Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Việc làm 2025 (số 74/2025/QH15), đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về thị trường lao động tại Việt Nam. Có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, văn bản này sẽ thay thế hoàn toàn cho Luật Việc làm 2013, mang đến nhiều thay đổi căn bản nhằm thích ứng với bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế.

Mở rộng phạm vi điều chỉnh và khái niệm về phát triển kỹ năng nghề

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của Luật Việc làm 2025 so với quy định cũ chính là việc mở rộng phạm vi điều chỉnh. Cụ thể, luật mới đã bổ sung nội dung về "đăng ký lao động" – một công cụ quản lý nhà nước quan trọng nhằm nắm bắt biến động của thị trường lao động một cách chính xác và kịp thời hơn.

Bên cạnh đó, khái niệm "đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia" trong Luật Việc làm 2013 đã được nâng tầm thành "phát triển kỹ năng nghề". Sự thay đổi này không chỉ dừng lại ở tên gọi mà còn thể hiện tư duy mới: không chỉ tập trung vào việc cấp bằng cấp, chứng chỉ mà chú trọng vào cả quá trình đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ cho người lao động trong suốt vòng đời nghề nghiệp.

Siết chặt các hành vi bị nghiêm cấm để bảo vệ thị trường lao động

Nhằm đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho thị trường, Luật Việc làm 2025 đã bổ sung và làm rõ nhiều hành vi bị nghiêm cấm. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trở thành ưu tiên hàng đầu.

"Nghiêm cấm hành vi khai thác, chia sẻ, mua bán, trao đổi, chiếm đoạt, sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu trong cơ sở dữ liệu về người lao động và thông tin về thị trường lao động."

Ngoài ra, luật cũng mở rộng phạm vi xử lý đối với các hành vi gian lận, giả mạo hồ sơ. Không chỉ giới hạn trong việc thực hiện chính sách việc làm, các hành vi gian lận trong dịch vụ việc làm hay đánh giá kỹ năng nghề cũng sẽ bị xử lý nghiêm minh. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động trước những rủi ro pháp lý không đáng có.

Đổi mới chính sách tín dụng và hỗ trợ lao động đi làm việc ở nước ngoài

Về mặt chính sách hỗ trợ, Luật Việc làm 2025 đã đổi tên "tín dụng ưu đãi tạo việc làm" thành "tín dụng chính sách về giải quyết việc làm". Điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung đối tượng người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng vào danh sách được hỗ trợ tín dụng.

Đối với nhóm lao động đặc thù, luật mới cũng thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi mở rộng đối tượng được hỗ trợ trước khi đi làm việc ở nước ngoài, bao gồm:

• Người có công với cách mạng;
• Người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân;
• Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Đặc biệt, đối với những người có đất thu hồi, Luật Việc làm 2025 đã đồng bộ hóa với các quy định mới nhất của pháp luật về đất đai, đảm bảo quyền được đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm một cách bền vững cho người dân.

Việc nắm vững những thay đổi này không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giúp các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sử dụng lao động, tuân thủ đúng các quy định mới của pháp luật kể từ đầu năm 2026.