Nghị quyết số 130/2022/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình thông qua ngày 28 tháng 6 năm 2022, quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước và tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương để thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp định hình phương án phân bổ nguồn lực tài chính công một cách minh bạch, hiệu quả, tập trung vào các mục tiêu phát triển nông thôn bền vững.

- Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Nghị quyết quy định toàn diện về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước (bao gồm cả ngân sách trung ương và ngân sách địa phương) cùng tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương các cấp (tỉnh, huyện) để thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến công tác lập kế hoạch đầu tư trung hạn và hàng năm từ nguồn ngân sách nhà nước thuộc Chương trình. Đồng thời, áp dụng cho các sở, ban, ngành cấp tỉnh; các huyện, thành phố, xã và các đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển của Chương trình.

- Nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách nhà nước

• Tuân thủ pháp luật và công khai, minh bạch: Việc phân bổ vốn phải bảo đảm tính công bằng, công khai, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Quản lý nợ công, Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn liên quan.
• Đầu tư trọng tâm, trọng điểm và bền vững: Quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu và cơ chế chính sách; thực hiện phân cấp quản lý đầu tư mạnh mẽ nhằm tạo quyền chủ động cho các địa phương; phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính và đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2021-2025 của tỉnh.
• Ưu tiên hỗ trợ địa bàn khó khăn: Tập trung phân bổ vốn cho các xã, huyện chưa đạt chuẩn nông thôn mới, đặc biệt là các xã an toàn khu (ngoại trừ các xã an toàn khu thuộc khu vực I, II, III vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã được bố trí vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030) và các xã đạt dưới 15 tiêu chí.
• Nâng cao chất lượng tiêu chí đã đạt: Đối với các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, hỗ trợ hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí chưa cao để bảo đảm tính bền vững. Ủy ban nhân dân các cấp chủ động cân đối ngân sách địa phương và huy động nguồn lực hợp pháp để thực hiện mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu.
• Bố trí vốn quản lý và lồng ghép nguồn lực: Dành một phần vốn ngân sách trung ương cho công tác quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức triển khai. Đồng thời, tăng cường lồng ghép các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia khác và các đề án, chính sách trên địa bàn nhằm sử dụng vốn tập trung, tiết kiệm, hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí hoặc phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

- Tiêu chí, hệ số phân bổ vốn ngân sách nhà nước năm 2021 (chuyển sang thực hiện trong năm 2022)

Căn cứ vào thực trạng số xã đạt và chưa đạt tiêu chí nông thôn mới tính đến hết năm 2021, hệ số phân bổ vốn được xác định cụ thể như sau:

• Hệ số 4,0: Áp dụng đối với các xã đặc biệt khó khăn phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2021.
• Hệ số 1,3: Áp dụng đối với các xã đã đạt từ 15 tiêu chí trở lên.
• Hệ số 1,0: Áp dụng đối với các xã còn lại không thuộc hai nhóm ưu tiên trên (bao gồm cả các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới để tiếp tục nâng cao chất lượng tiêu chí và đạt chuẩn bền vững).

- Tiêu chí, hệ số phân bổ vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2022-2025

Quy định phân bổ vốn giai đoạn 2022-2025 được chia chi tiết theo đối tượng cấp xã và cấp huyện:

• Phân bổ theo đối tượng xã: Căn cứ vào số tiêu chí đạt được tính đến hết năm 2021 (không tính các xã đặc biệt khó khăn đã được thụ hưởng đầu tư từ Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030):
  • Hệ số 5,0: Dành cho các xã đạt dưới 15 tiêu chí và các xã an toàn khu chưa đạt chuẩn nông thôn mới.
  • Hệ số 3,0: Dành cho các xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí.
  • Hệ số 1,0: Dành cho các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.
• Phân bổ theo đối tượng đơn vị cấp huyện:
  • Hệ số 20,0/huyện: Phân bổ cho 02 huyện (không bao gồm các huyện nghèo đã được phê duyệt tại Quyết định số 353/QĐ-TTg ngày 15/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ) để tập trung hoàn thành các tiêu chí huyện nông thôn mới theo kế hoạch giai đoạn 2021-2025.
  • Các đơn vị cấp huyện còn lại: Đối với các huyện, thành phố phấn đấu đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn này, Ủy ban nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện chủ động tự bố trí vốn ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực hợp pháp khác để thực hiện.

- Định mức phân bổ nguồn vốn và hỗ trợ chuyên đề

• Xác định định mức phân bổ: Định mức phân bổ cụ thể cho các xã, huyện được tính toán dựa trên mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 của tỉnh, tổng nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương, nguồn đối ứng địa phương và điều kiện thực tế. Trong đó, có bố trí vốn hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã theo Quyết định số 1804/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Hỗ trợ các chương trình chuyên đề: Nguồn vốn được phân bổ để thực hiện các nội dung trọng tâm bao gồm: Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới; Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP); Chương trình tăng cường bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn; Chương trình phát triển du lịch nông thôn; và Chương trình chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới.
• Nhiệm vụ đột xuất: Bố trí nguồn lực để xử lý các nhiệm vụ đột xuất, phát sinh được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình.

- Tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương

Nghị quyết quy định tổng vốn đối ứng từ ngân sách địa phương (bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp huyện) bố trí thực hiện Chương trình phải tối thiểu bằng tổng vốn ngân sách trung ương phân bổ cho tỉnh. Tỷ lệ phân chia trách nhiệm đối ứng giữa các cấp ngân sách địa phương được quy định cụ thể:

• Ngân sách cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm bố trí tối thiểu 40% tổng vốn đối ứng của ngân sách địa phương.
• Ngân sách cấp huyện: Chịu trách nhiệm bố trí tối thiểu 60% tổng vốn đối ứng của ngân sách địa phương.

- Cơ chế huy động các nguồn lực khác

• Ngân sách tỉnh và huyện: Hàng năm, ngoài nguồn vốn đối ứng bắt buộc theo quy định, ngân sách cấp tỉnh và cấp huyện phải chủ động sử dụng các nguồn vốn hợp pháp khác để hỗ trợ các xã, huyện, thành phố đầu tư cơ sở hạ tầng đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu theo lộ trình đề ra.
• Huy động từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân: Thu hút đóng góp bằng tiền hoặc hiện vật từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thông qua các chính sách khuyến khích đầu tư, bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về đầu tư.
• Đóng góp tự nguyện của người dân: Việc huy động đóng góp tự nguyện của người dân (bằng tiền, hiện vật hoặc ngày công lao động) và các doanh nghiệp tại địa phương phải thực hiện trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện, công khai, minh bạch và đúng quy định pháp luật.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh: Tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết; chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của thông tin, số liệu và nội dung trình; báo cáo kết quả thực hiện định kỳ cho Hội đồng nhân dân tỉnh.
• Trách nhiệm giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết này.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình Khóa XVII, Kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 28 tháng 6 năm 2022 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua.