Tóm tắt Nghị quyết 05/2022/NQ-HĐND tỉnh Lạng Sơn về phân bổ vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025

Nghị quyết số 05/2022/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Lạng Sơn khóa XVII, kỳ họp thứ mười thông qua ngày 07 tháng 7 năm 2022 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18 tháng 7 năm 2022. Văn bản này quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ đối ứng của ngân sách địa phương nhằm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và mức vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các sở, ban, ngành cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố.
• Các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình.
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến việc lập, thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ nguồn ngân sách nhà nước thuộc Chương trình.

2. Nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách

Việc phân bổ nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương và ngân sách địa phương phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Công khai, minh bạch và đúng pháp luật: Bảo đảm tính công bằng, tuân thủ Luật Đầu tư công, Luật Quản lý nợ công, Luật Ngân sách nhà nước, Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản pháp luật liên quan.
• Đầu tư trọng tâm, trọng điểm: Tránh dàn trải, bảo đảm quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách; thực hiện phân cấp trong quản lý đầu tư để tạo sự chủ động cho các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương.
• Ưu tiên địa bàn khó khăn: Tập trung hỗ trợ cho các xã, huyện phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới, đặc biệt là các xã an toàn khu (trừ các xã đã được bố trí vốn từ Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi) và các xã đạt dưới 15 tiêu chí.
• Duy trì và nâng cao chất lượng: Hỗ trợ các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí để bảo đảm tính bền vững.

3. Tiêu chí và hệ số phân bổ vốn ngân sách Trung ương

Nghị quyết chia việc phân bổ vốn thành hai giai đoạn cụ thể với các hệ số khác nhau:

Đối với nguồn vốn năm 2021 (chuyển sang thực hiện trong năm 2022):

• Xã đặc biệt khó khăn: Áp dụng hệ số 4,0.
• Các xã đạt từ 15 tiêu chí trở lên: Áp dụng hệ số 1,3.
• Các xã còn lại (bao gồm cả các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới để nâng cao chất lượng): Áp dụng hệ số 1,0.

Đối với nguồn vốn giai đoạn 2022 - 2025:

• Xã đạt dưới 15 tiêu chí: Áp dụng hệ số 5,0.
• Xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí: Áp dụng hệ số 3,0.
• Xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới: Áp dụng hệ số 1,0.
• Huyện đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới: Được phân bổ hệ số cao gấp 04 lần so với xã đạt dưới 15 tiêu chí (tương đương hệ số 20,0 cho mỗi huyện).
• Vốn sự nghiệp hằng năm: Phân bổ theo quy định tại Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg và các hướng dẫn liên quan.

4. Nguyên tắc và mức vốn đối ứng của ngân sách địa phương

Nguồn vốn đối ứng từ ngân sách địa phương được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm trách nhiệm tài chính của các cấp chính quyền:

• Tỷ lệ đối ứng: Đối với nguồn vốn năm 2021 chuyển sang năm 2022, tỷ lệ đối ứng tối thiểu là 5% tổng vốn ngân sách trung ương hỗ trợ. Đối với giai đoạn 2022-2025, tỷ lệ đối ứng bắt buộc là 1:1 (ngân sách địa phương đối ứng bằng 100% vốn ngân sách trung ương hỗ trợ).
• Phân cấp trách nhiệm đối ứng: Ngân sách cấp tỉnh chịu trách nhiệm 70%; ngân sách cấp huyện chịu trách nhiệm 30% trên tổng số vốn đối ứng hằng năm.
• Chế tài xử lý vi phạm đối ứng: Nếu cấp huyện có khả năng cân đối nhưng không thực hiện đối ứng đủ trong năm kế hoạch, phần vốn ngân sách trung ương phân bổ cho năm sau sẽ bị khấu trừ tương ứng với số vốn đối ứng còn thiếu.
• Cơ chế hỗ trợ đặc thù: Trường hợp cấp huyện đã sử dụng mọi nguồn tài chính hợp pháp nhưng vẫn không thể cân đối đủ vốn đối ứng, ngân sách cấp tỉnh sẽ xem xét hỗ trợ cụ thể.
• Tính linh hoạt: Việc phân bổ nguồn vốn đối ứng của địa phương không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc theo hệ số phân bổ vốn trung ương, nhằm phù hợp với mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ thực tế của từng địa bàn.

5. Tỷ lệ hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các hạng mục công trình cụ thể

Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí, phần còn lại huy động từ các nguồn hợp pháp khác để thực hiện các nội dung xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn:

Hạng mục được hỗ trợ 90% từ ngân sách nhà nước (vốn huy động khác 10%):

• Đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi nội đồng.
• Xây dựng các công trình cấp nước sinh hoạt và hệ thống thoát nước thải tại các khu dân cư.
• Cải tạo nghĩa trang nhân dân cấp thôn, liên thôn phù hợp với quy hoạch.
• Hỗ trợ lắp đặt lò đốt rác thải sinh hoạt quy mô cấp xã hoặc liên xã đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
• Xây dựng các điểm trung chuyển, tập kết hoặc khu xử lý rác thải sinh hoạt tại thôn, bản.

Hạng mục được hỗ trợ 80% từ ngân sách nhà nước (vốn huy động khác 20%):

• Xây dựng và hoàn thiện hệ thống điện chiếu sáng công cộng tại các trục đường nông thôn.

Hạng mục được hỗ trợ 70% từ ngân sách nhà nước (vốn huy động khác 30%):

• Xây dựng cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, hạ tầng tại các khu sản xuất tập trung, khu tiểu thủ công nghiệp và khu nuôi trồng thủy sản.
• Xây dựng các khu dân cư kiểu mẫu.

Các nội dung hỗ trợ khác ngoài danh mục trên sẽ được thực hiện theo các quy định pháp luật hiện hành có liên quan.

6. Tổ chức thực hiện và giám sát

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống hiệu quả, công tác tổ chức và giám sát được phân công rõ ràng:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn: Chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện toàn diện Nghị quyết này và báo cáo kết quả thực hiện định kỳ lên Hội đồng nhân dân tỉnh.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện phân bổ và sử dụng nguồn vốn.