Nghị quyết số 57/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh thông qua ngày 29 tháng 9 năm 2021 nhằm quyết định việc điều chỉnh Chương trình phát triển đô thị tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030. Đây là văn bản pháp lý quan trọng định hình lộ trình nâng loại đô thị, thành lập các đơn vị hành chính mới và xác định hệ thống chỉ tiêu phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ hướng tới mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

- Định hướng phân loại đô thị và đơn vị hành chính tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030

Nghị quyết xác định rõ lộ trình phát triển, nâng cấp các đơn vị hành chính và phân loại đô thị trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cụ thể như sau:

• Thành phố Từ Sơn: Hiện trạng là đô thị loại III, định hướng giai đoạn 2021-2025 đạt tiêu chí đô thị loại II.
• Thành phố Bắc Ninh: Giữ vững và phát triển vị thế hiện trạng là đô thị loại I.
• Thị xã Quế Võ: Hiện trạng là đô thị loại IV, định hướng giai đoạn 2026-2030 nâng cấp đạt tiêu chí đô thị loại III.
• Thị xã Thuận Thành: Định hướng phát triển thành thị xã Thuận Thành.
• Thị xã Yên Phong: Hiện trạng là đô thị loại V, định hướng giai đoạn 2021-2025 đạt tiêu chí loại IV và giai đoạn 2026-2030 đạt tiêu chí loại III.
• Thị xã Tiên Du: Định hướng phát triển thành thị xã Tiên Du.
• Thị trấn Gia Bình (huyện Gia Bình): Hiện trạng là đô thị loại V, giai đoạn 2021-2030 tiếp tục giữ nguyên phân loại đô thị loại V.
• Thị trấn Nhân Thắng (huyện Gia Bình): Thành lập thị trấn trên cơ sở xã Nhân Thắng hiện tại.
• Thị trấn Thứa (huyện Lương Tài): Duy trì và phát triển thị trấn Thứa.
• Thị trấn Trung Kênh (huyện Lương Tài): Hiện trạng chưa phân loại đô thị, định hướng giai đoạn 2021-2025 đạt tiêu chí đô thị loại V và thành lập thị trấn.
• Thị trấn Lâm Thao (huyện Lương Tài): Thành lập thị trấn trên cơ sở xã Lâm Thao hiện tại.
• Thị trấn Cao Đức (huyện Gia Bình): Hiện trạng chưa phân loại đô thị, định hướng giai đoạn 2026-2030 đạt tiêu chí đô thị loại V và thành lập thị trấn.
• Toàn tỉnh Bắc Ninh: Định hướng giai đoạn 2026-2030 cơ bản đạt các tiêu chí của đô thị loại I trực thuộc Trung ương, hướng tới mục tiêu đưa tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

- Các chỉ tiêu phát triển đô thị cốt lõi qua các giai đoạn

Chương trình điều chỉnh đề ra hệ thống chỉ tiêu phát triển đô thị cụ thể cho các mốc năm 2020, 2025 và 2030 nhằm giám sát chất lượng đô thị hóa:

• Tỷ lệ đô thị hóa: Đạt 38% năm 2020, nâng lên 55% năm 2025 và hướng tới đạt 60% vào năm 2030.
• Đất dân dụng: Đạt 75 m2/người năm 2020, điều chỉnh giảm dần xuống 72 m2/người năm 2025 và 70 m2/người năm 2030 (yêu cầu chung từ 54-61 m2/người).
• Tỷ lệ đất giao thông so với đất xây dựng đô thị: Đạt 17% năm 2020, tăng lên 20% năm 2025 và đạt 25% năm 2030 (yêu cầu chung từ 16-24%).
• Mật độ đường giao thông: Đạt 3 km/km2 năm 2020, tăng lên 8 km/km2 năm 2025 và đạt 11 km/km2 năm 2030.
• Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng: Đạt 16% năm 2020, tăng lên 23% năm 2025 và đạt 30% năm 2030.
• Cấp nước sạch và vệ sinh: Tỷ lệ hộ dân được cấp nước hợp vệ sinh đạt 99% năm 2020, đạt 100% vào năm 2025 và duy trì đến năm 2030. Tiêu chuẩn cấp nước tăng từ 122 lít/người/ngày (2020) lên 135 lít (2025) và 150 lít (2030).
• Thoát nước và xử lý nước thải: Mật độ đường cống thoát nước chính tăng từ 2,4 km/km2 (2020) lên 4 km/km2 (2025) và 5 km/km2 (2030). Tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn tăng mạnh từ 27,6% (2020) lên 35% (2025) và đạt 60% vào năm 2030.
• Quản lý chất thải rắn (CTR): Tỷ lệ CTR sinh hoạt được thu gom tăng từ 87% (2020) lên 95% (2025) và đạt 100% năm 2030. Tỷ lệ CTR được xử lý hợp vệ sinh tăng từ 76% (2020) lên 95% (2025) và đạt tuyệt đối 100% năm 2030.
• Hệ thống chiếu sáng đô thị: Tỷ lệ chiếu sáng đường chính đạt 95% (2020), 98% (2025), 100% (2030). Tỷ lệ chiếu sáng ngõ xóm đạt 85% (2020), 95% (2025), 100% (2030).
• Đất cây xanh đô thị: Đất cây xanh toàn đô thị tăng từ 8,6 m2/người (2020) lên 9,5 m2/người (2025) và đạt 11 m2/người (2030). Đất cây xanh công cộng khu vực nội thị tăng từ 4,1 m2/người (2020) lên 5 m2/người (2025) và đạt 6 m2/người (2030).
• Điện sinh hoạt và y tế: Chỉ tiêu điện sinh hoạt tăng từ 757 KWh/người/năm (2020) lên 800 KWh (2025) và 850 KWh (2030). Số giường bệnh trên 1.000 dân duy trì ở mức cao, từ 0,8-4 giường (2020) lên 2-3 giường (2025) và đạt 2,8-4 giường (2030).
• Tỷ lệ sử dụng hình thức hỏa táng: Đạt 41% năm 2020, tăng lên 60% năm 2025 và đạt 70% vào năm 2030.
• Công trình thể dục thể thao cấp đô thị: Tăng từ 3 công trình (2020) lên 8 công trình (2025) và đạt 11 công trình vào năm 2030.

