Nghị quyết 40/2009/QH12 do Quốc hội ban hành ngày 25 tháng 11 năm 2009 quyết định về chủ trương đầu tư Dự án thủy điện Lai Châu. Đây là một dự án trọng điểm quốc gia có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng, điều tiết nguồn nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc.

1. Mục tiêu, quy mô và địa điểm xây dựng Dự án thủy điện Lai Châu

Dự án thủy điện Lai Châu được đầu tư xây dựng nhằm thực hiện các mục tiêu chiến lược sau:

• Cung cấp nguồn điện năng lớn cho hệ thống điện quốc gia, phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của cả nước.
• Phối hợp với các nhà máy thủy điện khác trên bậc thang thủy điện sông Đà (như thủy điện Sơn La, Hòa Bình) để tham gia cắt lũ vào mùa mưa và cấp nước cho đồng bằng Bắc Bộ vào mùa khô.
• Tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho tỉnh Lai Châu, tỉnh Điện Biên và toàn bộ vùng Tây Bắc, góp phần xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống nhân dân.
• Địa điểm xây dựng đập và nhà máy thủy điện được xác định tại xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.

2. Các thông số kỹ thuật cơ bản và tiến độ thực hiện

Quốc hội thông qua các thông số kỹ thuật cốt lõi và lộ trình triển khai dự án bao gồm:

• Mực nước dâng bình thường: Đạt cao trình 295 mét (m).
• Công suất lắp máy: Đạt 1.200 mê-ga-oát (MW).
• Công nghệ áp dụng: Đảm bảo tính hiện đại, hiệu quả vận hành cao và an toàn tuyệt đối cho công trình.
• Tổng mức đầu tư dự tính: Khoảng 32.600 tỷ đồng (tính toán tại thời điểm lập Dự án vào quý II năm 2008).
• Lộ trình thực hiện: Khởi công xây dựng các hạng mục nhà máy vào cuối năm 2010; phát điện tổ máy số 1 vào năm 2016; hoàn thành toàn bộ công trình vào năm 2017.

3. Nhiệm vụ và yêu cầu đối với Chính phủ trong quản lý đầu tư

Chính phủ được giao trách nhiệm quyết định đầu tư và tổ chức triển khai dự án, đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt sau:

• Triển khai kỹ thuật và an toàn: Hoàn thiện hồ sơ thiết kế kỹ thuật; ban hành đầy đủ quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ thiết kế, thi công và giám sát nhằm bảo đảm tiến độ, an toàn tuyệt đối và hiệu quả kinh tế tổng hợp.
• Công tác di dân, tái định cư: Xây dựng quy hoạch và phương án di dân cụ thể theo nguyên tắc công khai, dân chủ, đúng đối tượng và đúng pháp luật. Đảm bảo tổ chức lại sản xuất, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và phương thức canh tác để người dân tái định cư ổn định cuộc sống lâu dài, bền vững.
• Bảo vệ môi trường và an ninh quốc phòng: Thực hiện nghiêm túc các giải pháp trong Báo cáo đánh giá tác động môi trường; bảo vệ nghiêm ngặt khu bảo tồn thiên nhiên Mường Tè - Mường Nhé; đẩy mạnh trồng rừng đầu nguồn sông Đà; giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc ít người và bảo đảm an ninh, quốc phòng vùng biên giới.
• Cơ chế đặc thù: Cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù đã có hiệu quả từ Dự án thủy điện Sơn La. Trường hợp phát sinh nhu cầu áp dụng cơ chế đặc biệt khác, Chính phủ phải trình Quốc hội xem xét, quyết định.

4. Các dự án thành phần và hạ tầng đồng bộ đi kèm

Song song với việc xây dựng công trình thủy điện và thực hiện di dân tái định cư, Chính phủ có trách nhiệm lập quy hoạch và đầu tư các dự án phụ trợ quan trọng:

• Dự án hạ tầng giao thông: Xây dựng tuyến đường giao thông bên bờ phải sông Đà, các đường kết nối và 3 cây cầu bắc qua sông Đà nhằm xóa bỏ tình trạng cô lập của huyện Mường Tè sau khi tích nước hồ chứa, phục vụ dân sinh và quốc phòng.
• Dự án phát triển hành chính và kinh tế: Thực hiện điều chỉnh địa giới hành chính, sắp xếp lại dân cư, đổi mới phương thức sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế cho huyện Mường Tè cùng các đơn vị hành chính liên quan thuộc tỉnh Lai Châu.

5. Giám sát thi hành và hiệu lực của Nghị quyết

Công tác giám sát và báo cáo thực hiện được quy định chặt chẽ:

• Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Quốc hội hằng năm về tình hình thực hiện Dự án thủy điện Lai Châu.
• Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội thực hiện quyền giám sát việc triển khai Nghị quyết này trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
• Nghị quyết 40/2009/QH12 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Quốc hội thông qua (ngày 25 tháng 11 năm 2009).