Nghị quyết 05/2010/NQ-HĐND quy định đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Nghị quyết 05/2010/NQ-HĐND do Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Quảng Trị khóa V, kỳ họp thứ 20 thông qua ngày 20/04/2010, phê duyệt Đề án Tổng thể Quy định đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng trên địa bàn tỉnh. Văn bản quy định chi tiết các nguyên tắc, tiêu chuẩn, phân cấp thẩm quyền và quy trình tổ chức thực hiện nhằm đưa công tác quản lý đô thị và hành chính vào nếp, đồng thời giáo dục truyền thống lịch sử - văn hóa địa phương.

Mục tiêu của quy định

• Đảm bảo tính khoa học, hợp lý và đồng bộ trong công tác quản lý đô thị, quản lý hành chính trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong hoạt động giao dịch kinh tế, văn hóa và xã hội.
• Góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc; nâng cao lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước và thắt chặt tình hữu nghị, đoàn kết quốc tế.
• Tạo hành lang pháp lý vững chắc phục vụ việc ủy quyền, phân cấp cho chính quyền các cấp trong việc thực hiện đặt tên, đổi tên đường, phố và các công trình công cộng.

Nội dung và nguyên tắc cốt lõi về đặt tên, đổi tên

• Xây dựng danh mục dữ liệu tên gọi: Lựa chọn từ danh mục gồm 348 mục từ về địa danh và danh nhân đã được HĐND tỉnh thông qua. Nguồn dữ liệu bao gồm: địa danh nổi tiếng, danh từ có ý nghĩa chính trị - văn hóa tiêu biểu; di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng từ cấp tỉnh trở lên; phong trào cách mạng, sự kiện lịch sử trọng đại; tên các danh nhân lịch sử, văn hóa, anh hùng lực lượng vũ trang, lãnh đạo Đảng - Nhà nước, người có công khai phá đất đai hoặc danh nhân thế giới có đóng góp lớn. Chỉ đưa vào danh mục tên các nhân vật lịch sử, danh nhân đã qua đời hoặc hy sinh.
• Nguyên tắc đặt tên đường, phố: Áp dụng cho các tuyến đường, phố được xây dựng theo quy hoạch đô thị và sử dụng ổn định. Tên đường phải tương xứng với quy mô, vị trí và loại đô thị. Đảm bảo tính cân đối giữa danh nhân/địa danh địa phương và quốc gia. Không dùng nhiều tên gọi khác nhau của cùng một danh nhân trên một địa bàn đô thị (trừ trường hợp đặc biệt tại quê hương danh nhân). Ưu tiên sắp xếp các danh nhân cùng thời kỳ hoặc cùng lĩnh vực hoạt động gần nhau tạo thành cụm đường. Đường thông suốt chỉ đặt một tên; tuyến đường bị ngắt khúc bởi giao lộ lớn hoặc vòng xoay có thể đặt tên khác cho đoạn kế tiếp. Chiều dài tuyến đường tối thiểu phải đạt 200m và lộ giới quy hoạch tối thiểu đạt 5m.
• Nguyên tắc đặt tên công trình công cộng: Bao gồm quảng trường, công viên, vườn hoa, cầu, bến xe, công trình văn hóa, thể thao, y tế, giáo dục, du lịch... Tên công trình phải gắn liền với chức năng chính, quy mô và không trùng lặp trên cùng địa bàn. Có thể đặt tên theo địa danh nơi công trình tọa lạc. Đối với các công trình tại khu vực trung tâm thành phố, thị xã, ưu tiên sử dụng tên địa danh lịch sử - văn hóa hoặc danh nhân có công lao đối với địa phương.
• Nguyên tắc đổi tên: Tối đa hạn chế việc đổi tên đường, phố và công trình công cộng đã có tên gọi quen thuộc, gắn bó lâu đời với lịch sử, văn hóa và tiềm thức nhân dân. Chỉ xem xét đổi tên đối với những trường hợp tên đã đặt không có ý nghĩa lịch sử - văn hóa, không phù hợp thuần phong mỹ tục, không phải nhân vật tiêu biểu hoặc gây tác động xấu trong xã hội; việc đổi tên phải được xem xét cực kỳ thận trọng.
• Quy chuẩn gắn biển tên: Thực hiện thống nhất theo hướng dẫn tại Thông tư số 36/2006/TT-BVHTT của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).

Phân cấp thẩm quyền và giải pháp thực hiện

• Ủy quyền quyết định đặt tên, đổi tên công trình công cộng:
  • Các công trình công cộng quy mô lớn, có ý nghĩa quan trọng cấp tỉnh (nhà văn hóa, thư viện, bảo tàng, công viên, vườn hoa, quảng trường): Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh lập hồ sơ trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định.
  • Các công trình công cộng còn lại thuộc địa bàn thành phố, thị xã, thị trấn: Giao UBND tỉnh xem xét, ra quyết định.
• Ủy quyền quyết định đặt tên, đổi tên đường, phố:
  • Tuyến đường, phố thuộc địa bàn thành phố Đông Hà: UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định.
  • Tuyến đường, phố thuộc các thị xã, thị trấn: Giao UBND tỉnh quyết định (sau khi thông qua HĐND cùng cấp ở những nơi có tổ chức HĐND).
• Trình tự, quy trình phê duyệt đề án: Tất cả đề án trước khi trình cấp có thẩm quyền ban hành quyết định phải tiến hành lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc; công khai để người dân tham gia góp ý; đồng thời phải thông qua Hội đồng Tư vấn về đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng tỉnh thẩm định. Tên chọn đặt bắt buộc nằm trong danh mục đã được phê duyệt hoặc thẩm định.
• Rà soát và gắn biển tên: UBND tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo thực hiện đề tài tổng kiểm kê, đánh giá thực trạng đặt tên trên toàn tỉnh; kịp thời phát hiện các trường hợp trùng lặp, không hợp lý để điều chỉnh và tiếp tục nghiên cứu bổ sung danh mục tên. Việc gắn biển tên đường, phố, công trình công cộng phải hoàn thành trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền thông qua đề án.
• Công tác thông tin, tuyên truyền: Các cơ quan báo chí, đài phát thanh - truyền hình và ngành văn hóa có trách nhiệm tuyên truyền sâu rộng nội dung đặt, đổi tên cũng như giá trị lịch sử, công trạng danh nhân đến đông đảo quần chúng nhân dân.

Tổ chức thực hiện

Giao UBND tỉnh Quảng Trị chịu trách nhiệm ban hành hướng dẫn và tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết. Thường trực HĐND tỉnh, các Ban HĐND tỉnh, đại biểu HĐND tỉnh có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Trị và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình thi hành Nghị quyết này.