Từ ngày 15/4/2026, hệ thống pháp luật Việt Nam ghi nhận sự thay đổi lớn với việc hàng loạt văn bản quan trọng chính thức có hiệu lực thi hành. Những quy định mới này không chỉ tác động trực tiếp đến lĩnh vực viễn thông, giáo dục mà còn thay đổi căn bản cách thức quản lý hành chính, hướng tới sự minh bạch và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia.

Xác thực sinh trắc học khuôn mặt trở thành yêu cầu bắt buộc khi đăng ký thuê bao di động từ 15/4/2026 (Ảnh minh họa)

1. Đăng ký thuê bao di động: Bắt buộc xác thực khuôn mặt, siết chặt 4 trường thông tin

Theo quy định tại Thông tư 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, việc quản lý thuê bao di động sẽ bước sang một giai đoạn mới đầy nghiêm ngặt. Một trong những điểm cốt lõi là yêu cầu doanh nghiệp viễn thông phải thực hiện xác thực thông tin thuê bao thông qua việc đối chiếu 04 trường thông tin cơ bản:

• Số định danh cá nhân;
• Họ, chữ đệm và tên;
• Ngày, tháng, năm sinh;
• Dữ liệu sinh trắc học ảnh khuôn mặt.

Việc xác thực này phải đảm bảo trùng khớp hoàn toàn với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Cơ sở dữ liệu căn cước. Người dân có thể thực hiện xác thực trực tuyến qua ứng dụng VNeID, ứng dụng của nhà mạng hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch được ủy quyền.

Đặc biệt, quy định về thay đổi thiết bị đầu cuối tại Điều 8 Thông tư 08/2026/TT-BKHCN (có hiệu lực từ 15/6/2026) yêu cầu nhà mạng phải tạm dừng dịch vụ chiều đi nếu thuê bao thay đổi thiết bị mà không thực hiện lại xác thực sinh trắc học trong vòng 02 giờ. Đây là biện pháp mạnh tay nhằm ngăn chặn tình trạng SIM rác và tội phạm công nghệ cao.

2. Chính thức bãi bỏ bằng tốt nghiệp THCS, thay đổi thẩm quyền cấp bằng THPT

Lĩnh vực giáo dục cũng đón nhận thay đổi mang tính lịch sử với sự ra đời của Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT. Theo đó, bằng tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) chính thức không còn nằm trong hệ thống văn bằng quốc gia. Thay vào đó, học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ được Hiệu trưởng xác nhận vào học bạ.

Hệ thống văn bằng, chứng chỉ quốc gia được chuẩn hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số (Ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) cũng có sự điều chỉnh quan trọng. Theo khoản 1 Điều 4 Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT, Hiệu trưởng trường THPT sẽ là người có thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp cho học sinh, thay vì Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo như trước đây. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm và tính tự chủ của các cơ sở giáo dục.

3. Chuẩn hóa chứng chỉ ngoại ngữ và tiếng Việt

Việc tổ chức thi và cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ, tiếng Việt cũng được siết chặt theo Thông tư 09/2026/TT-BGDĐT. Các đơn vị tổ chức thi phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về nhân sự (tối thiểu 20 người đối với tiếng Anh), cơ sở vật chất và phần mềm tổ chức thi. Đáng chú ý, chứng chỉ ngoại ngữ và tiếng Việt được cấp theo quy định này là chứng chỉ thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có giá trị pháp lý cao và được quản lý tập trung trên cơ sở dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

4. Cải cách thủ tục hành chính: Cấp bản sao văn bằng ngay trong ngày

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, Quyết định 754/QĐ-BGDĐT đã công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực văn bằng, chứng chỉ. Điểm sáng nổi bật là thời hạn giải quyết việc cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ từ sổ gốc:

"Ngay trong ngày tiếp nhận yêu cầu cấp bản sao hoặc trong ngày làm việc tiếp theo, nếu tiếp nhận yêu cầu sau 03 giờ chiều, cơ quan có thẩm quyền phải cấp bản sao cho người có yêu cầu."

Ngoài ra, người dân có thể sử dụng dữ liệu điện tử trên ứng dụng VNeID để thay thế bản sao giấy khi thực hiện các thủ tục xác minh, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể.

Những chính sách mới này không chỉ thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc hiện đại hóa quản lý nhà nước mà còn mang lại những lợi ích thiết thực, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trong kỷ nguyên số.