Nghị quyết số 10/2023/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang ban hành ngày 27 tháng 10 năm 2023 quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương nhằm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp cụ thể hóa các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính công.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Nghị quyết

Nghị quyết xác định rõ giới hạn điều chỉnh pháp lý và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định các nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ nguồn vốn ngân sách trung ương cấp cho địa phương và tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương (bao gồm các cấp ngân sách của tỉnh Tiền Giang) để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các sở, ban, ngành cấp tỉnh; các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh; Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; Ủy ban nhân dân các xã; cùng toàn bộ các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến việc quản lý, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước thuộc Chương trình này.

- Nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách trung ương

Việc phân bổ nguồn vốn từ ngân sách trung ương phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau đây nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư:

• Công bằng, công khai và minh bạch: Đảm bảo nguồn vốn được phân chia khách quan, tuân thủ đúng các quy định của pháp luật hiện hành về đầu tư công và ngân sách nhà nước.
• Đầu tư trọng tâm, trọng điểm và bền vững: Tránh tình trạng phân bổ dàn trải, manh mún; thực hiện quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế chính sách nhưng đồng thời đẩy mạnh phân cấp quản lý đầu tư, tạo sự chủ động tối đa cho chính quyền địa phương cấp dưới.
• Ưu tiên hỗ trợ vùng khó khăn: Tập trung nguồn lực hỗ trợ cho các xã chưa đạt chuẩn nông thôn mới, đặc biệt ưu tiên các xã thuộc khu vực an toàn khu (ATK).
• Duy trì và nâng cao chất lượng: Hỗ trợ các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2022 - 2025 áp dụng trên địa bàn tỉnh Tiền Giang.
• Bố trí vốn cho các nhiệm vụ chuyên đề và đột xuất: Dành nguồn vốn ngân sách trung ương để thực hiện các chương trình chuyên đề được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và giải quyết các nhiệm vụ phát sinh đột xuất trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình.

- Tiêu chí và hệ số phân bổ vốn

Để đảm bảo tính định lượng trong phân bổ, Nghị quyết đưa ra hệ số phân bổ cụ thể cho từng nhóm xã như sau:

• Xã an toàn khu chưa đạt chuẩn nông thôn mới: Được áp dụng hệ số phân bổ cao nhất là 5,0 nhằm nhanh chóng hoàn thiện cơ sở hạ tầng và các tiêu chí an sinh xã hội.
• Xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí: Áp dụng hệ số phân bổ là 3,0 để tạo động lực hoàn thành các tiêu chí còn lại, sớm đạt chuẩn nông thôn mới.
• Xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới: Áp dụng hệ số phân bổ là 1,0 để duy trì, củng cố và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt được.

- Định mức phân bổ vốn chi tiết

Nguồn vốn thực hiện Chương trình được chia làm hai loại với các phương thức phân bổ cụ thể:

• Đối với vốn đầu tư phát triển: Việc phân bổ dựa trên tổng mức vốn ngân sách trung ương giao, mục tiêu phấn đấu đến năm 2025, các nguyên tắc, tiêu chí, hệ số phân bổ và tình hình thực tế của địa phương. Nguồn vốn này được ưu tiên bố trí cho các xã thực hiện Chương trình đến năm 2025; thực hiện các chương trình chuyên đề; hỗ trợ Chương trình phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 - 2025 (theo Quyết định số 1804/QĐ-TTg) và Đề án lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình hợp tác xã kiểu mới hiệu quả giai đoạn 2021 - 2025 (theo Quyết định số 167/QĐ-TTg).
• Đối với vốn sự nghiệp: Căn cứ vào hướng dẫn thực hiện các nội dung thành phần của Chương trình và hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý, sử dụng kinh phí sự nghiệp giai đoạn 2021 - 2025. Hàng năm, trên cơ sở nguồn vốn trung ương phân bổ, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ xây dựng phương án phân bổ kinh phí hỗ trợ chi tiết cho từng cấp (tỉnh, huyện, xã) và các ngành để triển khai thực hiện hiệu quả nguồn vốn được giao.

- Quy định về tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương

Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm đối ứng tài chính của địa phương nhằm cộng hưởng nguồn lực với trung ương:

• Căn cứ vào mức vốn và danh mục dự án, công trình đầu tư hỗ trợ xây dựng xã, huyện nông thôn mới thuộc Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của tỉnh.
• Đảm bảo tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương tối thiểu gấp 1,5 lần tổng vốn ngân sách trung ương hỗ trợ thực hiện Chương trình, tuân thủ đúng quy định tại Điều 8 Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Điều khoản thi hành của Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan và tính pháp lý của văn bản:

• Trách nhiệm triển khai: Giao Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang tổ chức triển khai thực hiện toàn diện các nội dung của Nghị quyết này.
• Trách nhiệm giám sát: Giao Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện chức năng giám sát quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết được Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang Khóa X, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27 tháng 10 năm 2023 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua.
• Điều khoản bãi bỏ: Nghị quyết này chính thức bãi bỏ Nghị quyết số 15/NQ-HĐND ngày 08 tháng 7 năm 2022 của Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang về cùng nội dung quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn và tỷ lệ đối ứng giai đoạn 2021 - 2025 trước đó.