Ngày 29 tháng 6 năm 2010, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 09/2010/L-CTN về việc công bố Luật Các tổ chức tín dụng (Luật số 47/2010/QH12). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, an toàn và minh bạch cho hoạt động của hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính tại Việt Nam.

Văn bản xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đối với toàn bộ các tổ chức, cá nhân tham gia vào thị trường tài chính - tiền tệ quốc gia, tạo cơ sở vững chắc cho việc quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng gửi tiền.

Luật này quy định toàn diện về các khía cạnh pháp lý liên quan đến hệ thống tổ chức tín dụng tại Việt Nam, bao gồm:

• Việc thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại và giải thể các tổ chức tín dụng.
• Việc thành lập và hoạt động của các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
• Hoạt động của các văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài và các tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng tại Việt Nam.

Luật áp dụng đối với các chủ thể cụ thể sau đây:

• Các tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Các chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
• Văn phòng đại diện của các tổ chức tín dụng nước ngoài và tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại và giải thể các tổ chức tín dụng cũng như chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Luật quy định rõ thứ tự ưu tiên và nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự chồng chéo hoặc khác biệt giữa các văn bản quy phạm pháp luật:

• Việc thành lập, tổ chức và hoạt động của các tổ chức tín dụng phải tuân thủ Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định pháp luật khác có liên quan.
• Trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và quy định của các luật khác về cùng một vấn đề liên quan đến thành lập, tổ chức, hoạt động thì ưu tiên áp dụng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.
• Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó.

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và áp dụng pháp luật, văn bản đưa ra định nghĩa chi tiết cho các khái niệm nền tảng:

• Tổ chức tín dụng: Là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc toàn bộ hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân.
• Ngân hàng: Là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Tùy thuộc vào tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách và ngân hàng hợp tác xã.
• Tổ chức tín dụng phi ngân hàng: Là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định, trừ các hoạt động nhận tiền gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản của khách hàng.
• Hoạt động ngân hàng: Là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số nghiệp vụ cốt lõi bao gồm nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.
• Cấp tín dụng: Là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cụ thể như cho vay, chiết khấu, tái chiết khấu, bảo lãnh ngân hàng, cho thuê tài chính và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.

Lệnh số 09/2010/L-CTN công bố Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2011, thay thế cho Luật Các tổ chức tín dụng năm 1997 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2004.