Pháp lệnh quy định cấm nấu rượu trái phép được Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua ngày 13 tháng 10 năm 1966 nhằm mục đích thắt chặt quản lý lương thực, bảo vệ nguồn nguyên liệu thực phẩm phục vụ đời sống và kháng chiến, đồng thời bảo đảm trật tự trị an xã hội.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Pháp lệnh áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trên phạm vi cả nước có hành vi liên quan đến việc sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán rượu và men rượu trái phép từ các nguồn nguyên liệu lương thực và chất ngọt.

Nghiêm cấm các hành vi sản xuất, tàng trữ và lưu thông rượu trái phép

• Nghiêm cấm tuyệt đối hành vi tự ý nấu các loại rượu trái phép bằng các nguyên liệu lương thực và chất ngọt bao gồm: gạo, khô (các loại củ, hạt khô), khoai, sắn, đường và mật đường.
• Nghiêm cấm hành vi sản xuất trái phép các loại men dùng cho mục đích nấu rượu.
• Nghiêm cấm các hành vi tàng trữ, chuyên chở (vận chuyển) hoặc thực hiện giao dịch mua bán các loại rượu và men rượu được sản xuất trái phép từ các nguồn nguyên liệu nêu trên.

Chế tài xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm

• Xử phạt hành chính: Phạt tiền từ 20 đồng đến 100 đồng đối với các hành vi vi phạm ở mức độ nhẹ, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Xử lý hình sự (Truy tố trước Tòa án): Phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm và phạt tiền từ 100 đồng đến 500 đồng (hoặc áp dụng một trong hai hình phạt) đối với các trường hợp:
  • Người vi phạm đã được giáo dục nhiều lần hoặc đã bị xử lý hành chính về hành vi này mà vẫn tiếp tục phạm pháp.
  • Khối lượng rượu hoặc men rượu phạm pháp bị phát hiện ở mức độ khá lớn.
  • Hành vi phạm pháp được thực hiện có tổ chức, có sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng.
• Trường hợp phạm pháp nghiêm trọng: Đối với các vụ việc có nhiều tình tiết nghiêm trọng, mức hình phạt có thể tăng nặng lên đến 2 năm tù giam và phạt tiền lên đến 1.000 đồng (hoặc áp dụng cả hai hình phạt).
• Biện pháp tư pháp bổ sung: Trong mọi trường hợp vi phạm pháp lệnh này, toàn bộ tang vật (bao gồm rượu, men rượu, công cụ, phương tiện dùng để sản xuất trái phép) đều bị tịch thu triệt để.

Thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh và sản xuất rượu

• Nhà nước thực hiện cơ chế thống nhất quản lý đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh rượu thông qua các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
• Việc nấu rượu bằng các loại nguyên liệu khác (ngoài gạo, khô, khoai, sắn, đường, mật đường) cũng như hoạt động sản xuất các loại men rượu phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định cụ thể do Chính phủ ban hành.

Quy định đặc thù áp dụng cho vùng đồng bào miền núi

• Hội đồng nhân dân các khu tự trị và Hội đồng nhân dân các tỉnh trực thuộc trung ương có đồng bào miền núi sinh sống được phép căn cứ vào tình hình thực tế địa phương và nội dung của Pháp lệnh này để ban hành các quy định điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù sinh hoạt, văn hóa của đồng bào miền núi.
• Các quy định đặc thù áp dụng cho vùng miền núi này bắt buộc phải được Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét và phê chuẩn trước khi chính thức thi hành.

Hiệu lực thi hành

Pháp lệnh quy định cấm nấu rượu trái phép năm 1966 có hiệu lực kể từ ngày thông qua (ngày 13 tháng 10 năm 1966). Tất cả các quy định trước đây trái với nội dung của Pháp lệnh này đều bị bãi bỏ.