Nghị quyết số 390/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình khóa XVII, Kỳ họp thứ 19 thông qua ngày 28 tháng 6 năm 2024 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hoà Bình, thúc đẩy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và kỷ cương xã hội.

- Nguyên tắc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở

Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hòa Bình phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng, sự chỉ đạo và quản lý chặt chẽ của chính quyền các cấp. Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, tạo sự phối hợp đồng bộ, thường xuyên và hiệu quả.
• Đưa việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trở thành hoạt động thường xuyên, liên tục và đi vào nền nếp. Qua đó, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, các tổ chức sử dụng lao động và chính quyền cấp xã.
• Gắn kết chặt chẽ việc thực hiện dân chủ với công tác cải cách hành chính, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Các biện pháp triển khai phải kịp thời, nghiêm túc và phù hợp với nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, đơn vị.
• Thực hiện công khai, minh bạch bằng cách đăng tải đầy đủ các nội dung cần xin ý kiến Nhân dân lên Cổng Thông tin điện tử của tỉnh và Trang thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị, địa phương.

- Mục tiêu cụ thể thực hiện dân chủ ở cơ sở

Nghị quyết đề ra các mục tiêu định lượng cụ thể đạt tỷ lệ 100% đối với các chỉ tiêu sau:

• 100% người thực thi pháp luật về dân chủ ở cơ sở, thành viên Ban Thanh tra nhân dân (nơi có tổ chức công đoàn cơ sở), Ban giám sát đầu tư của cộng đồng được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng ban Công tác Mặt trận và Tổ soạn thảo hương ước, quy ước được tập huấn kỹ năng xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước.
• 100% cơ quan, đơn vị, địa phương và tổ chức thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân; thực hiện nghiêm túc các quy định công khai, minh bạch, phát huy dân chủ đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương.
• 100% cơ quan, đơn vị, địa phương và tổ chức triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số trong thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.
• 100% cơ quan, đơn vị, địa phương và tổ chức ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở; đồng thời tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước của các thôn, xóm, tổ dân phố theo đúng quy định pháp luật.
• 100% cơ quan, đơn vị, địa phương và tổ chức hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động hiệu quả, đúng chức năng nhiệm vụ tại cơ sở.

- Các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Nghị quyết quy định 06 nhóm biện pháp đồng bộ:

• Bồi dưỡng nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ: Chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức công vụ và kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho người phụ trách, thành viên Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư cộng đồng, người làm công tác tham mưu quản lý nhà nước, người hoạt động không chuyên trách cấp xã và đội ngũ cán bộ cơ sở về kỹ năng xây dựng hương ước, quy ước.
• Thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật: Đẩy mạnh tuyên truyền về quyền, nghĩa vụ của công dân và trách nhiệm của chính quyền. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền qua phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội; gắn phát huy dân chủ với tăng cường pháp chế và kỷ cương xã hội; đổi mới phương pháp tuyên truyền đảm bảo thực chất, hiệu quả.
• Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu: Người đứng đầu phải chủ động công khai, minh bạch, kịp thời giải quyết các kiến nghị, phản ánh chính đáng của người dân và người lao động. Tổ chức lấy ý kiến, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nội dung đã quyết định; nêu cao tinh thần phục vụ và tôn trọng quyền làm chủ của Nhân dân. Đặc biệt, kết quả thực hiện dân chủ ở cơ sở là tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm đối với tập thể và cá nhân lãnh đạo quản lý.
• Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong chỉ đạo, điều hành phù hợp với tiến trình xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, xã hội số. Xây dựng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và cơ sở dữ liệu của tỉnh, ngành, địa phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ tiện ích, đồng thời tham gia giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước.
• Thi đua, khen thưởng và xử lý vi phạm: Tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, kịp thời biểu dương, khen thưởng các gương điển hình tiên tiến, nhất là người lao động trực tiếp và người có uy tín ở cơ sở. Song song đó, phải giữ nghiêm kỷ luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, chống quan liêu, gây phiền hà cho Nhân dân; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về dân chủ ở cơ sở.
• Bảo đảm kinh phí thực hiện: Hằng năm, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải chủ động bố trí kinh phí triển khai. Đối với cơ quan thụ hưởng ngân sách nhà nước, sử dụng định mức chi thường xuyên theo Nghị quyết số 56/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh được giao trong dự toán đầu năm. Đối với doanh nghiệp nhà nước, kinh phí được hạch toán vào chi phí hoạt động. Khuyến khích xã hội hóa và huy động các nguồn lực hợp pháp khác.

- Tổ chức thực hiện và giám sát

Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện cụ thể như sau:

• Giao Ủy ban nhân dân tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện toàn diện các nội dung của Nghị quyết này trên địa bàn tỉnh.
• Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và các Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết, bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu quả thực tế của chính sách.