Nghị quyết số 33/2021/QH15 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 2 ngày 12 tháng 11 năm 2021. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động xét xử, góp phần thúc đẩy tiến trình cải cách tư pháp và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

1. Quy định về việc tổ chức phiên tòa trực tuyến (Điều 1)

Phạm vi áp dụng và điều kiện tổ chức:

Tòa án nhân dân được tổ chức phiên tòa trực tuyến để xét xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm đối với các vụ án hình sự, dân sự, hành chính khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Vụ án có tình tiết, tính chất đơn giản.
• Tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án rõ ràng.

Các trường hợp ngoại lệ không được xét xử trực tuyến:

Nghị quyết quy định nghiêm ngặt các trường hợp không được phép tổ chức phiên tòa trực tuyến, bao gồm:

• Vụ án hình sự, dân sự, hành chính liên quan đến bí mật nhà nước.
• Vụ án hình sự về một trong các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII của Bộ luật Hình sự.
• Vụ án hình sự về một trong các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI của Bộ luật Hình sự.

Bản chất của phiên tòa trực tuyến:

Phiên tòa trực tuyến là phiên tòa được tổ chức tại phòng xử án, có sử dụng các thiết bị điện tử kết nối với nhau thông qua môi trường mạng. Hình thức này cho phép bị cáo, bị hại, đương sự và người tham gia tố tụng khác tham gia phiên tòa tại địa điểm ngoài phòng xử án do Tòa án quyết định, nhưng vẫn phải bảo đảm:

• Trực tiếp theo dõi đầy đủ hình ảnh, âm thanh của phiên tòa.
• Tham gia các trình tự, thủ tục tố tụng của phiên tòa bằng lời nói, hành vi tố tụng liên tục, công khai và vào cùng một thời điểm.

Nguyên tắc tổ chức thực hiện:

Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi:

• Tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành.
• Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin mạng.
• Bảo đảm đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật.
• Bảo đảm sự tôn nghiêm của phiên tòa.

2. Hiệu lực thi hành (Điều 2)

Nghị quyết này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2022.

3. Tổ chức thực hiện (Điều 3)

Trách nhiệm ban hành văn bản hướng dẫn:

• Chánh án Tòa án nhân dân tối cao theo thẩm quyền ban hành hoặc chủ trì, phối hợp với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và thủ trưởng các cơ quan khác có liên quan ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Nghị quyết này.

Trách nhiệm thi hành và báo cáo:

• Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tổ chức thi hành Nghị quyết.
• Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm báo cáo Quốc hội việc thực hiện Nghị quyết này trong báo cáo công tác hằng năm.

Trách nhiệm giám sát:

• Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Tư pháp, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận có trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết này trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.