- Các nhóm giải pháp đầu tư phát triển đô thị toàn diện

Để hoàn thành các mục tiêu phát triển đô thị đến năm 2030, Nghị quyết đề ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm sau:

• Nhóm giải pháp về quy hoạch: Tập trung tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý đô thị theo đúng quy chế. Xây dựng quy chế công nhận và quản lý tuyến phố văn minh đô thị, hoàn thành trước năm 2023. Đồng thời, tăng cường công tác quản lý đầu tư xây dựng đô thị bám sát quy hoạch đã được phê duyệt.
• Định hướng phát triển kinh tế và vai trò vùng: Xây dựng tỉnh Bắc Ninh trở thành trung tâm kinh tế vùng Thủ đô Hà Nội với thế mạnh về công nghiệp, dịch vụ, thương mại, du lịch sinh thái - văn hóa - lịch sử và kinh tế tri thức. Đóng vai trò là đầu mối giao thông, giao lưu quan trọng của Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước, kết nối chặt chẽ với các hành lang kinh tế lớn như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Chú trọng khai thác, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, khoa bảng đặc trưng để đưa Bắc Ninh thành trọng điểm du lịch tâm linh, cội nguồn cấp quốc gia.
• Phát triển hạ tầng xã hội: Phát triển các khu đô thị quy mô lớn và vừa gắn liền với các công trình cấp đô thị loại I trực thuộc trung ương và cấp quận (như trung tâm thương mại, khoa học công nghệ, giáo dục, logistics, trung tâm R&D, thể thao, giải trí). Hạn chế chia tách nhỏ các khu đô thị; phát triển nhà ở thương mại và nhà ở xã hội theo quy hoạch; đẩy mạnh hỗ trợ nhà ở cho người nghèo và người có công. Nâng cấp, mở rộng các bệnh viện hiện có, thu hút xã hội hóa y tế ngoài công lập. Tạo cơ chế thu hút đầu tư vào các trung tâm thương mại cấp vùng, siêu thị, chợ đầu mối, trung tâm hội chợ triển lãm, các trường đại học, viện nghiên cứu và phát triển mô hình đô thị đại học.
• Phát triển hạ tầng kỹ thuật: Quy hoạch và phát triển không gian ngầm, đặc biệt là giao thông ngầm, trung tâm thương mại ngầm và kết nối không gian ngầm với mặt đất. Tập trung cải tạo, nâng cấp các nút giao trên Quốc lộ, các tuyến đường tỉnh, trục đường chính đô thị và đường kết nối khu công nghiệp với đô thị. Đầu tư nâng công suất các nhà máy nước lớn (như nhà máy nước Tri Phương, nhà máy nước mặt thành phố Bắc Ninh) và hoàn thiện mạng lưới đường ống truyền tải để đảm bảo an ninh nguồn nước. Phát triển hệ thống cấp điện đạt tiêu chuẩn an toàn N-1 và chuyển đổi hạ tầng viễn thông sang hạ tầng ICT hiện đại phục vụ chuyển đổi số.
• Vệ sinh và bảo vệ môi trường: Xây dựng hệ thống thu gom và nhà máy xử lý nước thải tại các đô thị chưa có, từng bước mở rộng công suất thu gom. Đầu tư xây dựng nhà tang lễ, nghĩa trang tập trung cấp đô thị và đưa vào vận hành các dự án đốt rác phát điện. Bảo vệ, phát triển diện tích cây xanh, mặt nước và cải tạo hệ thống ao hồ đô thị để đảm bảo vệ sinh môi trường.
• Chính sách, tài chính và quản lý đô thị: Ưu tiên nguồn ngân sách nhà nước cho các công trình hạ tầng thiết yếu; xây dựng cơ chế thu hút đầu tư tư nhân vào phát triển đô thị, nhà ở xã hội, thương mại dịch vụ. Đẩy mạnh hình thức đối tác công - tư (PPP), xã hội hóa các lĩnh vực y tế, giáo dục, thể thao, du lịch, logistics thông qua các chính sách ưu đãi đầu tư và tạo quỹ đất sạch. Tăng cường năng lực quản lý của chính quyền đô thị thông qua việc xây dựng Đề án mô hình "Chính quyền đô thị", cải cách thủ tục hành chính, phủ kín quy hoạch phân khu, kiểm soát thị trường bất động sản và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng dân cư.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc triển khai thực hiện:

• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định, phê duyệt theo quy định pháp luật. Tiếp tục thực hiện chương trình phát triển đô thị bám sát lộ trình nâng cấp đô thị đến năm 2030. Định kỳ hằng năm, UBND tỉnh có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện tại kỳ họp thường lệ cuối năm của Hội đồng nhân dân tỉnh.
• Trách nhiệm giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh chịu trách nhiệm đôn đốc, giám sát và kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết này.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết này được Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh khóa XIX, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 29 tháng 9 năm 2021 và có hiệu lực kể từ ngày ký. Nghị quyết này chính thức thay thế Nghị quyết số 99/NQ-HĐND ngày 17 tháng 4 năm 2018 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh khóa XVIII về việc thông qua Đề án điều chỉnh Chương trình phát triển đô thị tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030.