TỔNG QUAN VỀ NGHỊ QUYẾT SỐ 06/2022/NQ-HĐND TỈNH ĐIỆN BIÊN

Nghị quyết số 06/2022/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Điện Biên Khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ Tám ngày 08 tháng 7 năm 2022 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18 tháng 7 năm 2022. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương nhằm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

- Thông tin chung về văn bản pháp quy

• Tên văn bản: Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
• Số hiệu: 06/2022/NQ-HĐND.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Điện Biên Khóa XV.
• Ngày thông qua: Ngày 08 tháng 7 năm 2022.
• Ngày có hiệu lực: Ngày 18 tháng 7 năm 2022.
• Người ký ban hành: Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Lò Văn Phương.

- Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 & Điều 2)

Nghị quyết xác định rõ giới hạn pháp lý và các chủ thể chịu sự tác động trực tiếp trong quá trình quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn vốn ngân sách:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định chi tiết các nguyên tắc, tiêu chí, định mức cụ thể để phân bổ nguồn vốn đầu tư phát triển, vốn sự nghiệp từ ngân sách trung ương, đồng thời xác định tỷ lệ vốn đối ứng bắt buộc từ ngân sách địa phương (bao gồm cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã) phục vụ cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các sở, ban, ngành cấp tỉnh; Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị liên quan trực tiếp sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình. Đồng thời, áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến công tác lập kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ nguồn ngân sách nhà nước của Chương trình này.

- Nguyên tắc phân bổ vốn thực hiện Chương trình (Điều 3)

Để đảm bảo nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích và tuân thủ pháp luật, Nghị quyết đề ra 05 nguyên tắc cốt lõi sau:

• Tuân thủ pháp luật: Việc phân bổ vốn phải chấp hành nghiêm túc các quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, Luật Đầu tư công năm 2019, Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan khác.
• Đầu tư trọng tâm, trọng điểm và bền vững: Bảo đảm quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế chính sách. Thực hiện phân cấp triệt để trong quản lý đầu tư nhằm tạo quyền chủ động tối đa cho các sở, ban, ngành và chính quyền cấp huyện, cấp xã. Đồng thời, yêu cầu lồng ghép hiệu quả nguồn vốn giữa các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn để hoàn thành các mục tiêu chung.
• Thứ tự ưu tiên hỗ trợ: Tập trung ưu tiên nguồn lực cho các xã, các huyện chưa đạt chuẩn nông thôn mới, đặc biệt là các xã đạt dưới 15 tiêu chí. Đối với các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí có mức đạt chưa cao nhằm bảo đảm tính bền vững của chương trình.
• Chủ động nguồn lực đối ứng: Yêu cầu các cấp địa phương chủ động cân đối nguồn vốn đối ứng từ ngân sách địa phương và tích cực huy động các nguồn lực hợp pháp khác để hướng tới mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2021-2025.
• Công khai, minh bạch và phòng chống nợ đọng: Quá trình phân bổ vốn phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp về phạm vi, đối tượng thụ hưởng và tuyệt đối không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản mới.

- Tiêu chí, hệ số phân bổ nguồn vốn ngân sách trung ương (Điều 4)

Nghị quyết quy định chi tiết phương án phân bổ đối với từng loại nguồn vốn cụ thể:

• Vốn đầu tư phát triển ngân sách trung ương năm 2021 chuyển sang thực hiện năm 2022: Căn cứ vào số lượng xã tính đến hết năm 2021 để tính điểm phân bổ theo hệ số:
  • Xã đặc biệt khó khăn: Áp dụng hệ số 4,0.
  • Các xã đạt từ 15 tiêu chí trở lên: Áp dụng hệ số 1,3.
  • Các xã còn lại (bao gồm cả các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới để nâng cao chất lượng tiêu chí): Áp dụng hệ số 1,0.
• Vốn đầu tư phát triển ngân sách trung ương giai đoạn 2022-2025:
  • Phân bổ theo đối tượng xã: Xã đạt dưới 15 tiêu chí áp dụng hệ số 5,0; Xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí áp dụng hệ số 3,0; Xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới áp dụng hệ số 1,0.
  • Phân bổ theo đối tượng huyện: Hỗ trợ tối đa không quá 02 huyện chưa đạt chuẩn (không tính các huyện nghèo theo Quyết định số 353/QĐ-TTg ngày 15/3/2022) để tập trung hoàn thành các tiêu chí huyện nông thôn mới. Trong giai đoạn này, tập trung hỗ trợ huyện Điện Biên với hệ số phân bổ là 20,0.
• Phân bổ cho các nội dung chuyên đề và hỗ trợ khác: Dành tối đa 10% tổng vốn đầu tư phát triển ngân sách trung ương để thực hiện các chương trình chuyên đề (bao gồm: Chương trình OCOP; Chương trình khoa học và công nghệ; Chương trình bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch; Chương trình phát triển du lịch nông thôn; Chương trình chuyển đổi số hướng tới nông thôn mới thông minh; Chương trình nâng cao hiệu quả tiêu chí an ninh, trật tự) và hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã kiểu mới theo Quyết định số 167/QĐ-TTg.
• Phương án phân bổ vốn sự nghiệp ngân sách trung ương: Hằng năm, Ủy ban nhân dân tỉnh có trách nhiệm căn cứ vào hướng dẫn thực hiện các nội dung thành phần để xây dựng phương án phân bổ chi tiết cho các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh, cấp huyện và các xã, đảm bảo hoàn thành các mục tiêu theo thứ tự ưu tiên quy định tại Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

- Quy định về vốn đối ứng của ngân sách địa phương (Điều 5)

Để đảm bảo trách nhiệm tài chính của địa phương, Nghị quyết đưa ra quy định bắt buộc về tỷ lệ đối ứng:

• Tỷ lệ đối ứng tối thiểu: Hằng năm, ngân sách địa phương (bao gồm cả ba cấp: tỉnh, huyện, xã) phải đối ứng tối thiểu bằng tổng vốn ngân sách trung ương hỗ trợ thực hiện Chương trình cho tỉnh, với tỷ lệ đối ứng tối thiểu là 5%.
• Trách nhiệm điều hành: Giao Ủy ban nhân dân tỉnh chịu trách nhiệm cân đối các nguồn lực tài chính địa phương, xây dựng phương án phân bổ vốn đối ứng cụ thể cho từng cấp ngân sách trong kế hoạch trung hạn 05 năm và kế hoạch hằng năm, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ đối ứng tối thiểu theo quy định.

- Tổ chức thực hiện và Giám sát thi hành (Điều 6)

Cơ chế tổ chức thực hiện và giám sát Nghị quyết được phân định rõ ràng giữa các cơ quan quyền lực nhà nước tại địa phương:

• Trách nhiệm triển khai: Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo và điều hành việc thực hiện toàn bộ nội dung của Nghị quyết này theo đúng các quy định của pháp luật hiện hành.
• Trách nhiệm giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và toàn thể các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm thực hiện chức năng giám sát chặt chẽ quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết này trên địa bàn tỉnh.