá đất đền bù hiện nay được xác định theo giá đất cụ thể, sát với giá thị trường.

Công thức tính cơ bản:
Tiền bồi thường = Diện tích đất thu hồi (m2) x Giá đất cụ thể (VNĐ/m2)

Trong đó, giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định dựa trên sự tư vấn của cơ quan định giá độc lập, đảm bảo tính khách quan. Ngoài tiền bồi thường về đất, người dân còn được hưởng các khoản hỗ trợ theo Nghị định 88/2024/NĐ-CP:

• Hỗ trợ ổn định đời sống: Mức hỗ trợ tính bằng tiền tương đương 30kg gạo/nhân khẩu/tháng.
• Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm: Đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp.
• Hỗ trợ tái định cư: Nếu việc thu hồi đất dẫn đến phải di chuyển chỗ ở.

Việc nắm vững các quy định mới này sẽ giúp bà con nông dân chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi có dự án thu hồi đất đi qua. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục hoặc đơn giá cụ thể tại địa phương, người dân nên liên hệ trực tiếp với cơ quan Tài nguyên và Môi trường hoặc các tổ chức tư vấn pháp luật uy tín để được hỗ trợ.